<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%82</id>
	<title>उर्दू - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%82"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%82&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-21T09:01:25Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%82&amp;diff=208&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%82&amp;diff=208&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-03T15:12:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;उर्दू&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; एगो [[इंडो आर्य]] [[भाषा]] हऽ। कुछ विद्वान लोग एके [[हिंदी|हिंदिये]] क एक रूप माने ला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==लिपि==&lt;br /&gt;
उर्दू ज्यादेतर [[नस्तालीक़]] [[लिपि]] में लिखल जाला, जवन कि अरबी-फ़ारसी लिपि क एगो रूप बा। उर्दू के दाएँ से बाएँ लिखल जाला। [[भारत]] में उर्दू [[देवनागरी]] लिपि में भी लिखल जाला। नीचे के तालिका में नस्तालीक़ लिपि आऊर ओकर बोले क तरीका दिहल गईल ह।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;table border=&amp;quot;2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;th bgcolor=&amp;quot;#999999&amp;quot;&amp;gt;अक्षर (अकेल)&amp;lt;/th&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;th bgcolor=&amp;quot;#999999&amp;quot;&amp;gt;अक्षर क नाम&amp;lt;/th&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;th bgcolor=&amp;quot;#999999&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;p dir=&amp;quot;ltr&amp;quot;&amp;gt;अक्षर क नाम&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;th bgcolor=&amp;quot;#999999&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    उच्चारण&amp;lt;/th&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;th bgcolor=&amp;quot;#999999&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    IPA में उच्चारण&amp;lt;/th&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ا&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;alif&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;अलिफ़ &amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;अ, आ&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ə, ɑ:]&amp;lt;/span&amp;gt; after a consonant;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ب&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;be&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;बे &amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ब&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[b]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;پ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;pe&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;पे&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;प&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[p]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ت&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;te *&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;ते&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;त&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;dental [t̪]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ٹ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ṭe&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;टे&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ट&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;    retroflex &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ʈ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ث&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;se&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;से&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;स&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[s]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ج&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;jīm&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;जीम&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ज&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[dʒ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;چ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ce&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;चे&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;च&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[tʃ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ح&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;baṛī he&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;बड़ी हे&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ह&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[h]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;خ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;xe&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ख़े&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ख़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[x]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;د&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;dāl&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;दाल&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;द&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;dental &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[d̪]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ڈ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ḍāl&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;डाल&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ड&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;retroflex &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ɖ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ذ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;zāl&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ज़ाल&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ज़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[z]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ر&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;re&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;रे&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;र&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;dental &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[r]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ڑ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ṛe&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ड़े&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ड़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;retroflex &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ɽ] flap &amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ز&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ze&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ज़े&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ज़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[z]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ژ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ze&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ज़े&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ज़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ʒ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;س&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;sīn *&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;सीन&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;स&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[s]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ش&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;śīn&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;शीन&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;श&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ʃ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ص&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;svād&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;स्वाद&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;स&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[s]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ض&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;zvād&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ज़्वाद&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ज़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[z]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ط&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;to&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;तो&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;त&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[t]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ظ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;zo&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ज़ो&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ज़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[z]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ع&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;aen&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;अएन&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;अ&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ɑ:]&amp;lt;/span&amp;gt; after a consonant;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
otherwise &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ʔ]&amp;lt;/span&amp;gt;,&lt;br /&gt;
    &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ə]&amp;lt;/span&amp;gt;, or silent.&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;غ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;ġaen&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;ग़एन&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ग़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ɣ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ف&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;fe&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;फ़े&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;फ़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[f]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ق&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;qāf&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;क़ाफ़&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;क़&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[q]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ک&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;kāf&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;काफ़&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;क&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[k]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;گ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;gāf&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;गाफ़&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ग&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[g]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ل&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;lām&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;लाम&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ल&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[l]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;م&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;mīm&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;मीम&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;म&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[m]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ن&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;nūn&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;नून&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;न&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[n]&amp;lt;/span&amp;gt; or a nasal vowel&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;و&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;vāo&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;वाओ&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;व, &lt;br /&gt;
