<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%97%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A4%87%E0%A4%AF%E0%A4%BE</id>
	<title>गौरइया - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%97%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A4%87%E0%A4%AF%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A4%87%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-21T10:16:56Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A4%87%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;diff=7867&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A4%87%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;diff=7867&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-23T16:25:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{speciesbox&lt;br /&gt;
| name = गौरइया&lt;br /&gt;
| image = Passer domesticus male (15).jpg&lt;br /&gt;
| image_caption = जर्मनी में एगो नर गौरइया&lt;br /&gt;
| image2 = House Sparrow, England - May 09.jpg&lt;br /&gt;
| image2_caption = इंग्लैंड में एगो मादा गौरइया&lt;br /&gt;
| status = LC&lt;br /&gt;
| status_system = IUCN3.1&lt;br /&gt;
| status_ref =&amp;lt;ref name=IUCN2013&amp;gt;{{IUCN|id=22718174 |title=&amp;#039;&amp;#039;Passer domesticus&amp;#039;&amp;#039; |assessors=[[बर्ड लाइफ इंटरनेशनल]] |version=2013.2 |year=2013 |accessdate=12 मार्च 2014}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| species = domesticus&lt;br /&gt;
| genus = Passer&lt;br /&gt;
| authority = ([[कार्ल लिंनायस|लिंनायस]], 1758)&lt;br /&gt;
| range_map=PasserDomesticusDistribution.png&lt;br /&gt;
| range_map_caption=&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align:left; &amp;quot;&amp;gt;{{Legend2|#009000| मूल निवास|border=1px solid #aaa}}&amp;lt;br /&amp;gt; {{Legend2|#00FF00| आदमी द्वारा चहुँपावल|border=1px solid #aaa}}&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- -------------- पर्यायवाची नाँव सभ फिलहाल छिपावल गइल बा -----------------------------&lt;br /&gt;
| synonyms_ref = &amp;lt;ref&amp;gt;{{harvnb|Summers-Smith|1988|pp=307–313}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| synonyms = &amp;#039;&amp;#039;Fringilla domestica&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;लिंनायस, 1758&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer domesticus&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(लिंनायस, 1758) Brisson, 1760&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Pyrgita domestica&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(लिंनायस, 1758) G. Cuvier, 1817&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer indicus&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;Jardine आ Selby, 1835&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer arboreus&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;Bonaparte, 1850 (preoccupied)&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer confucius&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;Bonaparte, 1853&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer rufidorsalis&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;C. L. Brehm, 1855&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer engimaticus&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;Zarudny, 1903&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Passer ahasvar&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;Kleinschmidt, 1904&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
--&amp;gt;&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;गौरइया&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (अंगरेजी: House sparrow, बैज्ञानिक नाँव: &amp;#039;&amp;#039;Passer domesticus&amp;#039;&amp;#039;) [[चिरई|चिरइन]] के &amp;#039;&amp;#039;[[गौरइया परिवार|पासरिडाइ]]&amp;#039;&amp;#039; के सभसे प्रमुख चिरई हवे आ दुनिया के ज्यादातर हिस्सा में पावल जाले। छोटी मुकी ई चिरई आमतौर पर {{convert|16|cm|abbr=on}} लमहर आ {{convert|24–39.5|g|abbr=on}} वजन वाली होले। मादा गौरइया आ बच्चा सभ के रंग पियाराहूँ भूअर आ सलेटी रंग के होला, जबकि नर गौरइया के देह पर ढेर चटकार करिया, सफेद आ भूअर चीन्हा होला आ कंठ में करिया चकत्ता होला। चिरई सभ के जाति &amp;#039;&amp;#039;पासर&amp;#039;&amp;#039; में कुल 25&amp;amp;nbsp;[[प्रजाति]] आवे लीं जिनहन में से इहो हवे आ ई [[यूरोप]] के ज्यादातर हिस्सा, [[भूमध्यसागर|भूमध्यसागरीय इलाका]] आ [[एशिया]] के अधिकांश इलाका सभ के मूल निवासी हवे। जान के भा अनजाने में, ई कई अउरी इलाका सभ में चहुँपावल गइल बा जिनहन में [[ऑस्ट्रेलिया]] के कुछ हिस्सा, [[अफिरका]] आ [[दुनो अमेरिका]] सामिल बाने; एह तरीका से ई दुनिया में सभसे ढेर क्षेत्र-बिस्तार वाली चिरई हवे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
मनुष्य के निवास स्थान से गौरइया के गहिरा जुड़ाव बा आ शहरी आ देहाती दुनो इलाका में ई पावल जाले। भले ई बहुत बिबिधता वाला अलग-अलग क्षेत्र सभ में पावल जात होखे, आमतौर पर अइसन घन जंगल, घास के मैदान आ रेगिस्तान सभ से दूरे रहे ले जहाँ कि मानव बस्ती न होखे। एकर मुख्य भोजन अनाज आ खर-कतवार सभ के बीया हवे हालाँकि, मोका मिले पर ई छोट किरौना आ अउरी कई तरह के चीज भी खा लेले। एकर शिकार करे वाला जीव सभ में बिलारि, बाज (हॉक), उरुआ आन कुछ [[मैमल]] सभ बाने।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
गौरइया ढेर संख्या, हर जगह मिले के कारण आ मनुष्य के आबादी के साथे जुड़ाव के कारण एह चिरई के सांस्कृतिक महत्व बाटे। कहीं ई खेत खाए वाली चिरई के रूप में देखल जाले, कहीं पालतू के रूप में भी रखल जाले; कहीं एकरा के मार के खाइल जाला आ सेक्सुअल पावर आ कामुकता के साथे एकर संबंध बतावल जाला; कहीं ई बहुत आम चीज के चीन्हा मानल जाले आ कहीं अश्लील चीज (वलगर) के रूप में देखल जाले। भले ई बहुतायत में पावल जाले, कुछ इलाका सभ में एकर संख्या घटल बा। [[आइयूसीएन लाल सूची|आइयूसीएन]] के लाल सूची में एकरा के एकदम कम चिंताजनक श्रेणी में रखल गइल बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
==इहो देखल जाय==&lt;br /&gt;
* [[मैना]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के चिरई]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:चिरई]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:गौरइया]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{चिरई-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>