Jump to content
Main menu
Main menu
move to sidebar
लुकवाईं
नेविगेशन
मुख्य पन्ना
हाल के बदलाव
अट्रेंडम पन्ना
मीडियाविकि के बारे में मदद
भोजपुरीपिडिया
खोज
खोजीं
Appearance
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
निजी औजार
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
Pages for logged out editors
learn more
योगदान
बातचीत
ऑस्ट्रेलिया के भूगोल
के संपादन कइल जा रहल बा
पन्ना
बातचीत
भोजपुरी
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
औजार
औजार
move to sidebar
लुकवाईं
Actions
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
जनरल
इहाँ का जुड़ल बा
संबंधित बदलाव
खास पन्ना
पन्ना से जुड़ल जानकारी
Appearance
move to sidebar
लुकवाईं
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{Coord|27|S|144|E|type:country|display=title}} {{Country geography |name = आस्ट्रेलिया |map = Australia satellite plane.jpg |map size = 250 |continent = ऑस्ट्रेलिया |region = [[ओशेनिया|ओशियानिया]] |coordinates = {{coord|27.000|S|144.000|E|source:eswiki}} |area ranking = 6वाँ |km area = 7,686,850 |percent land = 99 |percent water = 1 |km coastline = 59681 |borders = none |highest point = [[माउंट कोज़ियोस्को]]<br />{{convert|2228|m|ft|0|abbr=on}} |lowest point = [[एयर झील]],<br />{{convert|−15|m|ft|0|abbr=on}} |longest river = [[मरे नदी]],<br />{{convert|2375|km|mi|0|abbr=on}} |largest lake = [[एयर झील]]<br />{{convert|9500|km2|sqmi|0|abbr=on}} |climate = Mostly desert or semi-arid, south-east and south-west corners: temperate, north: tropical climate, varied between tropical rainforests, grasslands, part desert, mountainous areas: subantarctic tundra |terrain = mostly low plateau with deserts, rangelands and a fertile plain in the southeast; mountain ranges in the east and south-east. |natural resources = minerals, coal, and timber |natural hazards = Cyclones along the northern coasts, severe thunderstorms, droughts, occasional floods, heat waves, and frequent bushfires |environmental issues = |exclusive economic zone = {{convert|8148250|km2|mi2|abbr=on}} }} '''[[ऑस्ट्रेलिया]] के [[भूगोल]]''' में भारी बिबिधता देखे के मिले ला आ कई किसिम के जीवभूगोलीय क्षेत्र एह दुनियाँ के सभसे छोट महादीप में पावल जालें, जबकि ई दुनियाँ के छठवाँ सबसे बड़हन देस हवे। आस्ट्रेलिया के अधिकतर आबादी एकरे पूरबी आ दक्खिन-पूरबी किनारा पर बसल बाटे। एह महादीप के भूगोल बहुत बिबिधता वाला बा जहाँ एक ओर [[आस्ट्रेलियाई आल्प्स]] आ [[तस्मानिया]] के बरफ से तोपाइल पहाड़ बाने ओहिजे बिसाल [[रेगिस्तान]] आ अध-सूखा जमीन से ले के [[उष्णकटिबंधी]] आ शीतोष्णकटिबंधी बन, घास के मैदान आ खुला जंगल पावल जालें। आस्ट्रेलिया के आसपास के देसन के बात कइल जाय तब [[इंडोनेशिया]], [[पूर्ब तिमोर]], आ [[पापुआ न्यू गिनी]] एकरे उत्तर में बाड़ें; [[सोलोमन दीप]], [[वानुआतु]] आ [[न्यू कैलेडोनिया]] के फ्रांसीसी निर्भर-क्षेत्र एकरे पूरुब में बाड़ें; आ दक्खिन ओर [[न्यूजीलैंड]] बा। == भौतिक भूगोल == [[चित्र:Australia relief map.jpg|left|thumb|आस्ट्रेलिया के भौतिक बनावट के नक्शा।]] [[चित्र:Australia on the globe (Antarctic claims hatched) (Oceania centered) with borders.svg|left|thumb|[[ग्लोब]] पर ऑस्ट्रेलिया के स्थिति, अंटार्कटिक इलाका जे ऑस्ट्रेलिया के हवे, ओकरा के बिसेस चीन्हा से देखावल गइल बा।]] ऑस्ट्रेलिया एगो महादीप हवे आ एगो दीप ह जे ओशियानिया (चाहे ओशेनिया) में, हिंद