<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%9D%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%AE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80</id>
	<title>झेलम नदी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%9D%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%AE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9D%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%AE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-23T20:31:41Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9D%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%AE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=5416&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9D%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%AE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=5416&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-05T03:13:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox river&lt;br /&gt;
| name              = झेलम&lt;br /&gt;
| name_native       = {{native name|italics=no|pa|ਜਿਹਲਮ}} {{lang|ur|{{nq|جہلم}}}}&lt;br /&gt;
| name_other        = &lt;br /&gt;
| image             = Jhelum River-Pakistan.jpg&lt;br /&gt;
| image_size        = &lt;br /&gt;
| image_alt         = &lt;br /&gt;
| image_caption     = गर्मी के सीजन में झेलम&lt;br /&gt;
| map               = Indus_river.svg&lt;br /&gt;
| map_size          = &lt;br /&gt;
| map_alt           =&lt;br /&gt;
| map_caption       = झेलम के सिंधु नदी सिस्टम में बहाव&lt;br /&gt;
| source1_location  = [[Verinag#Verinag Spring and Mughal Garden|Verinag Spring]]&lt;br /&gt;
| mouth_location    = [[चिनाब नदी]]&lt;br /&gt;
| subdivision_type1 = देस&lt;br /&gt;
| subdivision_name1 = [[भारत]], [[पाकिस्तान]]&lt;br /&gt;
| progression       = &lt;br /&gt;
| length            = {{convert|725|km|mi|abbr=on}} &lt;br /&gt;
| source1_elevation = &lt;br /&gt;
| mouth_elevation   = &lt;br /&gt;
| discharge1_avg    = {{convert|221.9|m3/s|abbr=on}} (बारामुला के लगे)&lt;br /&gt;
| basin_size        = &lt;br /&gt;
| river_system      =&lt;br /&gt;
| tributaries_left  =&lt;br /&gt;
| tributaries_right = [[लिद्दर नदी]], [[नीलम नदी]], [[सिंध नदी]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;झेलम नदी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-en|Jhelum river}}) उत्तर-पच्छिमी [[भारत]] आ उत्तरी पूरबी [[पाकिस्तान]] में बहे वाली नदी बा। ई [[सिंधु नदी]] सिस्टम के नदी हवे आ पंजाब क्षेत्र के सभसे पच्छिमी नदी हवे। [[काश्मीर घाटी]] के लगे [[पीर पंजाल]] के निचला इलाका में मौजूद [[वेरिनाग झरना]] (झील) से निकल के ई नदी लगभग {{convert|725|km}} के दूरी तय करे ले आ पाकिस्तानी पंजाब में [[चिनाब नदी]] में जा के मिले ले। एह नदी के प्रमुख सहायिका नदी सभ में [[लिद्दर नदी]], [[नीलम नदी]] आ [[पुंछ नदी]] बाड़ी स आ एही नदी के रास्ता में परसिद्ध [[डल झील]] आ [[वुलर झील]] भी पड़े लीं।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बिबरन ==&lt;br /&gt;
झेलम भारत के काश्मीर में, पीर पंजाल परबत श्रेणी से निकले ले; एकर सोता वेरीनाग हवे जे एगो सोता आ झील हवे। आगे बढे पर खानबल के नगीचे मीरगुंड गाँव में एह में [[लिद्दर नदी]] आ के मिल जाले, अनंतनाग में एह में वेशव नदी, शादीपोरा में सिंध नदी, आ सोपोर के दोआबगाह में एह में पोहरू नदी आ के मिले लीं। ई जम्मू काश्मीर के राजधानी [[श्रीनगर]] आ एहिजे मौजूद परसिद्ध वुलर झील से हो के बहे ले। एके बाद ई एगो सकेत गॉर्ज बनावे ले आ पाकिस्तान प्रशासित काश्मीर में प्रवेश करे ले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
पाकिस्तान के कब्जा वाला काश्मीर में एकर सभसे बड़ सहायिका नीलम नदी आ के डोमल, मुजफ्फराबाद में मिले ले आ आगे जा के कागान घाटी के कुन्हार नदी एह में मिले ले। एकरा बाद पुंछ नदी एह में आ के मिले ले आ ई मीरपुर जिला में मंगला बान्ह रिजर्वायर से गुजरे ले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एकरा बाद ई पाकिस्तान के पंजाब प्रांत में प्रवेश करे ले जहाँ जिला के नाँव झेलम जिला हवे। पंजाब में ई जेश दोआब आ सिंध सागर दोआब के बीचा में सीमा बनावे ले। ओहिजे से ई मैदानी हिस्सा में बहत आगे जा के झंग जिला में त्रिम्मू के लगे [[चिनाब नदी]] में मिल जाले; चिनाब आगे जा के पंजनद के बनावे ले आ [[सतलज नदी]] में मिल जे अउरी आगे जा के मैथानकोट में सिंधु नदी में मिले ले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
