<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80</id>
	<title>नर्मदा नदी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T05:43:47Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=2040&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&amp;diff=2040&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-23T21:21:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Geobox|नदी&lt;br /&gt;
| name                        = नर्मदा&lt;br /&gt;
| other_name                  = नर्बदा, रेवा&lt;br /&gt;
| map                         = [[File:Narmada river map.jpg|250px]][[File:Narmadarivermap.jpg|250px]]&lt;br /&gt;
| map_alt                     = The Narmada originates from Amarkantak Plateau in Madhya Pradesh in central India, and drains  Gujarat State in Western India&lt;br /&gt;
| map_caption                 = नर्मदा के मारग, कुछ सहायिका आ मोटामोटी एकरे बेसिन के बिस्तार देखावत नक्शा&lt;br /&gt;
| country                     = {{flag|भारत}}&lt;br /&gt;
| state                       = [[मध्य प्रदेश]]&lt;br /&gt;
| state1                      = [[महाराष्ट्र]]&lt;br /&gt;
| state2                      = [[गुजरात]]&lt;br /&gt;
| city                        = डिंडोरी&lt;br /&gt;
| city1                       = [[जबलपुर]]&lt;br /&gt;
| city2                       = [[हरदा]]&lt;br /&gt;
| city3                       = मांधाता&lt;br /&gt;
| city4                       = बरवानी&lt;br /&gt;
| city5                       = [[ओंकारेश्वर]]&lt;br /&gt;
| city6                       = बरवाहा&lt;br /&gt;
| city7                       = माहेश्वर&lt;br /&gt;
| city8                       = मांडला&lt;br /&gt;
| city9                       = [[भरूच]]&lt;br /&gt;
| city10                      = राजपीपल&lt;br /&gt;
| city11                      = धर्मपुरी&lt;br /&gt;
| city12                      = [[वडोदरा]]&lt;br /&gt;
| city13                      = [[राजकोट]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| country_flag                = true&lt;br /&gt;
| length                      = 1312&lt;br /&gt;
| length_round                = 0&lt;br /&gt;
| length_note                 = लगभ.&lt;br /&gt;
| watershed                   =&lt;br /&gt;
| watershed_round             =&lt;br /&gt;
| watershed_note              =&lt;br /&gt;
| discharge_average           = 1447&lt;br /&gt;
| discharge_note = &amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal&lt;br /&gt;
 | last = कुमार&lt;br /&gt;
 | first = राकेश&lt;br /&gt;
 | last2 = सिंह&lt;br /&gt;
 | first2 = आर डी&lt;br /&gt;
 | last3 = शर्मा&lt;br /&gt;
 | first3 = के डी&lt;br /&gt;
 | title = Water Resources of India |trans-title= भारत के जल संसाधन&lt;br /&gt;
 | journal = करेंट साइंस&lt;br /&gt;
 | volume = 89&lt;br /&gt;
 | issue = 5&lt;br /&gt;
 | pages = 794–811&lt;br /&gt;
 | publisher = करेंट साइंस एसोसियेशन&lt;br /&gt;
 | location = बंगलौर&lt;br /&gt;
 | date = 2005&lt;br /&gt;
 | url = http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_089_05_0794_0811_0.pdf&lt;br /&gt;
 | accessdate = 13 अक्टूबर 2013 }}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| discharge1_location          = गरुडेश्वर&lt;br /&gt;
| discharge1_average           = 1216&lt;br /&gt;
| discharge1_max               = 11246&lt;br /&gt;
| discharge1_min               = 10&lt;br /&gt;
| discharge1_note              = &amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web&lt;br /&gt;
| title = नर्मदा बेसिन इस्टेशन: गरुडेश्वर&lt;br /&gt;
| publisher = UNH/GRDC&lt;br /&gt;
| url = http://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P2853200.html&lt;br /&gt;
| accessdate = 1 अक्टूबर 2013&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| source                      = नर्मदा कुंड&lt;br /&gt;
| source_location             = अमरकंटक पठार&lt;br /&gt;
| source_district             = अनूपपुर जिला&lt;br /&gt;
| source_region               = बिचला भारत&lt;br /&gt;
| source_state                = [[मध्य प्रदेश]]&lt;br /&gt;
| source_elevation            = 1048&lt;br /&gt;
| source_coordinates          = {{coord|22|40|0|N|81|45|0|E|display=inline}}&lt;br /&gt;
| mouth_name                  = [[खंभात के खाड़ी]], [[अरब सागर]]&lt;br /&gt;
| mouth_location              = [[भरूच जिला]]&lt;br /&gt;
| mouth_region                = [[गुजरात]]&lt;br /&gt;
| mouth_elevation             = 0&lt;br /&gt;
| capital_coordinates         = &lt;br /&gt;
| mouth_coordinates           = {{coord|21|39|3.77|N|72|48|42.8|E|display=inline,title}}&lt;br /&gt;
| tributary_right             = हीरन नदी&lt;br /&gt;
| tributary_right1            = तेंदोनी नदीr&lt;br /&gt;
| tributary_right2            = चोरल नदी&lt;br /&gt;
| tributary_right3            = कोलार नदी&lt;br /&gt;
| tributary_right4            = मान नदी&lt;br /&gt;
| tributary_right5            = उड़ी नदी&lt;br /&gt;
| tributary_right6            = हतनी नदी&lt;br /&gt;