महासागर आ दक्खिनी प्रशांत महासागर के बीचा में बाटे। महादीप के साथै-साथ देस के नाँव भी ऑस्ट्रेलिया हवे। उचित तरीका से पूरा नाँव लिहल जाय तब कॉमनवेल्थ ऑफ़ ऑस्ट्रेलिया देस के राज्यक्षेत्र (टेरिटरी) में पूरा ई महादीप आ कुछ अउरी बहरें छटकल दीप सभ सामिल बाड़ें। एह तरीका से आस्ट्रेलिया देस के पूरा संप्रभुता वाला राज्यक्षेत्र के कुल रकबा {{convert|7686850|km2|abbr=on}} बिस्तार वाला बा (जे में लॉर्ड होव दीप आ मक्वेरी दीप शामिल बाड़ें) आ ई दुनियाँ के छठवाँ सभसे बड़हन देस हवे; अमेरिका देस के मुख्य भूमि से ई थोरिके छोट बाटे आ यूनाइटेड किंगडम से ई रकबा में 31.5 गुना बड़हन बा। ऑस्ट्रेलिया के मुख्य भूमि के समुंद्री किनारा {{convert|35821|km|mi|abbr=on}} आ एह में {{convert|23860|km|mi|abbr=on}} अउरी जुड़ जाला अगर एकरे दीप सभ के सामिल क लिहल जाव।<ref name="gsa">{{cite web|url=http://www.ga.gov.au/scientific-topics/national-location-information/dimensions/border-lengths#heading-1|title=Border Lengths – States and Territories|access-date=18 August 2016|date=2004|work=Geoscience Australia|publisher=Commonwealth of Australia}}</ref> एह देस में कुल 758 [[एश्चुअरी]] बाड़ी सऽ जिनहन में से जादेतर उष्णकटिबंधी आ उपोष्णकटिबंधी इलाका में पड़े लीं।<ref name="mbs">{{cite book |last1=Dennison |first1=William C. |last2=Abal |first2=Eva G. |title=Moreton Bay Study: A Scientific Basis for the Healthy Waterways Campaign |publisher=South East Queensland Regional Water Quality Management Strategy Team |location=Brisbane |year=1999 |page=220 |isbn=0-9586368-1-8}}</ref> रिमोट सेंसिंग डेटा पर आधारित हाल के एगो एनालिसिस में बतावल गइल बा कि ऑस्ट्रेलिया में 8,866 किमी<sup>2</sup> बिस्तार वाला ज्वार-भाटा मैदान बाड़ें, एह मामिला में ई दुनियाँ में 3सरा-रैंक वाल देस बाटे।<ref>{{cite journal |last1=Murray |first1=N.J. |last2=Phinn |first2=S.R. |last3=DeWitt |first3=M. |last4=Ferrari |first4=R. |last5=Johnston |first5=R. |last6=Lyons |first6=M.B. |last7=Clinton |first7=N. |last8=Thau |first8=D. |last9=Fuller |first9=R.A. |title=The global distribution and trajectory of tidal flats |journal=[[नेचर (जर्नल)|नेचर]] |date=2019 |volume=565 |pages=222-225 |doi=10.1038/s41586-018-0805-8 |url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8}}</ref> ऑस्ट्रेलिया के एक्सक्लूजिव इकोनॉमिक जोन (ईईजेड) के बिस्तार {{convert|8148250|km2|mi2|abbr=on}} पर बाटे आ एहू मामिला में ई तिसरा नंबर पर आवे ला। एह ईईजेड में ऑस्ट्रेलिया के अंटार्कटिक अधिकार-क्षेत्र के नइखे सामिल कइल गइल (ईहो 5,896,500 किमी<sup>2</sup> अलगा से बा)। ऑस्ट्रेलिया के समुंद्री अधिकार-क्षेत्र (ज्यूरिसडिक्शन) दुनियाँ में सभसे बेसी इलाका पर बा।<ref>[http://www.environment.gov.au/coasts/mbp/publications/general/nat-atlas-nonfish.html Non-Fisheries Uses in Australia's Marine Jurisdiction] National Marine Atlas. Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts</ref> एकर कवनों थल-सीमा नइखे। एकर मुख्य भूमि के सभसे उत्तरी बिंदु केप यॉर्क प्रायदीप पर क्वींसलैंड राज्य में बा आ दीप सभ के सामिल कइल जाय तब सभसे उत्तरी बिंदु टोरेस जलजोड़ दीप पर नदर्न टेरिटरी प्रांत के हिस्सा के रूप में बाटे। आस्ट्रेलिया के पच्छिमी आधा हिस्सा [[पच्छिमी पठार]] के नाँव से जानल जाला, जेकर सभसे ऊँच हिस्सा समुंद्री पच्छिमी किनारा के ओर बाड़ें आ ढाल महादीप के बिचला हिस्सा के ओर बाटे। ई पठार आमतौर पर सपाट हवे, हालाँकि, बीचा-बीचा में हैमर्सली