Jump to content
Main menu
Main menu
move to sidebar
लुकवाईं
नेविगेशन
मुख्य पन्ना
हाल के बदलाव
अट्रेंडम पन्ना
मीडियाविकि के बारे में मदद
भोजपुरीपिडिया
खोज
खोजीं
Appearance
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
निजी औजार
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
Pages for logged out editors
learn more
योगदान
बातचीत
मार्कंडेय काटजू
के संपादन कइल जा रहल बा
पन्ना
बातचीत
भोजपुरी
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
औजार
औजार
move to sidebar
लुकवाईं
Actions
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
जनरल
इहाँ का जुड़ल बा
संबंधित बदलाव
खास पन्ना
पन्ना से जुड़ल जानकारी
Appearance
move to sidebar
लुकवाईं
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{Infobox Judge | name = मार्कंडेय काटजू | honorific-prefix = जस्टिस | image = The Chairman, Press Council of India, Justice Markandey Katju addressing at an interactive session on Public Relations Society of India, at Kolkata on December 05, 2011.jpg | caption = कलकत्ता में एगो संबाद के दौरान जस्टिस काट्जू, 5 दिसंबर 2011 |office = चेयरमैन, प्रेस काउंसिल ऑफ़ इंडिया |term_start = 5 अक्टूबर 2011 |term_end = 5 अक्टूबर 2014 |office1 = जज, सुप्रीम कोर्ट |term_start1 = 10 अप्रैल 2006 |term_end1 = 19 सितंबर 2011 |office3 = चीफ जस्टिस, दिल्ली हाइकोर्ट |term_start3 = 12 अक्टूबर 2005 |term_end3 = 10 अप्रैल 2006 |office4 = चीफ जस्टिस, मद्रास हाइकोर्ट |term_start4 = 28 नवंबर 2004 |term_end4 = 10 अक्टूबर 2005<ref>{{cite web|title=The Honourable Chief Justices|url=http://www.hcmadras.tn.nic.in/cjlist.htm|publisher=Madras High Court|accessdate=8 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120212201925/http://www.hcmadras.tn.nic.in/cjlist.htm|archive-date=12 February 2012|df=dmy-all}}</ref> |office5 = चेयरमैन, इंडियन रियुनिफिकेशन युनियन |term_start5 = 5 फ़रवरी 2019 |term_end5 = अबतक | nominator = | successor = | birth_date = {{Birth date and age|1946|9|20|df=y}} | birth_place = [[लखनऊ]], यूनाइटेड प्रोविंस, [[ब्रिटिश भारत]] | death_date = | death_place = | spouse = रूपा | parents = शिव नाथ काट्जू | Website = markandeykatju.com/ }} जस्टिस '''मार्कंडेय काटजू''' प्रेस काउंसिल ऑफ़ इंडिया के चेयरमैन रह चुकल बाड़ें आ एकरे पहिले ऊ भारत के [[सुप्रीम कोर्ट, भारत|सुप्रीम कोर्ट]] में जज रह चुकल बाड़ें।<ref>{{cite web |url=http://presscouncil.nic.in/home.htm |title=Press Council of India |publisher=Presscouncil.nic.in |accessdate=2013-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010123624/http://presscouncil.nic.in/home.htm |archive-date=10 October 2012 |df=dmy-all }}</ref><ref name=SC-profile>{{cite web|title=Hon'ble Mr. Justice Markandey Katju|url=http://supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/132_mkatju.htm|accessdate=30 मार्च 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130529183242/http://supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/132_mkatju.htm|archive-date=29 May 2013|df=dmy-all}}</ref> [[इलाहाबाद]] से वकालत सुरू करे वाल काट्जू [[इलाहाबाद हाइकोर्ट]] के एक्टिंग चीफ जस्टिस, मद्रास हाइकोर्ट के चीफ जस्टिस आ दिल्ली हाइकोर्ट के चीफ जस्टिस रहल चुकल बाड़ें। वर्तमान में जस्टिस काट्जू अमेरिका के [[कैलिफोर्निया]] में रहि रहल बाड़ें आ इंडियन रियुनिफिकेशन युनियन (आइआरए) के चेयरमैन बाड़ें जे एगो अइसन संस्था हवे जे [[भारत]], [[पाकिस्तान]] आ [[बांग्लादेस]] के शांतिपूर्ण एकीकरण के बात पर जोर देले।