| tributary_right7            = ओरसांग नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left              = बुढ़नेर नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left1             = बंजार नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left2             = शेर नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left3             = शक्कर नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left4             = दुधी नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left5             = तवा नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left6             = गंजाल नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left7             = छोटा तवा नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left8             = कावेरी नदी, एमपी&lt;br /&gt;
| tributary_left9             = कुंडी नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left10            = गोई नदी&lt;br /&gt;
| tributary_left11            = करंज नदी&lt;br /&gt;
| image                       = JhansiGhat.jpg&lt;br /&gt;
| image_caption               = जबलपुर के लगे नर्मदा के तीर&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;नर्मदा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; चाहे &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;नर्बदा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Gaur1965&amp;quot;&amp;gt;{{citation|author=Kripa Shankar Gaur|title=Bhārata kī bhaugolika samīkshā|url=https://books.google.com/books?id=XijRAAAAMAAJ|year=1965|publisher=Hindī Pracārak Pustakālai}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Varma1987&amp;quot;&amp;gt;{{citation|author=Ratanalāla Varma|title=Bhāratīya saṃskr̥ti ke rakshaka|url=https://books.google.com/books?id=biEsAAAAIAAJ|year=1987|publisher=Bhāratīya Gurjara Parishad}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;JainAgarwal2007&amp;quot;&amp;gt;{{citation|author1=Sharad K. Jain|author2=Pushpendra K. Agarwal|author3=Vijay P. Singh|title=Hydrology and Water Resources of India|url=https://books.google.com/books?id=ZKs1gBhJSWIC&amp;amp;pg=PA309|date=16 May 2007|publisher=Springer Science &amp;amp; Business Media|isbn=978-1-4020-5180-7|pages=309–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; नदी भारत में बहे वाली एगो महत्वपूर्ण नदी ह। ई बिचला भारत के राज्य [[मध्य प्रदेश]] में [[अमरकंटक]] पहाड़ से निकल के पूरूब से पच्छिम दिसा में बहे ले आ लगभग {{convert|1312|km|mi|abbr=on|1}} के लंबाई वाली ई नदी अंत में खंभात के खाड़ी, [[अरब सागर]] में गिरेले।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web |url=http://nvda.nic.in/nvda.htm |title=Narmada Valley Development Authority, NVDA, Government of Madhya Pradesh, Narmada Basin, Narmada Water Dispute |publisher=Nvda.nic.in |date=1985-07-16 |accessdate=2014-03-03 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140528090902/http://www.nvda.nic.in/nvda.htm |archivedate=28 May 2014 |df=dmy-all }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/rivers/narmada.html|title=Narmada River|last=|first=|date=|website=|access-date=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
नदी अपना लगभग पूरा लंबाई में एगो भ्रंश घाटी से हो के बहे ले आ एही कारन एकर [[नदी थाला|बेसिन एरिया]] पूरूब से पच्छिम ओर पट्टी के रूप में बा आ उत्तरी आ दक्खिनी किनारे पर परबत श्रेणी खड़ा बाड़ी। परंपरागत रूप से बिंध्य परबत आ नर्मदा के उत्तर भारत आ दक्खिन भारत के बीचा के बिभाजक मानल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Fisher1995_2&amp;quot;&amp;gt;{{citation|author=Ronald C. Fisher|title=Toward Sustainable Development?: Struggling Over India&amp;#039;s Narmada River|url=https://books.google.com/books?id=n-iwqh2hS9kC&amp;amp;pg=PA49|year=1995|publisher=M.E. Sharpe|isbn=978-1-56324-341-7|pages=49–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; नर्मदा के पहिला साहित्यिक उल्लेख [[कालीदास]] के रघुवंश काब्य में &amp;quot;रेवा&amp;quot; नाँव से मिले ला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Fisher1995&amp;quot;&amp;gt;{{citation|author=Ronald C. Fisher|title=Toward Sustainable Development?: Struggling Over India&amp;#039;s Narmada River|url=https://books.google.com/books?id=n-iwqh2hS9kC&amp;amp;pg=PA48|year=1995|publisher=M.E. Sharpe|isbn=978-1-56324-341-7|pages=48–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; एकरे साथे कई किसिम के कथा भी जुड़ल बा।&amp;lt;ref name=&amp;quot;JainAgarwal2007&amp;quot;/&amp;gt; भारत के हिंदू परंपरा में एह नदी के बहुत पबित्र मानल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Leviton2007&amp;quot;&amp;gt;{{citation|author=Richard Leviton|title=Welcome to Your Designer Planet!: A Brief Account of the Cosmogony on Earth|url=https://books.google.com/books?id=6QiNBAAAQBAJ&amp;amp;pg=PA166|date=5 September 2007|publisher=iUniverse|isbn=978-0-595-88840-5|pages=166–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Waters of South Asia}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:मध्य प्रदेश के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:मध्य प्रदेश के भूगोल]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:गुजरात के भूगोल]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{नदी-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>