आ मैकडोनेल श्रेणी आ मस्ग्रेव श्रेणी नियर परबत मिले लें। सतही जल के उपलब्धता एह पठारी इलाका में अभूत कम बाटे हालाँकि, कुछ नदी, जइसे कि मर्चिसन नदी, ऐशबर्टन नदी आ विक्टोरिया नदी एह इलाका में बहे लीं। पूरबी ऊँचभूमि चाहे [[ग्रेट डिवाइडिंग रेंज]] आस्ट्रेलिया के पूरबी समुंदरी किनारा के ओर पड़े ला जे सकेत समुंद्र-तटीय मैदान के बाकी महादीप से अलगा करे लीं। एही पूरबी ऑस्ट्रेलियाई शीतोष्ण बन सभ में एहिजा के सभसे बेसी उच्चावच (रिलीफ) देखे के मिले ला, सभसे बेसी बरखा एही इलाका में होला आ सबसे बेसी मात्रा में बनस्पति आ जीवीय बिबीधता एहिजे बाटे, सबसे घन आबादी के बसाव एही क्षेत्र में बा। पूरबी हाइलैंड्स आ पच्छिमी पठार के बीचा में बिचला निचाई के हिस्सा बा जेकरा के सेंट्रल लोलैंड्स के नाँव से जानल जाला; एह हिस्सा में ग्रेट आर्टेजन बेसिन आ आस्ट्रेलिया के सभसे बड़हन नदी सिस्टम, मरे-डार्लिंग बेसिन]] आ एयर झील बेसिन मौजूद बाड़ें। आस्ट्रेलिया के पूरबी समुंद्री तट के सहारे कुछ दूरी पर समुंद्र में दुनियाँ के सभसे बड़हन मूँगा के संरचना, [[ग्रेट बैरियर रीफ]] मौजूद बा। आस्ट्रेलिया के दक्खिनी आ दक्खिन-पूरबी कोना पर बड़हन दीप तस्मानिया बाटे जे ऊँच पहाड़ी इलाका हवे। एहिजा भरपूर बरखा होखे ले आ ई मुख्य भूमि के तुलना में बेसी उपजाऊँ हवे। == राजनीतिक भूगोल == {{Australia states imagemap|200px}} आस्ट्रेलिया में कुल छह गो राज्य (स्टेट), दू गो मुख्यभूमि राज्यक्षेत्र (मेनलैंड टेरिटरी), आ अउरी छोट-छोट राज्यक्षेत्र सामिल बाड़ें। राज्य सब में [[न्यू साउथ वेल्स]], [[क्वींसलैंड]], [[साउथ आस्ट्रेलिया]], तस्मानिया, [[विक्टोरिया (ऑस्ट्रेलिया)|विक्टोरिया]] आ [[वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया]] बाड़ें। दू गो मुख्य भूमि राज्यक्षेत्र में [[नदर्न टेरिटरी]] आ [[आस्ट्रेलियाई कैपिटल टेरिटरी]] बाड़ीं। वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया (पच्छिमी आस्ट्रेलिया) एकर सभसे बड़ राज्य हवे जे लगभग एक-तिहाई हिस्सा पर बिस्तार वाला बाटे; एकरा बाद क्रम से क्वींसलैंड, साउथ ऑस्ट्रेलिया, आ न्यू साउथ वेल्स के अस्थान आवे ला। ऑस्ट्रेलिया के कुछ छोटहन राज्यक्षेत्र बाड़ें; संघीय सरकार न्यू साउथ वेल्स में एगो अलगा से एरिया के प्रशासन चलावे ले, [[जार्विस खाड़ी टेरिटरी]] इहाँ के राजधानी क्षेत्र खातिर नौसैनिक अड्डा के रूप में हवे। इनहन के अलावे, बाहर के इलाका में, आबाद जगह सभ में: [[नॉर्फ्लाक दीप]], [[क्रिसमस दीप]], [[कोकोस (कीलिंग) दीप]] बाड़ें; कुछ बड़हन गैर-आबाद जगह सभ में: [[ऐशमूर अउरी कार्टियर दीप]], [[कोरल सागर दीप]], [[हर्ड दीप आ मैकडोनाल्ड दीप]] सामिल बाड़ें। ऑस्ट्रेलिया के दावेदारी अंटार्कटिका के कुछ हिस्सा पर भी बा जेकरा के [[ऑस्ट्रेलियाई अंटार्कटिक टेरिटरी]] कहल जाला, हालाँकि, ई दुनियाँ के देसन द्वारा बहुत पहिचान वाला ना बाटे। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|33em}} {{Geography of Australia}} [[श्रेणी:ऑस्ट्रेलिया के भूगोल| ]] [[श्रेणी:ऑस्ट्रेलिया|भूगोल]] {{Australia-geo-stub}}
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Australia-geo-stub
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Australia states imagemap
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite journal
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Convert
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Coord
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Country geography
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Geography of Australia
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)