<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80</id>
	<title>कोसी नदी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T06:25:42Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=6603&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=6603&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-23T20:25:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Geobox | नदी&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Name section *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| name                        = कोसी &lt;br /&gt;
| other_name                  = (सप्तकोसी)&lt;br /&gt;
| other_name1                 =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Image *** ---&amp;gt;&lt;br /&gt;
| image                       = Bhote Kosi in Nepal.jpg&lt;br /&gt;
| image_size                  = &lt;br /&gt;
| image_caption               = भोटे कोसी सूखा के सीजन में, ई कोसी के एगो सहायिका नदी बा।&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Etymology *** ---&amp;gt;&lt;br /&gt;
| etymology                   = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Country etc. *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| country                      = [[चीन]]&lt;br /&gt;
| country1                     = [[नेपाल]]&lt;br /&gt;
| country2                     = [[भारत]]&lt;br /&gt;
| state                       = &lt;br /&gt;
| state1                      = [[जनकपुर अञ्चल|जनकपुर]], [[सगरमाथा अञ्चल |सगरमाथा]], [[कोशी अञ्चल|कोशी]], [[मेची अञ्चल|मेची]] [[नेपाल के अञ्चल]]&lt;br /&gt;
| state2                      = [[बिहार]]&lt;br /&gt;
| region                      = [[तिब्बत]]&lt;br /&gt;
| region1                     = [[पूर्वांचल विकास क्षेत्र, नेपाल]]&lt;br /&gt;
| region2                     = [[उत्तर भारत|उत्तर-बिचला भारत]]&lt;br /&gt;
| district                    = &lt;br /&gt;
| district1                   = &lt;br /&gt;
| city                        = सुपौल&lt;br /&gt;
| city1                       = [[पुरनिया]], [[कटिहार]]&lt;br /&gt;
| landmark                    = &lt;br /&gt;
| landmark1                   = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Geography *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| length                      = 720&lt;br /&gt;
| watershed                   = 61000&lt;br /&gt;
| watershed_round             = 0&lt;br /&gt;
| discharge_location          = &lt;br /&gt;
| discharge_average           = 6981&lt;br /&gt;
| discharge_max               = &lt;br /&gt;
| discharge_min               = &lt;br /&gt;
| discharge_note              = monthly&amp;lt;ref name=Nayak96/&amp;gt;&lt;br /&gt;
| discharge1_location         = &lt;br /&gt;
| discharge1                  = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Source *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| source_name                 = [[सुन कोसी]], [[अरुण नदी, तिब्बत-नेपाल|अरुण]] आ तामुर मिल के सप्तकोसी बनावे लीं&lt;br /&gt;
| source_location             = [[त्रिवेणी, नेपाल|त्रिबेनी घाट]]&lt;br /&gt;
| source_district             = &lt;br /&gt;
| source_region               = &lt;br /&gt;
| source_state                = &lt;br /&gt;
| source_country              = नेपाल&lt;br /&gt;
| source_lat_d                = 26&lt;br /&gt;
| source_lat_m                = 54&lt;br /&gt;
| source_lat_s                = 47&lt;br /&gt;
| source_lat_NS               = N&lt;br /&gt;
| source_long_d               = 87&lt;br /&gt;
| source_long_m               = 09&lt;br /&gt;
| source_long_s               = 25&lt;br /&gt;
| source_long_EW              = E&lt;br /&gt;
| source_elevation            = &lt;br /&gt;