<ref>{{cite web |title=Ex SC judge Katju's IRA plans to reunite India, Pak and Bangladesh as a single, secular nation |url=https://www.theweek.in/news/india/2019/03/18/markandey-katju-ira-wants-reunite-india-pak-bangladesh-one-country-again.html |publisher=The Week |accessdate=22 मार्च 2019 |language=English |date=18 मार्च 2019}}</ref><ref name="Tammeus2019">{{cite web |last1=Tammeus |first1=Bill |title=Why we should care about turmoil in India: 3-8-19 |url=https://billtammeus.typepad.com/my_weblog/2019/03/3-8-19.html |publisher=Faith Mattersr |accessdate=11 मार्च 2019 |language=English |date=17 मार्च 2017}}</ref><ref name="Katju2017">{{cite web |last1=Katju |first1=Markandey |title=IPBRA Could Undo The Wrongs Done To India By The British |url=https://www.huffingtonpost.in/markandey-katju/ipbra-could-undo-the-wrongs-done-to-india-by-the-british_a_21901828/ |publisher=The Huffington Post |accessdate=11 मार्च 2019 |language=English |date=17 मार्च 2017}}</ref> काटजू बिबिध राजनीतिक आ सामाजिक सरोकार के मुद्दा सभ पर बेबाक राय देवे खाती जानल जालें आ उनके कई बयान बिबादितो रहल बाड़ें।<ref>{{cite web|title=जस्टिस काटजू के 10 विवादित बयान|url=https://www.bbc.com/hindi/india/2015/09/150902_justice_katju_statements_in_media_md|website=BBC News हिंदी|accessdate=1 अक्टूबर 2019|language=hi}}</ref> ==जिनगी== मार्कंडेय काटजू के जनम ब्रिटिश राज के समय के यूनाइटेड प्रोविंस (अब उत्तर प्रदेश) के [[लखनऊ]] में एगो काश्मीरी पंडित परिवार में भइल। इनके पिताजी शिव नाथ काट्जू इलाहाबाद हाइकोर्ट के जज रहलें आ इनके बाबा कैलाश नाथ काटजू अपना समय के प्रतिष्ठित वकील, इलाहाबाद हाइकोर्ट के चीफ जस्टिस आ स्वतंत्रता सेनानी रहलें जे बाद में मध्य प्रदेश के मुख्यमंत्री, पच्छिम बंगाल आ उड़ीसा के गवर्नर आ केंद्र सरकार में मंत्री रहलें। मार्कंडेय काटजू के इस्कूली पढ़ाई [[इलाहाबाद]] में भइल जेकरे बाद ऊ गाँव के जिनगी समझे खातिर दू बरिस ले एगो छोट गाँव में पढ़वलें। एकरे बाद वकालत के पढ़ाई शुरू कइलें।<ref>{{cite web |last1=K |first1=Irfan |title=Guftagoo - An interview with Markandeya Katju |url=http://rstv.nic.in/programme-schedule |website= rstv.nic.in |publisher=Rajya Sabha TV |accessdate=27 जुलाई 2018}}</ref> वकालत के पढ़ाई इलाहाबाद युनिवर्सिटी से कइलें आ 1970 में इलाहाबाद हाइकोर्ट में वकालत शुरू कइलें। इनकर पत्नी रूपा हई आ इनके एगो बेटा आ बेटी बा लोग।<ref>{{cite web|title=Markandey Katju- (Profile) |url=http://www.aajkikhabar.com/en/News/Top-News/Markandey-Katju-Profile-/718809.html |archive-url=https://archive.is/20130628090938/http://www.aajkikhabar.com/en/News/Top-News/Markandey-Katju-Profile-/718809.html |archive-date=28 जून 2013 |publisher=Aaj ki Khabar |accessdate=8 April 2013 }}</ref> काट्जू के रुची के बिसय सभ के बिबिधता बहुत बा आ ऊ तमिल, संस्कृत, उर्दू, फिलासफी, बिज्ञान आ समाजशास्त्र नियर बिसय सभ में दखल रखे लें जबकि प्राथमिक रुची न्यायशास्त्र हवे।