<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%BE</id>
	<title>अखाड़ा - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-22T13:01:52Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%BE&amp;diff=3030&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A4%BE&amp;diff=3030&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-01-18T02:39:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{multiple image|caption_align=center|total_width=400&lt;br /&gt;
|image1=India wrestling akhara training.jpg|width1=2800|height1=3800|caption1=कुश्ती के ट्रेनिंग। कसरत करत एगो पहलवान।&lt;br /&gt;
|image2=Kumbamella2001.jpg|width2=3200|height2=3800|caption2=[[कुंभ मेला]] में शाही नहान खातिर पीपा पुल पर से गुजर रहल एगो अखाड़ा (दल)।}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;अखाड़ा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; अइसन जगह हवे जहाँ [[कुश्ती]] लड़ल जाला। एकरे अलावा ई कुश्ती लड़े के इस्कूल के अरथ में इस्तेमाल होला, मने कि अइसन जगह जहाँ पहलवान लोग रह के कुश्ती सीखे। एही क्रम में, बिस्तार वाला अरथ में, ई कुश्ती आ लड़ाई के कला सीखे सिखावे वाला लोग के कौनों एगो दल बिसेस के भी कहल जाला जे लोग कौनों अखाड़ा से जुड़ल होखे आ उहाँ सीखत-सिखावत होखे। एगो दूसर बिस्तारित अरथ में ई साधू-संत लोग के समूह खाती भी इस्तेमाल होला जे लोग जुद्ध के कला भी सीखे ला; जहाँ गुरू-शिष्य परंपरा में, एगो समूह के रूप में रह के बिबिध बिद्या सीखे-सिखावे के काम होला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Rasraj&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=राजेंद्र त्रिपाठी |title=प्रयागराज कुंभ कथा|url=https://books.google.com/books?id=9n-DDwAAQBAJ&amp;amp;pg=PT49|date= |publisher=प्रभात प्रकाशन|isbn=978-81-7721-382-9|pages=49–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
हिंदू धर्म के दसनामी संप्रदाय में अखाड़ा के अरथ साधू-संत लोग के अलग-अलग समुदाय से हवे। उदाहरण खाती, [[कुंभ मेला]] में ई अलग-अलग दल परंपरा अनुसार शोभा यात्रा के रूप में मेला में शामिल होखे लें (पेशवाई), नहान करे जालें (जेकरा शाही स्नान कहल जाला) आ फिर मेला के समापन पर मेला छेत्र से बिदा होखे लें। एह में मुख्य रूप से नागा साधू लोग होलें; हालाँकि पहिले एह अखाड़ा सभ के गिनती दस गो रहल,&amp;lt;ref name=&amp;quot;Vishesh2013&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=पंकज विशेष|title=प्रयाग महाकुम्भ-2013|url=https://books.google.com/books?id=f5FvBQAAQBAJ&amp;amp;pg=PA24|date=1 जनवरी 2013|publisher=प्रभात प्रकाशन|isbn=978-93-5048-308-4|pages=24–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; एह अखाड़ा में पहिले औरत लोग के स्थान ना रहल ना देवी के पूजा के कौनों बिधान रहल,&amp;lt;ref name=&amp;quot;Gautam&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=सिद्धार्थ शंकर गौतम|title=सनातन संस्कृति का महापर्व सिंहस्थ|url=https://books.google.com/books?id=dDWcDAAAQBAJ&amp;amp;pg=PA56|isbn=978-93-5186-829-3|pages=56–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; 2013 के कुंभ में औरत साधू लोग के &amp;quot;परी अखाड़ा&amp;quot; आ 2019 के अर्धकुंभ में किन्नर (हिजड़ा) लोगन के &amp;quot;किन्नर अखाड़ा&amp;quot; सामिल भइल सभसे नाया अखाड़ा बाने आ अब एह अखाड़ा सभ के कुल गिनती पंद्रह गो तक पहुँच चुकल बा।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|last1=चोपड़ा|first1=धनंजय|title=मुग़लकाल के गज़ट में कुंभ मेले का पहला विवरण|url=https://www.bbc.com/hindi/india-46851645|website=बीबीसी हिंदी डॉट कॉम|accessdate=18 जनवरी 2019|language=hi|date=13 जनवरी 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदू धर्म]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:कुश्ती]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{sports-stub}}&lt;br /&gt;
{{hinduism-stub}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>