<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%8A%E0%A4%9F%E0%A5%80</id>
	<title>ऊटी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%8A%E0%A4%9F%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8A%E0%A4%9F%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T02:45:47Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8A%E0%A4%9F%E0%A5%80&amp;diff=7586&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8A%E0%A4%9F%E0%A5%80&amp;diff=7586&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-20T18:29:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox settlement&lt;br /&gt;
| name                    = ऊटी&lt;br /&gt;
| native_name             = &lt;br /&gt;
| native_name_lang        = &lt;br /&gt;
| other_name              = ऊटकमंड, उदगमंडलम्&lt;br /&gt;
| settlement_type         = [[कस्बा]] आ [[हिल स्टेशन]]&lt;br /&gt;
| image_skyline           = Emerald Lake Nilgiris.jpg&lt;br /&gt;
| image_alt               = &lt;br /&gt;
| image_caption           = &lt;br /&gt;
| nickname                = हिल स्टेशन सभ के रानी&lt;br /&gt;
| map_alt                 = &lt;br /&gt;
| map_caption             = &lt;br /&gt;
| pushpin_map             = India Tamil Nadu&lt;br /&gt;
| pushpin_label_position  = right&lt;br /&gt;
| pushpin_map_alt         = &lt;br /&gt;
| pushpin_map_caption     = &lt;br /&gt;
| coordinates             = {{coord|11.41|N|76.70|E|display=inline,title}}&lt;br /&gt;
| subdivision_type        = देस&lt;br /&gt;
| subdivision_name        = भारत&lt;br /&gt;
| subdivision_type1       = राज्य&lt;br /&gt;
| subdivision_type2       = जिला&lt;br /&gt;
| subdivision_name1       = [[तमिल नाडु]]&lt;br /&gt;
| subdivision_name2       = [[नीलगिरी जिला]]&lt;br /&gt;
| established_title       = &lt;br /&gt;
| established_date        = &lt;br /&gt;
| founder                 = &lt;br /&gt;
| named_for               = &lt;br /&gt;
| unit_pref               =&lt;br /&gt;
| area_footnotes          = &lt;br /&gt;
| area_total_km2          = &lt;br /&gt;
| area_rank               = &lt;br /&gt;
| elevation_footnotes     = &amp;lt;ref name=&amp;quot;municipality&amp;quot;&amp;gt;{{cite web|url=http://municipality.tn.gov.in/ooty/abt-muni.htm |title=About Municipality |access-date=15 February 2008 |publisher=municipality.tn.gov.in |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080115070843/http://municipality.tn.gov.in/ooty/abt-muni.htm |archivedate=15 January 2008 |df= }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| elevation_m             = 2240&lt;br /&gt;
| population_total        = 88,430&lt;br /&gt;
| population_as_of        = 2011&lt;br /&gt;
| population_footnotes    = &amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=688772|title=Census 2011|publisher=GOI}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| population_density_km2  = auto&lt;br /&gt;
| population_rank         = &lt;br /&gt;
| population_demonym      = &lt;br /&gt;
| demographics_type1      = भाषा&lt;br /&gt;
| demographics1_title1    = ऑफिशियल&lt;br /&gt;
| timezone1               = [[भारतीय मानक समय|IST]]&lt;br /&gt;
| utc_offset1             = +5:30&lt;br /&gt;
| postal_code_type        = [[पिनकोड]]&lt;br /&gt;
| postal_code             = 643 001&lt;br /&gt;
| area_code               = 91423&lt;br /&gt;
| area_code_type          = टेलीफोन&lt;br /&gt;
| registration_plate      = TN 43&lt;br /&gt;
| website                 = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;उदगमंडलम्&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; चाहे &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ऊटी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-en|Ooty}}) [[तमिलनाडु]] में एगो [[कस्बा]] आ म्युनिस्पैलिटी बा आ ई एगो परसिद्ध [[हिल स्टेशन|हिल इस्टेशन]] ह। ई [[नीलगिरी जिला|नीलगिरि जिला]] के मुख्यालय भी बा। [[नीलगिरि|नीलगिरी]] के पहाड़ी पर {{convert|2240|m}} के ऊँचाई पर मौजूद ई जगह एगो परसिद्ध पहाड़ी पर्यटन स्थल बा। कोयंबटूर से 86 किमी उत्तर आ मैसूर से 158 किमी दक्खिन में मौजूद ई कस्बा नीलगिरि घाट सड़क आ नीलगिरि माउंटेन रेलवे से जुड़ल बाटे आ गर्मी के सीजन खातिर एगो पापुलर पर्यटन केंद्र हवे। 2011 में एह कस्बा के कुल आबादी 88,430 रहल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
मूल रूप से ई एरिया टोडा लोग के रहल जे अठारहवीं सदी के अंत के समय में ईस्ट इंडिया कंपनी के कब्जा में आइल। एहिजे के अर्थब्यवस्था पर्यटन आ खेती-किसानी पर टिकल बाटे, एकरे साथे-साथ कुछ किसिम के दवाई आ फोटोग्राफिक फिल्म (रील) के मैनुफैक्चरिंग एहिजे होखे ला; कई ठो फिलिम सभ के शूटिंग के लोकेशन के रूप में भी एह जगह के बीछल जा चुकल बा। एकरा के पॉपुलर नाँव &amp;quot;क्वीन ऑफ़ हिल स्टेशंस&amp;quot; (हिल स्टेशन सभ के रानी) आ &amp;quot;क्वीन ऑफ़ वेस्टर्न घाट्स&amp;quot; (पच्छिमी घाट के रानी) से बोलावल जाला। ई मद्रास प्रेसिडेंसी के गर्मी के सीजन के राजधानियो रहल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== नाँव ==&lt;br /&gt;
एकरे नाँव के बारे में सटीक जानकारी नइखे। नाँव के पहिला लिखित परमान मार्च 1821 में &amp;#039;&amp;#039;मद्रास गैजेट&amp;#039;&amp;#039; नाँव के अखबार के लिखल एगो चिट्ठी में &amp;#039;&amp;#039;Wotokymund&amp;#039;&amp;#039; हिज्जे के साथे मिले ला। मानल जाला कि पुराना समय में ई &amp;#039;&amp;#039;ओट्टकल मंडू&amp;#039;&amp;#039; कहल जाय। इहो अनुमान लगावल जाला कि नाँव उदगमंडलम रहे जे बाद में, ब्रिटिश काल में, बदल के ऊटकमंड भ गइल, जे अउरियो बाद में छोट हो के ऊटी भइल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
नाँव के पहिला हिस्सा संभव बा कि नीलगिरी परबत के बिचला हिस्सा के लोकल नाँव के बिगड़े से बनल हवे। ऊट्टा-कल के शाब्दिक अरथ &amp;quot;एक ठो पाथर&amp;quot; होखे ला। हो सके ला कि ई कौनों अइसन पबित्र पाथर रहल होखे जे लोकल टोडा लोग द्वारा मानल जात होखे। दुसरा हिस्सा मंड टोडा भाषा के मांडू शब्द के बिगड़ल रूप हवे जेकर अरथ गाँव होला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ऊटी नीलगिरि के परबत में बा; खुद नीलगिरि (नीला परबत) कुरुंजी नाँव के एगो फूल से आवे ला जे एह परबत पर लमहर समय (बारह बरिस) के बाद फुलाला आ पूरा ढाल सभ के नीलछाहूँ क देला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|35em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Authority control}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:तमिल नाडु के शहर आ कस्बा]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के हिल स्टेशन]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{india-geo-stub}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>