<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%86%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0</id>
	<title>आजाद काश्मीर - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%86%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T11:03:21Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0&amp;diff=7782&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B0&amp;diff=7782&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-11T16:57:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{other|काश्मीर (बहुअर्थी)}}&lt;br /&gt;
{{Infobox settlement&lt;br /&gt;
| name                   = आजाद कश्मीर&lt;br /&gt;
| settlement_type        = प्रशासनिक इकाई&lt;br /&gt;
| image_flag             = Flag of Azad Kashmir.svg&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- | image_skyline          = Azad kashmir.jpg --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- | image_alt              = घाटी, परबत आ नीला आसमान --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- | image_caption          = आजाद काश्मीर में एगो घाटी --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| flag_alt               =&lt;br /&gt;
| image_seal             =&lt;br /&gt;
| nickname               =&lt;br /&gt;
| image_map              = Azad Kashmir in Pakistan (claims hatched).svg&lt;br /&gt;
| map_alt                =&lt;br /&gt;
| map_caption            = लाल रंग में आजाद कश्मीर&lt;br /&gt;
| coordinates            = {{Coord|33|50|36|N|73|51|05|E|type:adm1st_region:PK_dim:1000000|display=inline,title}}&lt;br /&gt;
| coor_pinpoint          =&lt;br /&gt;
| coordinates_footnotes  =&lt;br /&gt;
| subdivision_type       = देस&lt;br /&gt;
| subdivision_name       = {{flag|पाकिस्तान}}&lt;br /&gt;
| established_title      = स्थापना&lt;br /&gt;
| established_date       = 24 अक्टूबर 1947 ([[आजाद काश्मीर दिवस]] ({{Nastaliq|یوم تاسیس}}))&lt;br /&gt;
| seat_type              = राजधानी&lt;br /&gt;
| seat                   = [[मुजफ्फराबाद]]&lt;br /&gt;
| parts_type             = सभसे बड़ सहर&lt;br /&gt;
| parts_style            = para&lt;br /&gt;
| p1                     = [[मीरपुर, आजाद कश्मीर|न्यू मीरपुर सिटी]]&lt;br /&gt;
| government_footnotes   =&lt;br /&gt;
| government_type        = खुद-शासित,&amp;lt;ref name=&amp;quot;BirdVaillancourt2008&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author1=Richard M. Bird|author2=François Vaillancourt|title=Fiscal Decentralization in Developing Countries|url=https://books.google.com/books?id=_wraZ5HEMasC&amp;amp;pg=PA127|date=दिसंबर 4, 2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-10158-5|pages=127–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=Bose&amp;gt;{{citation |last=Bose |first=Sumantra |authorlink=Sumantra Bose |title=Contested Lands |url=https://books.google.com/books?id=KKZcgOJPjVkC&amp;amp;pg=PA193 |date=2009 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-02856-2 |p=193|quote=Azad Kashmir – &amp;quot;Free Kashmir,&amp;quot; the more populated and nominally self-governing part of Pakistani-controlled Kashmir}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Herald&amp;quot;&amp;gt;{{cite news |title=Territorial limits |url=http://herald.dawn.com/news/1153046 |date=मई 7, 2015 |work=Herald |accessdate=जुलाई 24, 2015 |quote=These are self-ruled autonomous regions. But restrictions apply. |archiveurl=https://www.webcitation.org/6aGjS9OQz?url=http://herald.dawn.com/news/1153046 |archivedate=जुलाई 24, 2015 |url-status=live}}&amp;lt;/ref&amp;gt; पाकिस्तान प्रशासित&amp;lt;ref name=&amp;quot;BBC&amp;quot;&amp;gt;{{cite news |title=Kashmir profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11693674 |date=नवंबर 26, 2014 |work=BBC |accessdate=जुलाई 24, 2015 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6aGhgieMq?url=http://www.bbc.com/news/world-south-asia-11693674 |archivedate=जुलाई 24, 2015 |url-status=live }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| unit_pref              = Metric&amp;lt;!-- or US or UK --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| area_footnotes         =&lt;br /&gt;
