Jump to content
Main menu
Main menu
move to sidebar
लुकवाईं
नेविगेशन
मुख्य पन्ना
हाल के बदलाव
अट्रेंडम पन्ना
मीडियाविकि के बारे में मदद
भोजपुरीपिडिया
खोज
खोजीं
Appearance
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
निजी औजार
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
Pages for logged out editors
learn more
योगदान
बातचीत
पुच्छल तारा
के संपादन कइल जा रहल बा
पन्ना
बातचीत
भोजपुरी
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
औजार
औजार
move to sidebar
लुकवाईं
Actions
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
जनरल
इहाँ का जुड़ल बा
संबंधित बदलाव
खास पन्ना
पन्ना से जुड़ल जानकारी
Appearance
move to sidebar
लुकवाईं
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
<!-- Lead Images --> {| class="infobox" style="width: 300px;" |- | {| style="background: #eee; white-space: nowrap;" cellpadding=0 cellspacing=2 |[[File:Deep Impact HRI.jpeg|x150px|टेम्पल पुच्छल तारा आ डीप इम्पैक्ट के इम्पैक्टर के टक्कर]] [[File:67P Churyumov-Gerasimenko - Rosetta (32755885495).png|x150px|पुच्छल तारा 67पी/चूर्यूमोव–जेरासिमोव जेकर चक्कर रोस्सेटा लगावे ला]] |- |[[File:17pHolmes 071104 eder vga.jpg|x122px|पुच्छल तारा 17पी/होम्स आ एकर नीला रंग के पोंछ]] [[File:Comet Wild2.jpg|x122px|पुच्छल तारा वाइल्ड 2, स्टारडस्ट प्रोब द्वारा एकरे लगे जा का अध्ययन कइल गइल]] |- |[[File:Comet-Hale-Bopp-29-03-1997 hires adj.jpg|x200px|हाल–बॉप, क्रोएशिया से देखल गइल, 1997]] [[File:Iss030e015472 Edit.jpg|x200px|ऑर्बिट से देखले पर पुच्छल तारा लवजॉय]] |} |- | पुच्छल तारा – केंद्रक, कॉमा आ पोंछ: * ऊपर: 9पी/टेम्पल (इम्पैक्टर से टक्कर: ''[[डीप इम्पैक्ट (आकासबिमान)|डीप इम्पैक्ट]]''), 67पी/चूर्यूमोव–जेरासिमोव (''[[रोसेटा (आकासबिमान)|रोसेटा]]'') * बीच में: 17पी/होम्स आ एकर नीला पोंछ, 81पी/वाइल्ड(वाइल्ड 2), ''[[स्टारडस्ट (अकासबिमान)|स्टारडस्ट]] प्रोब'' से * नीचे: हाल–बॉप 1997 में धरती पर से, आ सी/2011 डब्लू3 (लवजॉय)]] अंतरिक्ष कक्षा से |} '''पुच्छल तारा''' चाहे '''बढ़नी''' (अंगरेजी: Comet; हिंदी: धूमकेतु) बर्फीला ''छोटहन सौरमंडली पिंड'' होला जे [[सुरुज]] के नगीचे से गुजरे ला तब गरम हो के गैस निकाले ला। एह ''आउटगैसिंग'' मने की गैस के बाहर उधियाये के प्रक्रिया में एकरे एक ओर देखलाई पड़े वाला [[वायुमंडल (सामान्य)|वायुमंडल]] के निर्माण होला जेकरा के ''कॉमा'' कहल जाला आ कभी कभार ई पोंछ भा कूँचा (झाड़ू) नियर लउके लागे ला जेकरा के एकर पोंछ कहल जाला। अइसन घटना पुच्छल तारा के बिचला पिंड, जेकरा केंद्रक कहल जाला, के ऊपर सुरुज के रेडिएशन आ सौर हवा के परभाव के कारण होला। पुच्छल तारा के केंद्रक कुछ सौ किलोमीटर से ले के दसन हजार किलोमीटर तक ले के होखे लें आ ई बरफ, धूर आ छोटहन चट्टानी टुकड़ा सभ के ढेर होखे लें। ई केन्द्रक एक ठो ठोस पिंड के रूप में ना बलुक ढीला-ढाला ढेरी नियर होला। कॉमा के बिस्तार [[पृथ्वी]] के ब्यास के पंद्रह गुना तक ले हो सके ला आ इनहन के पोंछ के बिस्तार एक [[खगोलीय इकाई]] (एयू) तक ले हो सके ले। ई भरपूर चमक वाला होला आ पृथ्वी से देखे खाती कौनो यंत्र के जरूरत ना पड़े ले, धरती से देखले पर ई आकास में 30° के आर्क (60 चंद्रमा) के बिसतार वाला देखाई पड़ सके ला। प्राचीन काल से इनहन के कई संस्कृति के लोग देखले आ इनहन के बिबरन रिकार्ड कइले बा। {{As of|2014|11}} कुल 5,253 पुच्छल तारा सभ के पता लगावल जा चुकल बा,<ref>{{cite web |last=Johnston |first=Robert |title=Known populations of solar system objects |url=http://www.johnstonsarchive.net/astro/sslist.html |date=2 अगस्त 2014 |accessdate=19 जनवरी 2015}}</ref> जइसे-जइसे अउरी जानकारी होखत जात बा ई संख्या बढ़ते जाता। इहो धियान देवे लायक बात बा कि ई गिनती ओह संख्या के एगो नखी मुकी हिस्सा बा जवन कि एह पुच्छल तारा सभ के कुल संख्या होखे के संभावना बा, कारण ई कि बाहरी सौरमंडल ([[ऊर्ट बदरी]]) वाला हिस्सा में जहाँ अइसन पुच्छल तारा नियर चीज सभ के भंडार बा, इनहन के संख्या एक ट्रिलियन होखे के अनुमान लगावल गइल बा।