<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7</id>
	<title>गोलार्ध - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-23T18:51:57Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7&amp;diff=7681&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7&amp;diff=7681&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-02T05:17:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[चित्र:Primemeridian.jpg|310px|thumb|[[भूमध्य रेखा]] आ [[प्राइम मेरिडियन]] (प्रधान दुपहरिया रेखा) के आधार पर पृथिवी के बँटवारा।]]&lt;br /&gt;
[[चित्र:Map of the World.jpg|310px|thumb|एगो पुराना नक्शा में पूरबी आ पच्छिमी गोलार्ध ]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गोलार्ध&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-en|hemispheres}}) चाहे &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;पृथ्वी के गोलार्ध&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (hemispheres of Earth) [[पृथ्वी]] के [[ग्लोब]] के दू हिस्सा में बाँटला से बनेला;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web |last1=Society |first1=National Geographic |title=hemisphere |url=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/hemisphere/ |website=National Geographic Society |access-date=2 मार्च 2022 |language=en |date=22 मार्च 2011}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Britannica&amp;quot;&amp;gt;{{cite web |title=hemisphere |url=https://kids.britannica.com/students/article/hemisphere/274837 |website=Britannica Kids |access-date=2 मार्च 2022}}&amp;lt;/ref&amp;gt; शब्द के मतलब होला गोला के आधा हिस्सा। अंगरेजी भाषा के शब्द &amp;#039;&amp;#039;हेमिस्फियर&amp;#039;&amp;#039; मूल रूप से ग्रीक भाषा से आइल हवे आ एहू के मतलब होला कौनों गोला के आधा हिस्सा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
पृथिवी के आकृति पृथिव्याकार भा &amp;#039;&amp;#039;[[ज्याॅइड]]&amp;#039;&amp;#039; (geoid) हवे हालाँकि, आसानी खातिर एकरा के गोला के आकृति के कल्पना कइल जाला आ एकर छोट मॉडल [[ग्लोब]] कहालें। एह गोल आकृति के ग्लोब के कई आधारन पर दू हिस्सा में बाँटल जा सके ला। सभसे चलनसार तरीका बा कि [[भूगोलीय निर्देशांक सिस्टम|अक्षांस आ देशांतर]] के हिसाब से दू हिस्सा में बाँट दिहल जाय। एकरे अलावा अउरियो कई तरीका आ आधार पर पृथिवी के दू हिस्सा में बाँटल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== अक्षांस देशांतर अनुसार ==&lt;br /&gt;
{{main|भूगोलीय निर्देशांक सिस्टम}}&lt;br /&gt;
[[अक्षांश|अक्षांस]] के आधार पर पृथ्वी के दू हिस्सा में बाँटल जाला तब बिसुवत रेखा भा भूमध्य रेखा एकरे बीचोबीच पड़े ले:&lt;br /&gt;
* [[उत्तरी गोलार्ध]] अइसन सगरी इलाका हऽ जे भूमध्य रेखा के उत्तर में पड़े ला। एकरे सेंटर में उत्तरी ध्रुव होखे ला।&lt;br /&gt;
* [[दक्खिनी गोलार्ध]] अइसन सगरी इलाका हऽ जे भूमध्य रेखा के दक्खिन में पड़े ला। एकरे सेंटर में दक्खिनी ध्रुव होखे ला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[देशांतर]] के आधार पर पृथिवी के दू हिस्सा में बाँटे पर प्रधान मध्याह्न रेखा (प्राइम मेरिडियन) आ अंतरराष्ट्रीय तिथि रेखा (इंटरनेशनल डेट लाइन) बीचोबीच पड़े लीं:&lt;br /&gt;
* [[पूरबी गोलार्ध]] प्राइम मेरिडियन 0° देशांतर के पूरुब में आ 180° देशांतर के पच्छिम में पड़े ला।&lt;br /&gt;
* [[पच्छिमी गोलार्ध]] प्राइम मेरिडियन 0° देशांतर के पच्छिम में आ 180° देशांतर के पूरुब में पड़े ला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
पूरुब-पच्छिम के ई बिभाजन धार्मिक आ सांस्कृतिक आधार पर भी कइल बँटवारा हवे। हालाँकि, चलन में ई एकदम सटीक तरीका से देशांतर आधारित नाहियो हो सके ला आ आमतौर पर पच्छिमी गोलार्ध के मतलब [[उत्तर अमेरिका]] आ [[दक्खिन अमेरिका]] महादीप के रूप में [[नई दुनियाँ]] के कहल जाला जबकि पूरबी गोलार्ध में [[अफिरका]] [[एशिया]] नियर महादीप शामिल कइल जालें।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Britannica&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== जमीन आ समुंद्र ==&lt;br /&gt;
पृथ्वी के [[समुंद्र|समुंद्री]] आ जमीनी भा [[महादीप|महादीपीय हिस्सा]] के आधार पर दू हिस्सा में बाँटल जाला:&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite journal | doi=10.1080/00221344508986498|title = This Hemisphere| journal=Journal of Geography| volume=44| issue=9| pages=345–355|year = 1945|last1 = Boggs|first1 = S. W.}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[जमीनी गोलार्ध]] (स्थलीय गोलार्द्ध) अइसन आधा हिस्सा जेह में महादीप सभ के जमीनी एरिया बेसी बाटे।&lt;br /&gt;
* [[पनिहा गोलार्ध]] (जलीय गोलार्द्ध) अइसन आधा हिस्सा जेह में महासागर, मने की पानी के हिस्सा बेसी बाटे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== गैलरी ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
Northern Hemisphere LamAz.png|उत्तरी गोलार्ध&lt;br /&gt;
Southern Hemisphere LamAz.png|दक्खिनी गोलार्ध&lt;br /&gt;
Land hemisphere.png|जमीनी भा थलीय गोलार्ध&lt;br /&gt;
Water hemisphere.png|पनिहा भा महासागरीय भा जलीय गोलार्ध&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बाहरी कड़ी ==&lt;br /&gt;
{{commonscat-inline|Earth&amp;#039;s hemispheres}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:पृथ्वी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भूगोल]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>