| area_total_km2         = 13,297&lt;br /&gt;
| area_note              =&lt;br /&gt;
| elevation_footnotes    =&lt;br /&gt;
| elevation_m            =&lt;br /&gt;
| population_total       = 4.45 मिलियन&lt;br /&gt;
| population_as_of       = 2017&lt;br /&gt;
| population_footnotes   =&lt;br /&gt;
| population_density_km2 = auto&lt;br /&gt;
| population_demonym     =&lt;br /&gt;
| population_note        =&lt;br /&gt;
| timezone1              = पाकिस्तान समय&lt;br /&gt;
| utc_offset1            = +5&lt;br /&gt;
| postal_code_type       =&lt;br /&gt;
| postal_code            =&lt;br /&gt;
| area_code              =&lt;br /&gt;
| area_code_type         =&lt;br /&gt;
| iso_code               = PK-JK&lt;br /&gt;
| blank_name_sec1        = प्रमुख भाषा&lt;br /&gt;
| blank_info_sec1        = {{vunblist|[[उर्दू]] (official)|[[पहाड़ी-पोटवारी|पहाड़ी]], [[हिंदको]]|[[गोजरी]]|[[कश्मीरी भाषा|काश्मीरी]]|[[पंजाबी भाषा|पंजाबी]]|[[कुंडल शाही भाषा|कुंडल शाही]]|अउरी दूसर}}&lt;br /&gt;
| blank_name_sec2        = असेंबली सीट&lt;br /&gt;
| blank_info_sec2        = 49&lt;br /&gt;
| blank1_name_sec2       = जिला&lt;br /&gt;
| blank1_info_sec2       = 10&lt;br /&gt;
| website                = {{url|http://www.ajk.gov.pk/}}&lt;br /&gt;
| footnotes              =&lt;br /&gt;
| blank2_name_sec2       = कस्बा&lt;br /&gt;
| blank2_info_sec2       = 19&lt;br /&gt;
| blank3_name_sec2       = युनियन कौंसिल&lt;br /&gt;
| blank3_info_sec2       = 182&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;आजाद जम्मू ओ काश्मीर&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; भा &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;आजाद काश्मीर&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, नाममात्र खाती खुदशासित राजनीतिक इकाई ह आ [[पाकिस्तान]] द्वारा प्रशासित होला। ई क्षेत्र [[भारत]] के अधिकार वाला [[जम्मू अउरी काश्मीर|जम्मू काश्मीर राज्य]] के पच्छिम में पड़े ला आ पहिले के समय में [[जम्मू और काश्मीर (राज)|जम्मू काश्मीर राजघराना के राज]] में शामिल रहल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
आजाद काश्मीर, बड़हन इकाई [[काश्मीर]] के हिस्सा भर हवे जे पर लंबा समय से भारत आ पाकिस्तान के बीचा में बिबाद चल रहल बा। एह राज्यक्षेत्र के सीमा उत्तर में पाकिस्तान के आधिकार वाला [[गिलगित-बल्तिस्तान]] से सटे ला आ एह दुनों क्षेत्र के मिला के [[यूनाइटेड नेशंस]] &amp;quot;पाक-प्रशासित काश्मीर&amp;quot; के नाँव से बोलावे ला जबकि भारत एकरा के &amp;quot;पाक-आधिकृत काश्मीर&amp;quot; (पीओके) के नाँव देला। आजाद कश्मीर साइज के हिसाब से गिलगित-बल्तिस्तान के मात्र छठवाँ हिस्सा के बरोबर बा। आजाद कश्मीर के पच्छिम में पाकिस्तान के खैबर-पख्तूनख्वाँ राज्य बा आ एकरे दक्खिन में पाकिस्तान के पंजाब प्रांत बाटे। आजाद काश्मीर के पूरुब में भारत के जम्मू अउरी काश्मीर राज्य भा आ इनाहन के बीचा के सीमा [[लाइन ऑफ कंट्रोल]] (एलओसी) हवे। आजाद काश्मीर के कुल रकबा 13,297 वर्गकिलोमीटर बा आ 2017 के जनगणना अनुसार कुल जनसंख्या 40,45,366 बाटे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==प्रशासनिक बिभाजन==&lt;br /&gt;