| source_length               = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Mouth *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| mouth_name                  = गंगा&lt;br /&gt;
| mouth_location              = कुरसेला के नगीच&lt;br /&gt;
| mouth_district              =&lt;br /&gt;
| mouth_region                =&lt;br /&gt;
| mouth_state                 = बिहार&lt;br /&gt;
| mouth_country               = भारत&lt;br /&gt;
| mouth_lat_d                 = 25&lt;br /&gt;
| mouth_lat_m                 = 24&lt;br /&gt;
| mouth_lat_s                 = 43&lt;br /&gt;
| mouth_lat_NS                = N&lt;br /&gt;
| mouth_long_d                = 87&lt;br /&gt;
| mouth_long_m                = 15&lt;br /&gt;
| mouth_long_s                = 32&lt;br /&gt;
| mouth_long_EW               =E&lt;br /&gt;
| mouth_elevation             = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Tributaries *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| tributary_left              = &lt;br /&gt;
| tributary_left1             = &lt;br /&gt;
| tributary_right             = &lt;br /&gt;
| tributary_right1            = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Free fields *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| free_name                   = &lt;br /&gt;
| free_value                  = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Map section *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| map                         = River Ganges and tributaries.png&lt;br /&gt;
| map_size                    = &lt;br /&gt;
| map_locator =&lt;br /&gt;
| map_locator_x = &lt;br /&gt;
| map_locator_y = &lt;br /&gt;
| map_caption                 = गंगा आ सहायिका नदी सभ&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;कोसी नदी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; तिब्बत, [[नेपाल]] आ भारत के [[बिहार]] राज्य में बहे वाली एक ठी नदी बा। ई [[गंगा]] के सहायक नदी हऽ आ [[कटिहार जिला]] में गंगाजी में मिल जाले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
कोसी के &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;सप्तकोसी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; भी कहल जाला जेवन एकरी ऊपरी सात गो धारा के कारन रखाइल नाँव बा। पानी के बहाव के हिसाब से कोसी, [[घाघरा]] आ [[यमुना]] के बाद गंगा के तीसरी सभसे बड़ सहायक नदी हवे। तराई में पहाड़ से उतरे के बाद ई नदी दुनिया के सभसे बड़ [[जलोढ़ पंखा]] बनावे ले। एह में आवे वाली भारी बाढ़ एकरा बेर-बेर रस्ता बदले के कारन एकरा के &amp;quot;बिहार के शोक&amp;quot; के रूप में जानल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
सप्तकोसी नदीके सात ठो सहायक नदी बाडे। महालुंगुर हिमालके&lt;br /&gt;
दुधपोखर से उदगम होखेबाला दूधकोसी ओखलढुंगा जिलाके&lt;br /&gt;
जयरामघाटमे सुनकोसी नदीमे समाहित होला। सप्तकोसी नदीके&lt;br /&gt;
सहायक नदी सभ मे  सबसे बडहन आ सबसे लम्बा मानेबाला &lt;br /&gt;
तिब्बतसे बहते आबेबाला अरुण नदी संखुवासभा जिलाके किमांथांकासे नेपाल प्रबेश&lt;br /&gt;
करेला। सप्तकोसी नदी प्रणालीके सबसे बडहन नदी&lt;br /&gt;
तिब्बत आ नेपाल के सिमाना से तकरीबन 100 कि मि भितर से उदगम होके कुभ्मभकर्ण हिमाल के&lt;br /&gt;
जल संचित करेवाला अरुण नदी भोजपुर जिलाके पग्नाम कहेवाला जगह मे सुनकोसी&lt;br /&gt;
नदीमे मिलेला। सप्तकोसी के सहायक नदी तमोर के उदगमस्थल&lt;br /&gt;
कुम्भकर्ण हिमाल ह । त्रिबेणी घाटमे अरुणनदीमे  मिललाके बाद &lt;br /&gt;
सप्तकोसी नदी बनेला। सप्तकोसी के बार्षिक बहाव क्षमता तकरीबन &lt;br /&gt;
1564 घनमिटर प्रतिसेकेंड ह। ई नदी के पानी बिहारके अधिकांस क्षेत्रमे सिचाई तथा पेयजल के बास्ते  उपयोग करेला ।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
