Jump to content
Main menu
Main menu
move to sidebar
लुकवाईं
नेविगेशन
मुख्य पन्ना
हाल के बदलाव
अट्रेंडम पन्ना
मीडियाविकि के बारे में मदद
भोजपुरीपिडिया
खोज
खोजीं
Appearance
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
निजी औजार
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
Pages for logged out editors
learn more
योगदान
बातचीत
स्तूप
के संपादन कइल जा रहल बा
पन्ना
बातचीत
भोजपुरी
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
औजार
औजार
move to sidebar
लुकवाईं
Actions
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
जनरल
इहाँ का जुड़ल बा
संबंधित बदलाव
खास पन्ना
पन्ना से जुड़ल जानकारी
Appearance
move to sidebar
लुकवाईं
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{बौद्ध धर्म}} '''स्तूप''' ढूह या टीला नियर आकृति के एगो रचना होला जवना में (आमतौर पर [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]]) भिक्षु या भिक्षुणी लोग के [[शरीर (बौद्ध धर्म)|शरीर]] के कौनों अवशेष गाड़ल गइल रहेला। एक तरह से ई भिक्षु लोग के समाधी भा यादगार होला। ई जगह धार्मिक रूप से पबित्र मानल जाले आ आसपास के जगह ध्यान लगावे खातिर इस्तेमाल होले। सभसे पुरान स्तूप मध्य प्रदेश में [[साँची]] स्तूप हवे। भारत के अलावा ई अउरी अइसन देस सभ में भी बनावल गइल बाने जहाँ [[बौद्ध धरम]] के परभाव बा। ==इतिहास== [[चित्र:Sarnath1.jpg|thumb|260px|[[सारनाथ]] के [[धमेक स्तूप]], उत्तरपूर्वी भारत मे के सबसे पुरान स्तूप हवे।]] स्तूप के निर्माण के सुरुआत [[बौद्ध धर्म के इतिहास|बुद्ध के समय]] से पहिले से हो चुकल रहे। [[श्रमण]] लोग के बइठल अवस्था में गाड़े खातिर चैत्य के निर्माण होखे। बुद्ध के निर्वाण के बाद उनुके जरा दिहल गइल आ राख के बाँट के आठ गो ढूह में समाधी बनावल गइल आ दू गो अउरी ढूह में अस्थि-अवशेष के समाधी दिहल गइल। सभसे पुरान स्तूप सभ के पुरातत्व वाली जानकारी 4<sup>थी</sup> सदी ईपू के मिलेला। बौद्ध ग्रंथ सब के मोताबिक स्तूप के निर्माण बुद्ध के मरले के एक सदी बाद शुरू भइल। इहो मानल जाला कि पहिले ई चीज लकड़ी के बनावल जाय या फिर खाली भर माटी के ढेर एकट्ठा करि के गोल टीला के आकार दे दिहल जाय। बाद में ई पक्का ईंटा के बनावल जाए लागल। अउरी बाद में, बौद्ध धर्म के बिस्तार के बाद, ई परंपरा भारत के बाहर के देसवन में पहुँचल। उदाहरण खातिर पूर्ब एशिया के देस सभ में बने वाला पैगोडा के एही स्तूप के निरखल रूप मानल जाला। ==प्रमुख स्तूप== [[चित्र:Sanchi2.jpg|thumb|left|240px|(4<sup>थी</sup>–1<sup>ली</sup> सदी ईसापूर्व) में सम्राट [[अशोक|अशोक]] के बनवावल [[साँची स्तूप]]।]] [[File:Borobudur temple panorama.jpg|thumb|right|260px|[[बोरोबुदुर]] के घंटी के आकार के स्तूप समूह।]] भारत के प्रमुख स्तूप में [[सारनाथ]] में [[धमेक स्तूप]], [[साँची स्तूप]], [[भरहुत स्तूप]] आ [[अमरावती स्तूप]] के गिनल जाला। सभसे ऊँच स्तूप थाईलैंड में [[फ्रा पथोमाचेदी]] स्तूप बाटे जवन 127 मीटर ऊँच बाटे। एकरे अलावा पाकिस्तान के स्वात घाटी में, श्रीलंका में आ अउरी बहुत सारा देसवन में पुरान स्तूप बाड़ें। सभसे बिस्तार से बनल स्तूप [[बोरोबुदुर]] में मौजूद बाटे जवन यूनेस्को द्वारा बिस्व विरासत स्थल घोषित बाटे। {{clear}} ==गैलरी== <center><gallery> File:Sanchi Stupa No Front view2.jpg|[[साँची स्तूप]] File:General View of Shingardar Stupa - From Eastern Side.JPG|[[स्वात घाटी]] में मौजूद स्तूप। File:Dro-dul_Chorten_-_Gangtok,_Sikkim.jpg|Dro-dul Chorten - [[गांतोक]], [[सिक्किम]]। File:Nepal_Kathmandu_Boudhanath_1.jpg|बुद्धानाथ, [[काठमाडौं घाटी|काठमांडो घाटी]], [[नेपाल]]। File:Jetavanaramaya Stupa.jpg|[[जेतवनारमाया]] स्तूप, [[अनुराधापुर]], [[श्री लंका]] दुनिया के सभसे बड़ा ईंटा से बनल संरचना बाटे।<ref name="ANCIENT">{{cite web | title=ANCIENT STUPAS IN SRI LANKA – LARGEST BRICK STRUCTURES IN THE WORLD | url=http://www.stupa.org.nz/imagine/CHSPaper.pdf | publisher=stupa.org | accessdate=2011-07-29}}</ref> File:Stupa Borobudur.jpg|[[बोरोबुदुर]] के मुख्य स्तूप आ बुद्ध के मूर्ती। File:Royal Palace, Phnom Penh Cambodia 25.jpg|[[नॉम पेन्ह]], [[कंबोडिया]] के रॉयल पैलेस में ख्मेर इस्टाइल में बनल स्तूप। File:Eight great stupas.svg|[[तिब्बत में बौद्ध धर्म|तिब्बती परंपरा]] में आठ गो महा स्तूप File:Ogoy Stupa 1 1600x1200.JPG|बुद्धत्व के स्तूप, [[ओगोय टापू]], [[रूस]] </gallery></center> ==संदर्भ== {{Reflist}} {{Buddhism topics}} {{Authority control}} [[श्रेणी:बौद्ध धर्म]] [[श्रेणी:स्तूप]] {{Religious-struct-stub}}
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Authority control
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Buddhism topics
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Religious-struct-stub
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:बौद्ध धर्म
(
संपादन करीं
)