होम
अट्रेंडम
खाता में प्रवेश
सेटिंग्स
भोजपुरीपिडिया के बारे में
नामंजूरी
भोजपुरीपिडिया
खोजीं
आगरा किला
के संपादन कइल जा रहल बा
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{Infobox historic site | name = आगरा के किला | image = Agra 03-2016 10 Agra Fort.jpg | image_size = 300 | caption = अमर सिंह दरवाजा<br>किला के मुख्य दरवाजा | type = | coordinates = {{Coord|27.179542|N|78.021101|E|display=title,inline}} | location = [[आगरा]], [[उत्तर प्रदेश]], भारत | area = | built = | architect = | architecture = | governing_body = | owner = | embedded = {{Infobox World Heritage Site|child=yes}} }} '''आगरा के लाल किला''' भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]] के [[आगरा]] शहर में मौजूद किला बाटे। ई मुगल शासन के मुख्य केंद्र रहल जबतक ले कि 1638 में राजधानी [[दिल्ली]] ना चल गइल। एकरे इतिहासी महत्व के कारण एकरा के [[यूनेस्को]] के [[बिस्व धरोहर स्थल|बिस्व धरोहर लिस्ट]] में सामिल कइल गइल बाटे।<ref>{{cite web|title= Agra Fort - World Heritage Centre|url=http://whc.unesco.org/en/list/251|website= UNESCO.ORG}}</ref> आगरा के सभसे महत्व वाला पर्यटन आकर्षण, [[ताजमहल]] से ई किला लगभग 1.5 किलोमीटर उत्तर-पच्छिम में मौजूद बाटे।<ref name="Petersen2002">{{cite book|author=Andrew Petersen|title=Dictionary of Islamic Architecture|url=https://books.google.com/books?id=9A-EAgAAQBAJ&pg=PA7|date=11 मार्च 2002|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-61365-6|pages=7–}}</ref> ==इतिहास== सिकंदर लोदी (1487-1517) पहिला सुलतान रहलें जे दिल्ली से राजधानी के आगरा ले अइलें। इनके बाद इब्राहिम लोदी उत्तराधिकार पवलें आ किला उनके राजकाज के जगह बनल। पानीपत के पहिली लड़ाई (1526) में बिजय पावे के बाद [[बाबर]] हेइजे आगरे में इब्राहिम लोदी के महल में रहे सुरू कइलें आ 1530 में, हुमायूँ के ताजपोशी एही किला में भइल। बिलग्राम के लड़ाई में जब पठान राजा शेर शाह सूरी हुमायूँ के हरा दिहले, एह किला पर सूरी के कब्जा हो गइल आ 1555 ले रहल जब तक कि हुमायूँ दोबारा एकरा के ना जीत लिहलें। आदिल शाह सूरी के जनरल (सेनापति) हेमू 1556 एकरा के जीत लिहलें आ किलेदार के दिल्ली ले पीछा कइलें जहाँ मुगल सेना से तुगलकाबाद के लड़ाई भइल।<ref name="jnsarkar">{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=qoRDAAAAYAAJ | title=Military History of India | publisher=Orient Longmans | last=Sarkar | first=Jadunath | authorlink=Jadunath Sarkar | year=1960 | pages=66–67}}</ref> आगरा के किला के असली महत्व [[अकबर]] के राज में मिलल जब ऊ पुराना समय के, ईंटा से बनल एह किला जेकरा के बदलगढ़ किला के नाँव से जानल जाय, के जगह नया किला बनावे के आदेस दिहलें। बदलगढ़ किला तोमर बंस के राजपूत राजा लोग द्वारा बनवावल मानल जाला<ref name="JāvīdJaveed2008">{{cite book|author1=ʻAlī Jāvīd|author2=Tabassum Javeed|title=World Heritage Monuments and Related Edifices in India|url=https://books.google.com/books?id=fg-lGID3WpQC&pg=PA275|year=2008|publisher=Algora Publishing|isbn=978-0-87586-483-9|pages=275–}}</ref> आ अकबर के समय ले ई जर्जर हो चुकल रहे जेकरे जगह दुबारा बाहरी हिस्सा लाल बलुआ पाथर से आ भीतरी हिस्सा ईंटा से बनवावल गइल। अकबर के दरबारी इतिहासकार अबुल फ़जल ई नोट कइलेन कि जब अकबर के साथे ऊ इहाँ चहुँपलें तब इहाँ किला के भीतर कम से कम 5000 सुघर इमारत रहली जे बंगाली आ गुजराती इस्टाइल में बनल रहलीं। किला के भीतर के अइसन कई गो बिल्डिंग ढहा दिहल गइली स जब [[शाहजहाँ]] इहाँ सफेद संगमरमर के इस्तेमाल वाली इमारत बनवलें। एह में से भी ज्यादातर बाद में अंगरेज लोग द्वारा ढहा दिहल गइल जब बैरक बनवावे के जरूरत पड़ल।<ref>http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp</ref> {{clear}} ==इहो देखल जाय== * [[लाल किला]] * [[ताजमहल]] ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} ==बाहरी कड़ी== {{Commons category|Agra Fort}} *[http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp Agra Fort (1983), Uttar Pradesh – Archaeological Survey of India] *[http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/1600_1699/agrafort/maps/maps.html Agra Fort map] (from Murray's travel guide, 1909) {{World Heritage Sites in India}} {{Forts in India}} [[श्रेणी:आगरा]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेश के पर्यटक आकर्षण]] {{struc-stub}} {{india-hist-stub}}
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Commons category
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Forts in India
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:India-hist-stub
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Infobox historic site
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Struc-stub
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:World Heritage Sites in India
(
संपादन करीं
)