<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80</id>
	<title>दामोदर नदी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T00:06:32Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=4945&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=4945&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-01-04T13:12:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Geobox&lt;br /&gt;
| River&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Name section *** --&amp;gt;  &lt;br /&gt;
|name                        = दामोदर नदी &lt;br /&gt;
|category_hide = 1&lt;br /&gt;
|native_name                 = &lt;br /&gt;
|other_name                  = &lt;br /&gt;
|other_name1                 =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Image *** ---&amp;gt;&lt;br /&gt;
|image                       = Damodar River 1.jpg&lt;br /&gt;
|image_size                  = &lt;br /&gt;
|image_caption               = [[छोटा नागपुर पठार]] के निचला हिस्सा में दामोदर नदी, बिना बरसात के सीजन में&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Etymology *** ---&amp;gt;&lt;br /&gt;
|etymology                   = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Country etc. *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|country                     = भारत&lt;br /&gt;
|country1                    =&lt;br /&gt;
|state                       = पच्छिम बंगाल&lt;br /&gt;
|state1                      = झारखंड&lt;br /&gt;
|region                      = &lt;br /&gt;
|region1                     =&lt;br /&gt;
|district                    = &lt;br /&gt;
|district1                   = &lt;br /&gt;
|city                        = [[बोकारो स्टील सिटी|बोकारो]]&lt;br /&gt;
|city1                       = [[आसनसोल]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|city2                       = [[रानीगंज]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|city3                       = [[दुर्गापुर, पच्छिम बंगाल|दुर्गापुर]]&lt;br /&gt;
|city4                       = [[बर्धमान]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|landmark                    = [[तेनुघाट बाँध]], [[पंचेत बाँध]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|landmark1                   = [[दुर्गापुर बैराज]], [[रणडिहा]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Geography *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|length                      = 592&lt;br /&gt;
|watershed                   = &lt;br /&gt;
|discharge_location          = [[हुगली नदी]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|discharge                   = 296&lt;br /&gt;
|discharge_max               = 2707&lt;br /&gt;
|discharge_min               = 0&lt;br /&gt;
|discharge1_location         = रणडिहा&lt;br /&gt;
|discharge1                  = &lt;br /&gt;
|discharge_note              = &amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web&lt;br /&gt;
| title = Damodar Basin Station: Rhondia&lt;br /&gt;
| publisher = UNH/GRDC&lt;br /&gt;
| url = http://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P2854050.html&lt;br /&gt;
| accessdate = 3 दिसंबर 2015&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Source *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|source_name                 = [[चंदवा (समुदाय बिकास ब्लॉक)|चंदवा]]&lt;br /&gt;
|source_location             = &lt;br /&gt;
|source_district             = पलामू&lt;br /&gt;
|source_region               = छोटानागपुर पठार&lt;br /&gt;
|source_state                = [[झारखंड]]&lt;br /&gt;
|source_country              = &lt;br /&gt;
|source_lat_d                = &lt;br /&gt;
|source_lat_m                = &lt;br /&gt;
|source_lat_s                = &lt;br /&gt;
|source_lat_NS               = &lt;br /&gt;
|source_long_d               = &lt;br /&gt;
|source_long_m               = &lt;br /&gt;
|source_long_s               = &lt;br /&gt;
|source_long_EW              = &lt;br /&gt;
|source_elevation            = &lt;br /&gt;
|source_length               = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Mouth *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|mouth_name                  = [[हुगली नदी]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|mouth_location              = &lt;br /&gt;
|mouth_district              = [[हावड़ा जिला]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|mouth_region                =&lt;br /&gt;
|mouth_state                 = [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|mouth_country               = &lt;br /&gt;
|mouth_lat_d                 = &lt;br /&gt;
|mouth_lat_m                 = &lt;br /&gt;
|mouth_lat_s                 = &lt;br /&gt;