    उ, ऊ, ओ, औ&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[v, u, ʊ, o,au]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ہ, ﮩ, ﮨ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;choṭī he&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;छोटी हे&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ह्, अः, (आ)&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ɑ]&amp;lt;/span&amp;gt; at the end of &lt;br /&gt;
a word,&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
otherwise &amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[h]&amp;lt;/span&amp;gt;     or silent&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ھ&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;do caśmī he&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;दो चश्मी हे&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td align=&amp;quot;center&amp;quot; bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;-ह (फ, थ, ठ, छ, भ, &amp;lt;br /&amp;gt; ध, झ, घ बनाने के लिये)&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;indicates that the preceding consonant is&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
aspirated (p, t, ch, k) or murmured (b, d, j, g).&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ی&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;choṭī ye&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;छोटी ये&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;य, ई, ए, ऐ&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[j, i, e, ɛ]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ے&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;baṛī ye&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;बड़ी ये&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;ऐ&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[eː]&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span xml:lang=&amp;quot;ur&amp;quot; lang=&amp;quot;ur&amp;quot;&amp;gt;ء&amp;lt;/span&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;hamzā&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;हम्ज़ा&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;font face=&amp;quot;Arial&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;अ, -&amp;lt;/font&amp;gt;&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
    &amp;lt;td bgcolor=&amp;quot;#CCCCCC&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;span title=&amp;quot;Pronunciation in IPA&amp;quot; class=&amp;quot;IPA&amp;quot;&amp;gt;[ʔ]&amp;lt;/span&amp;gt; or silent&amp;lt;/td&amp;gt;&lt;br /&gt;
  &amp;lt;/tr&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/table&amp;gt;&lt;br /&gt;
*&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;*&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;भारतीय मूल के शब्दन में इस्तेमाल कयल जाला&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==उर्दू से देवनागरी में लिपि क बदलाव==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; style=&amp;quot;font-family:Arial;&amp;quot;&lt;br /&gt;
!उर्दू!!देवनागरी!!उर्दू!!देवनागरी&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ا&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|अ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|آ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|आ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ب &lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ब&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|بھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|भ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|پ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|प&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|پھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|फ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ت&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|त&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|تھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|थ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ٹ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ट&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ٹھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ठ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ث&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|स&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ج&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ज&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|جھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|झ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|چ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|च&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|چھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|छ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ح&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ह&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|خ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ख़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|د&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|द&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|دھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ध&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ڈ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ड&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ڈھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ढ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ذ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ज़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ر&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|र&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ڑ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ड़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ز&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ज़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ژ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|श्ज़/झ़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|س&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|स&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ش&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|श&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ص&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|स&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ض&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ज़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ط&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|त&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ظ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ज़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ع&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;| &lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|غ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ग़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ف&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|फ़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ق&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|क़&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ک&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|क&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|کھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ख&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|گ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ग&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|گھ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|घ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ل&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ल&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|م&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|म&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ں&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ँ&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ن&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|न&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|و&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|व/ऊ&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ھ ہ&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ह&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ی&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|य/ई&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;line-height:150%;font-size:150%;&amp;quot;|ے&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;font-size:150%;&amp;quot;|ए&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== जनसंख्या ==&lt;br /&gt;
* पाकिस्तान (10,800,000 [1993], 7%) &lt;br /&gt;
* भारत (51,536,111 [2001], 5.1%) &lt;br /&gt;
* संयुक्त अधिराज्य (747,285 [2001], 1.3%) &lt;br /&gt;
* बंगलादेश (650,000, 0.4%) &lt;br /&gt;
* संयुक्त अरब अमिरात (600,000, 13%) &lt;br /&gt;
* साऊदी अरब (382,000, 1.5%) &lt;br /&gt;
* नेपाल (375,000, 1.3%) &lt;br /&gt;
* संयुक्त राज्य अमेरिका (350,000, 0.1%) &lt;br /&gt;
* अफगानिस्तान (320,000, 8%) &lt;br /&gt;
* दक्षिण अफ्रिका (170,000 दक्षिण एसियाली ) &lt;br /&gt;
* क्यानाडा (156,415 [2006], 0.5%) &lt;br /&gt;
* ओमान (90,000, 2.8%) &lt;br /&gt;
* बहिरीन (80,000, 11.3%) &lt;br /&gt;
* मरिशस (74,000, 5.6%)&lt;br /&gt;
* कतारर (70,000, 8%) &lt;br /&gt;
* जर्मनी (40,000) &lt;br /&gt;
* नर्वे (29,100) &lt;br /&gt;
* फ्रान्स (20,000) &lt;br /&gt;
* स्पेन (18,000 [2004]) &lt;br /&gt;
* स्विडेन (10,000 [2001]) &lt;br /&gt;
* सकल: 60,503,578&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बाहरी कड़ी==&lt;br /&gt;
* [http://books.google.co.in/books?id=vDi6fgc_kvUC&amp;amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=true उर्दू-हिंदी कोश] (गूगल पुस्तक ; लेखक - बदरीनाथ कपूर)&lt;br /&gt;
* [http://books.google.co.in/books?id=HaH80RAr6R0C&amp;amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;amp;q=&amp;amp;f=false उर्दू साहित्य कोश] (गूगल पुस्तक ; लेखिका कमला नसीम)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के भाषा]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:इंडो-आर्यन भाषा]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>