Jump to content
Main menu
Main menu
move to sidebar
लुकवाईं
नेविगेशन
मुख्य पन्ना
हाल के बदलाव
अट्रेंडम पन्ना
मीडियाविकि के बारे में मदद
भोजपुरीपिडिया
खोज
खोजीं
Appearance
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
निजी औजार
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
Pages for logged out editors
learn more
योगदान
बातचीत
पनामा नहर
(खंड) के संपादन कइल जात बा
पन्ना
बातचीत
भोजपुरी
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
औजार
औजार
move to sidebar
लुकवाईं
Actions
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
जनरल
इहाँ का जुड़ल बा
संबंधित बदलाव
खास पन्ना
पन्ना से जुड़ल जानकारी
Appearance
move to sidebar
लुकवाईं
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
==इतिहास== ===शुरूआती कोसिस=== पनामा नहर बनावे क सबसे पहिली योजना [[स्पेन]] के राजा आ [[पवित्र रोमन साम्राज्य]] के सम्राट [[चार्ल्स पंचम]] सन् 1534 में पास कइलें आ एकरी खातिर सर्वेक्षण करे क निर्देश दिहलन ताकि स्पेनी व्यापारिन आ सेना के पुर्तगालिन से बेहतर जलमार्ग मिल सके आ एअकर लाभ लिहल जा सके।<ref>{{cite web|url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html|title= History of the Panama Canal: French and American Construction Efforts|trans-title=पनामा नहर का इतिहास: फ्रेंच और अमेरिकी निर्माण के प्रयास|publisher=पनामा नहर प्राधिकरण|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/early.html |title=Some Early Canal Plans|trans-title=कुछ शुरुआती नहर योजनाएं|language=en}}</ref> रणनीतिक आ व्यापारिक महत्व आ दुनों नया खोजल गइल महाद्वीपन की बिच्चा में [[पनामा थलडमरू]] की कम चौड़ाई की बावजूद इहाँ व्यापारिक मार्ग बनावे क पहिला कोसिस 1658 में स्काटलैण्ड राज्य द्वारा कइल गइल जेवन एगो जमीनी रास्ता रहे बाकी खराब पर्यावरणीय दशा आ उच्चावच की विषमता के कारण एके 1700 में लगभग छोड़ दिहल गइल।<ref>{{cite web|url=http://www.kinnaird.net/darien.htm|title= Darien Expedition|trans-title=डेरियन अभियान|language=en}}</ref> 1855 में [[विलियम कनिश]] नामक इंजीनियर [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] की सरकार खातिर काम करत घरी एह इलाका क सर्वेक्षण कइलें आ आपन रिपोर्ट प्रस्तुत कइलें<ref>{{cite web|url=http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/fulltext/worthies/p118.htm |title=Manx Worthies|trans-title=मैंक्स वर्थीस|language=en}}</ref> फिन से 1877 में अरमांड रेक्लस (Armand Reclus) नाँव क फ़्रांसीसी सैन्य अधिकारी (इंजीनियर) आ लूसियान नेपोलियन नामक इंजीनियरों लोग मिलके नहर के निर्माण की रास्ता सर्वेक्षण कइल लोग<ref name="reclus">{{cite book|url=http://books.google.com/books/about/Panama.html?id=wmwYAAAAYAAJ|author= जेरार्ड फ़ॉकनर|title=Panama: Armand Reclus et le canal des deux océans|trans-title=पनामा: आर्मंड एकांतवासी और दो महासागरों का चैनल|publisher= [[वर्जिनिया विश्वविद्यालय]]|language=fr|year= 2004}}</ref> जेवना की पीछे फ़्रांसीसियन द्वारा [[स्वेज़ नहर]] बनवला क उत्साह रहे। ===निर्माण=== [[File:Ferdinand de Lesseps by Nadar.jpg|thumb|130px|फर्डिनेंड डी लेसप]] [[File:1886 bas obispo.jpg|thumb|left|240px|बास अबिसो में खुदाई का कार्य, 1886]] फ़्रांस द्वारा इहाँ नहर बनावे क काम 1 जनवरी 1881 के फर्डिनेंड डी लेसप (Ferdinand de Lesseps) की अगुआई में शुरू भइल जे स्वेज नहर का निर्माणकर्ता रहलें। भूगर्भिक आ जलवैज्ञानिक अध्ययनों की बिना आरम्भ भइल एह काम में अउरी कई किसिम क बाधा आइल जेवना में इहाँ क असह जलवायवीय दशा आ मच्छरन क परकोप की कारण बीमारी आ अउरी दूसर दुर्घटना में तकरीबन 22,000 मजदूरा आ कर्मचारिन क जान गइल। अंततः 1889 में ई निर्माता कंपनी दिवालिया हो गइल आ फर्डिनेंड डी लेसप क बेटा चार्ल्स डी लेसप के वित्तीय अनियमितता की आरोप में (जिसे पनामा स्कैंडल कहा गया) पाँच साल क सजाय हो गइल। कंपनी के निरस्त कर दिहल गइल आ काम रुक गइल। 1894 में एगो दूसरी कंपनी ''Compagnie Nouvelle du Canal de Panama'' क अस्थापना भइल बाकी इहो प्रयास सफल ना भइल। ===अमेरिकी निर्माण=== बाद में अमेरिकी सरकार कोलंबिया सरकार की संघे संधि-समझौता कइलस आ एह क्षेत्र क अधिग्रहण (तब यह कोलंबिया देश के अंतर्गत रहे) कइलस 1904 में अमेरिकी इंजीनियरों काम शुरू कइलन आ ई नहर के तीन गो ताला बना के पूरा करे क योजना बनल आ शुरूआत भइल। अमेरिकी लोग बहुत आध्ययन आ निवेश कईला की बाद 1914 में एके पूरा कइल लोग। एक तरह से देखल जाय त वास्को डी बिल्बोया (Vasco Núñez de Balboa) द्वारा पनामा डमरूमध्य के पार कइला की लगभग 400 बरिस की बाद जाके ए नहर क निर्माण हो पावल। ए प्रोजेक्ट में अमरीकी सरकार लगभग $375,000,000 (वर्तमान सम्तुल्य्क $8,600,000,000) खर्च कइलस <ref>{{cite web|url=http://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html|title=Read our history: American Canal Construction|trans-title=हमारे इतिहास पढ़ें: अमेरिकी नहर निर्माण|publisher=पनामा नहर प्राधिकरण|accessdate=25 August 2014}}</ref> तमाम परिवर्तन, विवाद आ अंतर्राष्ट्रीय व्यापार में एकर निष्पक्ष स्थिति बनवले रखे खातिर लगभग 80 किलोमीटर लमहर एह नहर क प्रशासन 31 दिसंबर, 1999 के [[पनामा]] के सौंप दिहल गइल।
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)