होम
अट्रेंडम
खाता में प्रवेश
सेटिंग्स
भोजपुरीपिडिया के बारे में
नामंजूरी
भोजपुरीपिडिया
खोजीं
ब्रह्मपुत्र नदी
के संपादन कइल जा रहल बा
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{Geobox |River <!-- *** Name section *** --> | name = ब्रह्मपुत्र<br>ব্ৰহ্মপুত্ৰ | other_name1 = यारलं सां पो | other_name2 = जमुना नदी | category = | etymology = ब्रह्मा के पुत्र (संस्कृत) <!-- *** Map section *** --> | map = Ganges-Brahmaputra-Meghna basins.jpg | map_caption = गंगा, ब्रह्मपुत्र आ मेघना के थाला | map_size = 280 <!-- *** Image *** --> | image = Homeward bound.jpg | image_size = 280 | image_caption = [[गौहाटी]], आसाम में | image_alt = गौहाटी में पुल के लगे से नदी के फोटो <!-- *** Country etc. *** --> | country = {{flag|चीन}} | country1 = {{flag|भारत}} | country2 = {{flag|बांग्लादेस}} | state = [[आसाम]] | state1 = [[अरुणाचल प्रदेश]] | region = तिब्बत | region_type = खुदशासित इलाका <!-- *** Family *** --> | tributary_left = दिबांग नदी | tributary_left1 = लोहित नदी | tributary_left2 = धनश्री नदी | tributary_left3 = कोलोंग नदी | tributary_right = जिया भराली | tributary_right1 = मनास नदी | tributary_right2 = रैडक नदी | tributary_right3 = जालढका नदी | tributary_right4 = तीस्ता नदी | tributary_right5 = सुबनसरी नदी | city = [[गुवाहाटी]], [[डिब्रूगढ़]], [[तेजपुर]] <!-- *** Locations *** --> | source = आंग्सी ग्लेशियर | source_note = <ref name="xinhua">{{cite web | url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2011-08/22/c_131067137.htm | title=Scientists pinpoint sources of four major international rivers | publisher=Xinhua News Agency | date=22 August 2011 | accessdate=8 September 2015}}</ref><ref name="23 August 2011">{{cite web|last1=Krishnan|first1=Ananth|title=China maps Brahmaputra, Indus|url=http://www.thehindu.com/news/international/china-maps-brahmaputra-indus/article2384885.ece|publisher=The Hindu|accessdate=8 September 2015|date=23 August 2011}}</ref> | source_location = [[हिमालय]] | source_country = [[तिब्बत]] | source_elevation = 5210 | source_elevation_note = | source_coordinates = {{coord|30|23|N|82|0|E|display=inline}} | source_coordinates_note = | mouth = [[बंगाल के खाड़ी]] | mouth_location = [[गंगा डेल्टा]] | mouth_country = [[बांग्लादेश]] | mouth_elevation_imperial = 0 | capital_coordinates = | mouth_coordinates = {{coord|25|13|24|N|89|41|41|E|display=inline,title}} | mouth_coordinates_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = 3848 | length_round = -1 | length_note = <ref name="xinhua" /> | watershed = 712035 | watershed_round = -2 | watershed_note = <ref name="xinhua" /> | discharge = 19800 | discharge_round = -2 | discharge_note = | discharge_location = | discharge_max = 100000 | discharge_min = }} '''ब्रह्मपुत्र''' नदी [[तिब्बत]], भारत आ [[बांग्लादेश]] में बहे वाली एगो महत्वपूर्ण नदी हऽ। ई तिब्बत में, [[राकस ताल]] आ [[मानसरोवर]] झील से नगीचे वाला इलाका में आंग्सी