<ref name="Erickson2003">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lwbivW5YKoYC&pg=PA123&lpg=PA123 |title=Asteroids, Comets, and Meteorites: Cosmic Invaders of the Earth |series=The Living Earth |publisher=Infobase |location=New York |first=Jon |last=Erickson |page=123 |date=2003 |isbn=978-0-8160-4873-1}}</ref><ref name="Couper2014">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=YXkRBAAAQBAJ&pg=PA222&lpg=PA222 |title=The Planets: The Definitive Guide to Our Solar System |publisher=Dorling Kindersley |location=London |first1=Heather |last1=Couper |first2=Robert |last2=Dinwiddie |first3=John |last3=Farndon |first4=Nigel |last4=Henbest |first5=David W. |last5=Hughes |first6=Giles |last6=Sparrow |first7=Carole |last7=Stott |first8=Colin |last8=Stuart |page=222 |date=2014 |isbn=978-1-4654-3573-6}}</ref> लगभग एक पुच्छल तारा हर बरिस बिना कौनों [[दूरबीन]] इत्यादि के, सीधे आँख से देखाई पड़े ला, हालाँकि इनहन में से ज्यादातर बहुत मद्धिम होलें आ बहुत शानदार ना होलें।<ref>{{cite journal |doi=10.1006/icar.1998.6048 |title=The Rate of Naked-Eye Comets from 101 BC to 1970 AD |date=1999 |last1=Licht |first1=A |journal=Icarus |volume=137 |issue=2 |pages=355 |bibcode=1999Icar..137..355L}}</ref> खास चमकदार उदाहरण सभ में बिसाल पुच्छल तारा आवे लें। पुच्छल तारा सभ के लगे ले कई गो मानव-रहित आकासबिमान प्रोब चहुँपल बाने जिनहन में [[यूरोपीय स्पेस एजेंसी]] के प्रोब ''रोसेटा'' अइसन पहिला प्रोब रहे जे एगो रोबोट नियर आकासबिमान के पुच्छल तारा के सतह पर उतरलस,<ref name="Philae">[http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Rosetta/Touchdown!_Rosetta_s_Philae_probe_lands_on_comet European Space Agency], Rosetta's Philae probe lands on comet.</ref> आ [[नासा]] के ''डीप इम्पैक्ट'' नाँव के आकासबिमान एगो अइसन मिशन पूरा कइलस जेह में ''टेम्पल 1'' पुच्छल तारा के ऊपर टक्कर से क्रेटर बनावल गइल जवना से कि एकरे अंदरूनी हिस्सा के बारे में जानल जा सके। ==नाँव== संस्कृत में एकरा के ''धूमकेतु'' कहल गइल बा। "धूम" माने धुआँ आ "केतु" माने झंडा भा पताका, यानी कि धुआँ के पताका भा झंडा नियर रूप। सहज रूप में, पूँछ नियर चीज एकरे मुख्य पहिचान होखे के कारण पुच्छल तारा भा पोंछियल तारा एकर नाँव पड़ल हवे यानी पोंछ वाला तारा। [[भोजपुरी]] में एकर एक ठो अउरी नाँव चलनसार हवे - '''बढ़नी'''। भोजपुरी में झाड़ू या कूँचा के बढ़नी कहल जाला आ एही से मिलत जुलत आकृति के चीज होखे के कारण लोग पुच्छल तारा सभ के भी बढ़नी कहे ला। अंगरेजी में एकरा के ''कॉमेट'' कहल जाला। पुरनकी अंगरेजी में ई लैटिन मूल से आइल ह आ लैटिन में खुद ई यूनानी मूल के शब्द ''κομήτης'' से आइल हवे जेकर मतलब होला ''लमहर केश बढ़ावल''। हालाँकि ऑक्सफोर्ड डिक्शनरी में इहो नोट कइल गइल बा कि यूनानी शब्द ''(ἀστὴρ) κομήτης'' के यूनानी भाषा में इस्तमाल पहिलहीं पुच्छल तारा सभ खाती होखे। == अउरी पढ़े खातिर == * {{cite book |title=कॉमेट्स, पॉपुलर कल्चर एंड दि बर्थ ऑफ़ मॉडर्न कॉस्मोलॉजी |publisher=प्रिंस्टन युनिवर्सिटी प्रेस |first=Sara J. |last=Schechner |date=1997 |isbn=978-0-691-01150-9}} * {{cite book |title=इंट्रोडक्शन टु कॉमेट्स |publisher=कैंब्रिज युनिवर्सिटी प्रेस |first1=John C. |last1=Brandt |first2=Robert D. |last2=Chapman |edition=2सरा |date=2004 |isbn=978-0-521-80863-7}} == बाहरी कड़ी == * {{curlie|Science/Astronomy/Solar_System/Small_Bodies/Comets/|Comets}} * [https://solarsystem.nasa.gov/small-bodies/comets/overview/ Comets] at NASA's Solar System Exploration * [http://www.icq.eps.harvard.edu/ International Comet Quarterly] by Harvard University * [http://smallbodies.ru/en/ Catalogue of the Solar System Small Bodies Orbital Evolution] ==संदर्भ== {{Reflist|30em}} {{Solar System}} {{Authority control}} [[श्रेणी:पुच्छल तारा| ]] [[श्रेणी:सौरमंडल]] [[श्रेणी:खगोलिकी]]
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:As of
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Authority control
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite journal
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Curlie
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Solar System
(
संपादन करीं
)