कोसी नदी के कुल लंबाई {{convert|720|km|mi|abbr=on}} बा आ एकरे थाला के कुल {{convert|74500|km2|sqmi|abbr=on}} एरिया तिब्बत में, नेपाल में, आ भारतीय राज्य बिहार में पड़े ला।&amp;lt;ref name=wris&amp;gt;{{cite web |url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Kosi_Basin|title=Kosi Basin|publisher=Water Resources Information system of India|accessdate=2016-04-07}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=Nayak96&amp;gt;Nayak, J. (1996). &amp;#039;&amp;#039;Sediment management of the Kosi River basin in Nepal&amp;#039;&amp;#039;. In: Walling, D. E. and B. W. Webb (eds.) &amp;#039;&amp;#039;Erosion and Sediment Yield: Global and Regional Perspectives&amp;#039;&amp;#039;. Proceedings of the Exeter Symposium July 1996. IAHS Publishing no. 236. Pp. 583–586.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==भूगोल==&lt;br /&gt;
कोसी नदी के [[नदी थाला|थाला]] ([[नदी थाला|बेसिन]] भा कैचमेंट एरिया) लगभग छह किसिम के भूबैग्यानिक आ जलवायु वाला बेल्ट सभ में बिस्तार लिहले बा; ऊँचाई {{convert|8000|m|ft|abbr=on}} से {{convert|95|m|ft|abbr=on}} के बीचा में बाटे आ तिब्बत पठार, [[हिमालय]], हिमालय के मझिली पहाड़ी, महाभारत श्रेणी, [[शिवालिक]] से होखत [[तराई]] वाला इलाका ले एकर फइलाव बाटे। दूध-कोसी बेसिन में अकेल्ले कुल 36 [[ग्लेशियर]] आ 296 [[ग्लेशियरी झील]] बाड़ी सऽ।&amp;lt;ref&amp;gt;Bajracharya, S. R., Mool, P. K., Shrestha, B. R. (2007). Impact of climate change on Himalayan glaciers and glacial lakes: case studies on GLOF and associated hazards in Nepal and Bhutan. International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD).&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
नदी के बेसिन उत्तरी माथ पर त्सांग पो ([[ब्रह्मपुत्र नदी|ब्रह्मपुत्र]]) के बेसिन के साथे सीमा बनावे ला, पुरुब में [[महानंदा]] के बेसिन के साथे आ दक्खिन में [[गंगा]] आ पच्छिमी ओर [[गंडकी नदी]] के बेसिन के साथे एकरे बेसिन के बाडर बा; खुद ई गंगा नदी में मिले ले।&amp;lt;ref name=&amp;quot;JainAgarwal2007&amp;quot;&amp;gt;{{cite book |last1=Jain|first1=S. K. |last2=Agarwal|first2=P. K. |last3=Singh|first3=V. P. |title=Hydrology and water resources of India |url=https://books.google.com/books?id=ZKs1gBhJSWIC&amp;amp;pg=PA358 |year=2007 |publisher=Springer |location=Dordrecht |isbn=978-1-4020-5179-1 |pages=358–359}}&amp;lt;/ref&amp;gt; छतरा गार्ज के ऊपरी हिस्सा में एकर कुल आठ गो सहायिका धारा बाड़ी सऽ:&amp;lt;ref name=Nepal2012&amp;gt;Nepal, S. (2012). &amp;#039;&amp;#039;Evaluating upstream downstream linkages of Hydrological Dynamics in the Himalayan Region&amp;#039;&amp;#039;. Dissertation, Faculty of Chemical and Earth Sciences of the Friedrich-Schiller-University Jena.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* तामुर नदी, जेकर थाला {{convert|6053|sqkm|sqmi|abbr=on}} एरिया वाला पूरबी नेपाल में बा;&lt;br /&gt;
* [[अरुण नदी]], के थाला {{convert|33500|sqkm|sqmi|abbr=on}} एरिया वाला तिब्बत में बा;&lt;br /&gt;
* [[सुन कोसी|सुन कोशी]], {{convert|4285|sqkm|sqmi|abbr=on}} एरिया के थाला नेपाल में आ एकर सहायिका [[दूध कोसी]], लिखु खोला, तामा कोशी, भोटे कोसी आ इंद्रावती नदी। &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ऊपर बतावल तीनों प्रमुख धारा जहाँ मिले लीं ओकरा के त्रिबेनी कहल जाला आ इ नदी नेपाल के सबसे बडहन नदी बाटे। सातगो अलग अलग नदी मिलला से इ नदी के नाँव &amp;#039;&amp;#039;सप्त कोशी&amp;#039;&amp;#039; कहाला। चतरा गार्ज के बाद ई &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;कोसी बराज&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ले बहे ले आ ओकरे बाद गंगा नदी के मैदान में परवेश करे ले। &amp;lt;ref name=Nepal2012/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Waters of South Asia}}&lt;br /&gt;
{{Hydrography of Nepal}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:नेपाल के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बिहार के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:गंगा के सहायिका]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:एशिया के इंटरनेशनल नदी]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>