<ref>{{cite web|url=http://www.supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/sitting/mkatju.htm |title=Hon'ble Mr. Justice Markandey Katju |publisher=Supremecourtofindia.nic.in |date=1946-09-20 |accessdate=2010-10-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101024115023/http://www.supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/sitting/mkatju.htm |archivedate=24 अक्टूबर 2010 |df=dmy }}</ref> ==कैरियर== मार्कंडेय काटजू इलाहाबाद हाइकोर्ट में 1970 में वकालत सुरू कइलें आ 1970 से 1991 ले इनके वकालत के दौर रहल। इनके बिसेसज्ञता लेबर कानून, टैक्सेशन आ रिट पेटिशन रहल। ई इनकम टैक्स बिभाग के वकील के रूप में भी काम कइलें। 1991 में ई इलाहाबाद हाइकोर्ट के जज लोग के बेंच में सामिल भ गइलें। 2004 में इनका के इलाहाबाद हाइकोर्ट के चीफ जस्टिस के कार्यभार (एक्टिंग) मिलल आ नवंबर 2004 में मद्रास हाइकोर्ट आ अक्टूबर 2005 में दिल्ली हाइकोर्ट के चीफ जस्टिस बनलें। एकरे बाद 2006 में ई सुप्रीम कोर्ट के जज बनलें<ref>{{cite web|title=HON'BLE MR. JUSTICE MARKANDEY KATJU|url=http://presscouncil.nic.in/Chairman.htm|publisher=PCI|accessdate=8 अप्रैल 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130814123024/http://presscouncil.nic.in/chairman.htm|archive-date=14 August 2013|df=dmy-all}}</ref> जहाँ से 19 सितंबर 2011 के रिटायर भइलें आ भारतीय जूडीशियरी में इनके लगभग 40 बरिस के कार्यकाल रहल। एकरे बाद काट्जू प्रेस काउंसिल ऑफ़ इंडिया के चेयरमैन बनलें आ एह पद पर तीन बरिस रहलें। ==लेखन== [[File:Mohd. Hamid Ansari releasing the book entitled “Justice to Urdu” authored by Justice Markandey Katju, in New Delhi. The Union Minister for Law and Justice and Minority Affairs, Shri Salman Khurshid is also seen.jpg|thumb|भारत के उपराष्ट्रपति मोहम्मद हामिद अंसारी द्वारा किताब ''जस्टिस विद उर्दू'' के बिमोचन, 2012. साथ में सलमान खुर्शीद।]] काट्जू के लिखल किताब सभ में कुछ प्रमुख बाड़ीं: * ''लॉ इन दि साइंटिफिक एरा'' (''Law in the Scientific Era'')<ref>{{cite news| url=http://www.hindu.com/2000/09/19/stories/1319017g.htm |title=Society, law and science |location=Chennai, India | work=The Hindu | date=19 September 2000}}</ref> * ''इंटरप्रेटेशन ऑफ़ टैक्सिंग स्टेट्यूट्स'' (''Interpretation of Taxing Statutes'') * ''मीमांसा रूल्स ऑफ़ इंटरप्रेटेशन'' (''Mimansa Rules of Interpretation'') * ''डोमेस्टिक इंक्वायरी'' (''Domestic Enquiry'') * ''जस्टिस विद उर्दू'' (''Justice with Urdu'') * ''वाइटर इंडियन ज्यूडिशियरी'' (''Whither Indian Judiciary'')<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=KjhYDwAAQBAJ|title=Whither Indian Judiciary|last=Katju|first=Justice Markandey|date=2018-04-30|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=9789386141255|language=en}}</ref> {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|33em}} ==बाहरी कड़ी== {{wikiquote}} * [http://justicekatju.blogspot.in/ Satyam Bruyat] - जस्टिस काट्जू के निजी ब्लॉग * [https://web.archive.org/web/20111025031811/http://supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/132_mkatju.htm सुप्रीम कोर्ट के वेबसाइट पर जीवनी] {{Authority control}} [[श्रेणी:जियत लोग]] [[श्रेणी:1946 में जनम]] [[श्रेणी:भारत के सुप्रीम कोर्ट के जस्टिस]] [[श्रेणी:इलाहाबाद युनिवर्सिटी के एलुमिनाई]] [[श्रेणी:इलाहाबाद के लोग]] [[श्रेणी:भारतीय जज]] [[श्रेणी:भारतीय लेखक]] [[श्रेणी:भारतीय नास्तिक]]
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Authority control
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite news
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Infobox Judge
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Wikiquote
(
संपादन करीं
)