काश्मीर घाटी के अधिकतर महत्वपूर्ण शहर आ गाँव एही नदी के तीरे बसल बाड़ें।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite journal|title=District Survey Report On Kashmir|url=https://cdn.s3waas.gov.in/s3f4b9ec30ad9f68f89b29639786cb62ef/uploads/2018/11/2018112886.pdf|journal=District Survey Report|via=District Survey Report}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बंधा आ बैराज ==&lt;br /&gt;
भारत में एह नदी पर पनबिजली बनावे खातिर मजिगर संभावना मौजूद बाटे। कई गो ढांचा बनावल गइल बाड़ें जे पानी रोक सकें आ इनहन के जरिये रिजर्वायर बना के पनबिजली बनावल जा सके। ई सिंधु बेसिन प्रोजेक्ट के हिस्सा हवें:&lt;br /&gt;
* [[मंगला बाँध]], 1967 में पूरा भइल, ई दुनिया के कुछ सभसे बड़हन माटी भर के बनावल (अर्थ-फिल डैम) बंधा हवे, एकर पानी एकट्ठा रखे के छमता {{convert|5900000|acre.ft|km3}} बाटे।&lt;br /&gt;
* [[रसूल बैराज]], एकर निर्माण 1967 में भइल, एहिजे अधिकतम पानी के बहाव 850,000 ft³/s (24,000 m³/s) बाटे।&lt;br /&gt;
* त्रिम्मू बैराज, 1939 में एकर निर्माण भइल, ई पाकिस्तान में झंग सदर से करीबन 20 किमी दूर चेनाब के साथे संगम के लगे बनावल गइल बाटे, एकर अधिकतम डिस्चार्ज कैपसिटी  645,000 ft³/s (18,000 m³/s) बाटे।&lt;br /&gt;
* विक्टोरिया बैराज, हरनपुर के निर्माण 1933 में भइल जे चक निजाम घाटी के लगे मलकवाल से 5 किमी के दूरी पर बाटे। मुख्य रूप से पाकिस्तान रेलवे द्वारा इस्तेमाल कइल जाला।&lt;br /&gt;
* [[उड़ी बान्ह]] जेकर छमता 480 MW बाटे बारामुला जिला में बनावल गइल बा।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|title=NHPC Limited : Projects : Power Stations : Uri - I|url=http://www.nhpcindia.com/Default.aspx?id=186&amp;amp;lg=eng&amp;amp;CatId=1&amp;amp;ProjectId=27|access-date=2021-02-14|website=www.nhpcindia.com}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* उड़ी बान्ह II के छमता 240 MW बा आ इहो भारतीय केंद्र शासित प्रदेश जम्मू काश्मीर के बारामुला जिला में बाटे।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|title=NHPC Limited : Projects : Power Stations : Uri-II|url=http://www.nhpcindia.com/Default.aspx?id=186&amp;amp;lg=eng&amp;amp;CatId=1&amp;amp;ProjectId=14|access-date=2021-02-14|website=www.nhpcindia.com}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* [[किशनगंगा पनबिजली प्लांट]] के छमता 330 MW बाटे आ ई जम्मू काश्मीर के बाँदीपोर जिला में बनावल गइल बाटे।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|title=NHPC Limited : Projects : Power Stations : Kishanganga|url=http://www.nhpcindia.com/Default.aspx?id=186&amp;amp;lg=eng&amp;amp;CatId=1&amp;amp;ProjectId=32|access-date=2021-02-14|website=www.nhpcindia.com}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== गैलरी ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
File:Jhelum river, Baramullah, Kashmir, 1880s.jpg|झेलम, बारामुला, काश्मीर, 1880 के दशक में&lt;br /&gt;
File:Jhelum River abt 1900.jpg|झेलम c. 1900; फोटो Eugene Whitehead Esq.&lt;br /&gt;
File:Crossing the boiling floods of Jhelum River by a bridge of one raw-hide rope, at Uri in Jammu and Kashmir (c. 1903).jpg|जम्मू काश्मीर के उड़ी में झेलम, 1903&lt;br /&gt;
File:Bridge made of three ropes across the Jhelum river.jpg|कार्ली में रस्सा के पुल, 1908&lt;br /&gt;
File:Srinagar (Kashmir), 1969, bridge over the Jelhum river..jpg|श्रीनगर में झेलम, 1969&lt;br /&gt;
File:Jehlum River Muzaffarabad best view.jpg|मुजफ्फराबाद में झेलम (2014)&lt;br /&gt;
File:Jhelum River (Muzaffarabad) 11.jpg|मुजफ्फराबाद में झेलम&lt;br /&gt;
File:Jehlum- River Muzaffarabad.jpg|मुजफ्फराबाद के लगे, 2014&lt;br /&gt;
File:Jhalum river water fall at verinag.JPG|वेरीनाग में झेलम, 2014&lt;br /&gt;
File:Jhelum River Bridge.JPG|झेलम शहर के लगे झेलम नदी, 2005&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Waters of South Asia}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:पाकिस्तान के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:एशिया के इंटरनेशनल नदी]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{नदी-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>