ग्लेशियर<ref name="xinhua" /><ref name="Sharma2016">{{cite book|author=Nayan Sharma|title=River System Analysis and Management|url=https://books.google.com/books?id=lx5_DQAAQBAJ&pg=PA51|date=13 November 2016|publisher=Springer|isbn=978-981-10-1472-7|pages=51–}}</ref> से निकल के [[हिमालय]] के उत्तरे-उत्तर पच्छिम से पुरुब ओर बहे ले आ फिर [[अरुणाचल प्रदेश]] में दिहांग के नाँव से भारत में प्रवेश करे ले; आसाम में ए के ब्रह्मपुत्र कहल जाला आ फिर बांग्लादेश में गंगा की संघे मिल के [[बंगाल क खाड़ी|बंगाल की खाड़ी]] में गिरेले। मानसरोवर के लग्गे से निकले के बाद से ले के हिमालय के पार कइ के अरुणाचल में प्रवेश करे तक ले एकरा धारा पच्छिम से पूरुब ओर के बहे ले। पूर रास्ता दक्खिनी तिब्बत में पड़े ला जहाँ एकरा के यारलुंग-सांग-पो भा खाली त्सां पो के नाँव से बोलावल जाला। एकरे बाद एह नदी के धारा अचानक अपने दाहिने ओर मुड़े ले आ हिमालय के परबत श्रेणी सभ के एगो बड़हन गॉर्ज (गहिरी घाटी) से हो के पार करे ले जेकरा के [[यारलुंग त्सां पो गॉर्ज]] कहल जाला। एह गार्ज के एक ओर नामचा बरवा आ दुसरे ओर ग्याल पेरी चोटी पड़े लीं आ एही के हिमालय के पूरबी सीमा मानल जाला। एकरा आगे बढ़े पर ई भारत के अरुणाचल प्रदेश में घुसे ले आ आगे बढ़ के आसाम घाटी में। आसाम घाटी एगो चाकर आ लमछार मैदान हवे जहाँ ई नदी दक्खिन-पच्छिम मुँह हो के बहे ले आ एकर पानी भरपूर चाकर पाट में बहे ला, कतो-कतो त एकर पाट पचास किलोमीटर ले हो जाला। हेइजा आसाम में एकरा के ब्रह्मपुत्र कहल जाला। आसाम से निकल के ई दक्खिन मुँह के बहे ले आ बांग्लादेस में परवेश करे ले जेकरे कुछे आगे जाए पर एकर सभसे बड़ सहायिका सभ में से एक [[तीस्ता नदी]] आ के एह में मिल जाला। औरो आगे बढ़े पर ई नदी दू गो धारा में बँट जाले आ पच्छिमी धारा, जेह में आज्काल्ह ढेर पानी बहे ला आ जेकरा के उहाँ जमुना कहल जाला, [[गंगा]] के ओह धारा से मिले ले जेकरा के बांग्लादेस में पद्मा कहल जाला। सझिया धारा के नाँव पद्मा कहाला। पूरबी धारा, जे पहिले ढेर पानी वाली रहल, ब्रह्मपुत्रो के नाँव से आगे बढ़े ले आ [[मेघना नदी]] में मिले ले, दुनों के सझिया नाँव मेघना कहाला आ अंत में ई आ पच्छिम वाली पद्मा आ के एक्के में मिल जालीं; अंत में एह सभ के नाँव मेघना कहाला आ एही नाँव से ई बंगाल के खाड़ी में मिले ले। लगभग {{convert|2391|mi|km|abbr=on|order=flip}}<ref name="xinhua" /> लमहर, ब्रहमपुत्र नदी सिंचनी आ ट्रांसपोर्ट खाती बहुत महत्व के नदी हवे। नदी के औसत गहिराई {{convert|124|ft|m|abbr=on|order=flip}} आ अधिकतम गहिराई {{convert|380|ft|m|abbr=on|order=flip}} बा। नदी में बिनासकारी बाढ़ आवे के संभावना रहे ला जब बसंत ऋतू में हिमालय के बरफ पघिले ले। नदी के जलबहाव (डिस्चार्ज) औसतन {{convert|19800|m3/s|cuft/s|abbr=on}}, होला आ बाढ़ में ई {{convert|100000|m3/s|cuft/s|abbr=on}} ले चहुँप सके ला।<ref>{{cite web |url=http://www.fao.org/nr/water/aquastat/countries/bangladesh/index.stm |title=Water Resources of Bangladesh |website=FAO |archive-url=https://web.archive.org/web/20090806192531/http://www.fao.org/nr/water/aquastat/countries/bangladesh/index.stm |archive-date=2009-08-06 |access-date=2010-11-18}}</ref> ई बहुधारा नदी (braided river) के एकदम क्लासिक उदाहरण हवे आ चैनल घसकाव आ अव्ल्शन के खतरा हमेशा रहे ला।