|mouth_lat_NS                = &lt;br /&gt;
|mouth_long_d                = &lt;br /&gt;
|mouth_long_m                = &lt;br /&gt;
|mouth_long_s                = &lt;br /&gt;
|mouth_long_EW               =&lt;br /&gt;
|mouth_elevation             = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Tributaries *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|tributary_left              = [[बराकार नदी|बरकार]] &lt;br /&gt;
|tributary_left1             = [[कोनार नदी|कोनार]]&lt;br /&gt;
|tributary_left2             = [[जमुनिया नदी|जमुनिया]]&lt;br /&gt;
|tributary_right             = [[साली नदी (पच्छिम बंगाल)|साली]]&lt;br /&gt;
|tributary_right1            =  &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Free fields *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|free_name                   =  &lt;br /&gt;
|free_value                  = &lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Map section *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|map                         = Damodar Map.jpg&lt;br /&gt;
|map_size                    =   &lt;br /&gt;
|map_caption                 =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;दामोदर नदी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; भारतीय राज्य [[झारखंड]] से निकल के [[पच्छिम बंगाल]] में बहे वाली, [[हुगली नदी]] के सहायिका, नदी बा। नदी के कुल लंबाई {{convert|592|km}} बा। ई नदी झारखंड के छोटा नागपुर पठार से निकले ले जहाँ प्राचीन काल के चट्टान सभ खनिज संपदा से भरपूर बाड़ी। पठारी हिस्सा पार करे के बाद ई बंगाल के मैदान में परवेश करे ले आ ढाल एकदम से कम हो जाला। एही कारण बरसात के सीजन में, जब एकरे ऊपरी हिस्सा में भरपूर पानी बरसे ला आ नीचे उतरे पर ढाल अचानक कम हो जाला, एह में भयानक बाढ़ आवे ले। इतिहासी रूप से एही कारन एह नदी के &amp;quot;बंगाल के शोक&amp;quot; कहल जाय। हालाँकि, अब एह नदी आ एकरे सहायिका नदी सभ पर कई गो बंधा बनावल गइल बाड़ें जवना से बाढ़ में कमी आइल बा आ बिजली के उत्पादन होला। ई मैनेजमेंट अमेरिका के टेनेसी वैली कार्पोरेशन के तर्ज पर दामोदर वैली कार्पोरेशन (डीवीसी) बना के कइल गइल बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
दामोदर के प्रमुख सहायिका नदी सभ में बरकार, कोनार आ जमुनिया नियर नदी बाड़ी सऽ। नदी के थाला खूब खनिज पदार्थ वाला हवे आ यही कारन एह इलाका में उद्योग सभ के बिकास भी भइल बा। बोकारो, आसनसोल, दुर्गापुर आ बर्धमान नियर शहर एह नदी के तीरे बसल बाड़ें जे कलकत्ता बंदरगाह के पछवारे के परदेस में पड़े लें। एह इलाका में उद्योग के अस्थापन के कारन ई नदी भारत के कुछ सभसे ढेर प्रदूषित नदी सभ में से एक हवे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== दामोदर घाटी ==&lt;br /&gt;
दामोदर घाटी के नाँव से जानल जाए वाला भूगोलीय इलाका के बिस्तार झारखंड राज्य के हजारीबाग, रामगढ़, कोडरमा, गिरडीह, धनबाद, बोकारो आ चतरा ज़िला सभ में आ पच्छिम बंगाल राज्य के बर्धमान आ हुगली जिला सभ में बाटे। एह में कुछ इलाका पलामू, राँची, लोहरदग्गा, आ दुमका जिला के भी आवे ला आ पच्छिम बंगाल के हावड़ा, बाँकुरा आ पुरुलिया जिला के भी हिस्सा आवे ला। नदी के कुल कैचमेंट एरिया भा थाला के बिस्तार {{convert|24235|km2|mi2}} पर बाटे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
दामोदर घाटी में कोइला पावल जाला। ई भारत के सभसे प्रमुख कोकिंग कोइला के सेंटर मानल जाला।इहाँ कोइला के भारी जमाव बिचला हिस्सा में मिलेला जे लगभग {{convert|2883|km2|mi2}} एरिया में बाटे। इहँवा के सभसे प्रमुख खदान सभ में झरिया, रानीगंज, पच्छिम बोकारो, पूर्ब बोकारो, रामगढ़, दक्खिन कर्णपुर, आ उत्तर कर्णपुर बाड़ी स। &amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://envfor.nic.in/divisions/cltech/Damodar/2.4.htm |title=Mineral Resources and Coal Mining |access-date=2010-05-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110815182912/http://envfor.nic.in/divisions/cltech/Damodar/2.4.htm |archive-date=2011-08-15 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एह तरीका से देखल जाय तब ई दामोदर घाटी भारत के कुछ सभसे प्रमुख उद्योगिक क्षेत्र सभ में से एक हवे। बोकारो इस्टील कारखाना, इस्को इस्टील कारखाना, बर्नपुर; आ दुर्गापुर इस्टील कारखाना इहाँ इस्टील अथारिटी ऑफ़ इंडिया (सेल) के प्रमुख कारखाना बाड़ें। इनहन के अलावा अउरी कई गो कारखाना इहाँ अस्थापित बाड़ें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बाहरी कड़ी ==&lt;br /&gt;
{{commons category|Damodar River|दामोदर नदी}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Rivers in and around Bengal}}&lt;br /&gt;
{{Waters of South Asia}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:झारखंड के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:पच्छिम बंगाल के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बंगाल के नदी]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{नदी-आधार}}&lt;br /&gt;
{{भारत-भूगोल-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>