ई इलाका प्रशासन के हिसाब से तीन गो डिवीजन में बाँटल गइल बा, ओकरे बाद कुल दस गो जिला सभ में बिभाजन कइल गइल बा:&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{cite web|url=http://www.ajk.gov.pk/index.php?option=com_content&amp;amp;view=article&amp;amp;id=24&amp;amp;Itemid=8|title= Administrative Setup.|publisher= ajk.gov.pk|accessdate= May 17, 2010| archiveurl=https://web.archive.org/web/20100409161504/http://www.ajk.gov.pk/index.php?option=com_content&amp;amp;view=article&amp;amp;id=24&amp;amp;Itemid=8| archivedate= April 9, 2010 | deadurl=no}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;sortable wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!डिवीजन&lt;br /&gt;
!जिला&lt;br /&gt;
!जिला के रकबा (किमी²)&lt;br /&gt;
!जनसंख्या (2017 जनगणना)&lt;br /&gt;
!जिला के मुख्यालय&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;मीरपुर&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;|[[मीरपुर जिला|मीरपुर]]|1,010&lt;br /&gt;
|456,200&lt;br /&gt;
|[[न्यू मीरपुर सिटी]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[कोटली जिला|कोटली]]|1,862&lt;br /&gt;
|774,194&lt;br /&gt;
|[[कोटली]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[भिंबेर जिला|भिंबेर]]|1,516|420,624&lt;br /&gt;
|[[भिंबेर]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;मुजफ्फराबाद&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;|[[मुजफ्फराबाद जिला|मुजफ्फराबाद]] |1,642&lt;br /&gt;
|650,370|[[मुजफ्फराबाद]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[झेलम घाटी जिला|झेलम घाटी]]|854&lt;br /&gt;
|230,529&lt;br /&gt;
|[[झेलम घाटी जिला|झेलम घाटी]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[नीलम जिला|नीलम घाटी]]|3,621|191,251&lt;br /&gt;
|[[आठमुकाम]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;पूँछ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;|[[पुंछ जिला (एजेके)|पुंछ]]|855|500,571&lt;br /&gt;
|[[रावलाकोट]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[हवेली जिला|हवेली]]|600|152,124&lt;br /&gt;
|[[फारवर्ड कहुटा]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[बाग़ जिला|बाग़]]|768|371,919&lt;br /&gt;
|[[बाग़, काश्मीर|बाग़]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| |[[सुधनोती जिला|सुधनोती]]|569|297,584&lt;br /&gt;
|[[पलान्द्री]]&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;background:#e6e6e6&amp;quot; &lt;br /&gt;
&amp;lt;!--&lt;br /&gt;
| colspan=5 style=&amp;quot;background: black&amp;quot; |&lt;br /&gt;
|- style=&amp;quot;border: 3px solid darkgray;&amp;quot;--&amp;gt;&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;कुल&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|10 जिला&lt;br /&gt;
|13,297&lt;br /&gt;
|4,045,366&lt;br /&gt;
|[[मुजफ्फराबाद]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Clear}}&lt;br /&gt;
==इहो देखल जाय==&lt;br /&gt;
* [[लाइन ऑफ कंट्रोल]]&lt;br /&gt;
* [[काश्मीर]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|32em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाहरो कड़ी==&lt;br /&gt;
{{commons category|Azad Kashmir|आजाद काश्मीर}}&lt;br /&gt;
* [http://www.ajk.gov.pk/ Government of Azad Jammu and Kashmir]&lt;br /&gt;
* [http://pndajk.gov.pk/ AJ&amp;amp;K Planning and Development Department]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Geographic location&lt;br /&gt;
| Centre    = आजाद काश्मीर&lt;br /&gt;
| North     =&lt;br /&gt;
| Northeast = [[गिलगित-बल्तिस्तान]]&lt;br /&gt;
| East      = {{flagicon|IND}}[[जम्मू अउरी काश्मीर]]&lt;br /&gt;
| Southeast = &lt;br /&gt;
| South     = [[पंजाब (पाकिस्तान)|पंजाब]]&lt;br /&gt;
| Southwest = &lt;br /&gt;
| West      = &lt;br /&gt;
| Northwest = [[खैबर पख्तूनख्वा]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{Administrative units of Pakistan}}&lt;br /&gt;
{{Authority control}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:काश्मीर]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:पाकिस्तान के प्रांत]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>