<ref name="Catling1992">{{cite book |last=Catling |first=David |date=1992 |title=Rice in deep water |url=https://books.google.com/books?id=N5JxwKx1RAgC&pg=PA177 |publisher=International Rice Research Institute |page=177 |isbn=978-971-22-0005-2}}</ref> ई अपना लगभग सगरी लंबाई में नाव चलावे लायक बा। ई दुनियाँ के कुछ अइसन नदी सभ में से हवे जेह में ज्वार-भाटा के परभाव भी परिलक्षित होखे ला। {{clear}} == बिकास == === पुल === * वर्तमान ** [[बोगीबील पुल]] ** [[सदिया धुबरी पुल]] ** [[कोलिया भोमोरा पुल]] ** [[नारायण सेतु]] ** [[सरायघाट]] * प्लानिंग बा (under-construction, approved, proposed, etc.): [[नितिन गडकरी]] दिसंबर 2017 में कुल पाँच गो ब्रिज सभ के घोषणा कइलेन।<ref name=brid1>[http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/62296136.cms Nitin Gadkari flags off cargo movement on Brahmaputra], Economic Times, 29 Dec 2017.</ref> ** जोरहट-नेमातीघाट<ref name=brid1/> ** दिसांगमुख-तेकेलीफुटा<ref name=brid1/> ** लोउइत-खाब्लु<ref name=brid1/> ** नुमालीगढ़-गोहपुर<ref name=brid1/> ** उत्तर गौहाटी-गौहाटी<ref name=brid1/> ===राष्ट्रिय जलमार्ग 2=== [[राष्ट्रिय जलमार्ग 2]] (NW2) एह नदी के एगो 891 किमी लमहर हिस्सा हवे। ई रास्ता [[सादिया]] से [[धुबरी]] नाँव के जगह के बीचा में [[आसाम]] राज्य में बा।<ref>http://egazette.nic.in/WriteReadData/2016/168716.pdf</ref><ref>{{cite web|title=Press Information Bureau|url=http://pib.nic.in/newsite/mbErel.aspx?relid=147477|website=www.pib.nic.in|publisher=Government of India|accessdate=30 January 2017}}</ref> ==इहो देखल जाय== * [[गंगा]] * [[अरुणाचल प्रदेश]] ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} === बाहरी कड़ी === {{commons category|Brahmaputra}} {{EB1911 poster|Brahmaputra}} === अउरी पढ़े लायक === * [http://www.ppl.nl/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=82 Bibliography on Water Resources and International Law]. Peace Palace Library * [https://web.archive.org/web/20060509083056/http://dhemaji.nic.in/flood/rivers.htm Rivers of Dhemaji and Dhakuakhana] * [http://www.southasianfloods.org/document/ffb/index.html Background to Brahmaputra Flood Scenario] * [http://www.onlinesivasagar.com/wildlife/brahmaputra.html The Mighty Brahmaputra] * [http://www.assamportal.com/principal-rivers-in-assam/ Principal Rivers of Assam] * "The Brahmaputra", a detailed study of the river by renowned writer Arup Dutta. (Published by National Book Trust, New Delhi, India) {{Waters of South Asia}} [[श्रेणी:भारत के नदी]] [[श्रेणी:पूर्बोत्तर भारत]] [[श्रेणी:एशिया के इंटरनेशनल नदी]]
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Commons category
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Convert
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:EB1911 poster
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Geobox
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Waters of South Asia
(
संपादन करीं
)