<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%B0</id>
	<title>नवरातर - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%B0"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%B0&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-21T23:59:09Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%B0&amp;diff=5860&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster १८:१८, २८ फरवरी २०२२ पर</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%B0&amp;diff=5860&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-28T18:18:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox holiday&lt;br /&gt;
|type          = हिंदू&lt;br /&gt;
|longtype      = हिंदू तिहुआर&lt;br /&gt;
|image         = Durga Puja DS.jpg&lt;br /&gt;
|caption       = &lt;br /&gt;
|nickname      = &lt;br /&gt;
|begins        = [[चइत]]/[[कुआर]] सुदी [[एक्कम]]&lt;br /&gt;
|ends          = चइत/कुआर सुदी [[नउमी]]&lt;br /&gt;
|date          = आमतौर पर चइत वाला मार्च-अप्रैल में आ कुआर वाला सितंबर-अक्टूबर में &lt;br /&gt;
|date2016      = 01 अक्टूबर से 10 अक्टूबर&lt;br /&gt;
|date2017      = 21 सितं, बियफे – 29 सितं, शुक&amp;lt;br&amp;gt;(बिजयदसिमी: 30 सितं, शनीचर)&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- |date2018      = 9 Oct, Tue – 17 Oct, Wed&amp;lt;br&amp;gt;(Vijayadashami: 18 Oct, Thu) --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|date2019 =&lt;br /&gt;
|frequency     = साल में दू बेर&lt;br /&gt;
|celebrations  = 9 दिन&lt;br /&gt;
|observances   = &lt;br /&gt;
|relatedto     = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;नवरातर&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;नौरातर&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; या &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;नवरात&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ([[संस्कृत]]:नवरात्र, नौगो राति के समूह&amp;lt;!-- ई नवरात्रि ना हवे, समय के अवधि एह रूप में पुल्लिंग शब्द हवे, एकरा के बदलल न जाय --&amp;gt;) एगो [[हिंदू]] तिउहार ह। ई माता [[दुर्गा]] या [[शक्ति (देवी)|शक्ति]] के पूजा के पर्व हवे जेवन नौ राति के होला। साल में दू बेर ई तिहुआर मनावल जाला, [[चइत]] के अँजोर में आ [[कुआर]] की अँजोर में सुरुआति के नौगो तिथी के समय नवरातर के समय होला। ई दुगो की अलावा तीनठो नवरातर अउरी होला जेवन खाली [[शाक्त शाखा]] के लोग आ [[तांत्रिक]] पूजा करे वाला लोग मनावे ला आ ई बहुत प्रचलित ना हवें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
चइत की नवरात्र के संस्कृत में चैत्र नवरात्र या वसन्त नवरात्र कहल जाला आ एकर समापन [[रामनउमी]] की दिने होला। सभसे ढेर महत्व आ प्रचलन कुआर की नवरातर के होला जे के संस्कृत में शारदीय नवरात्र कहल जाला। एही नवरातर में छठ से लेके एकरी समापन के बाद दसिमी ले &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[दुर्गा पूजा]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; आ दसिमी के [[बिजयदसिमी]] या [[दशहरा]] की रूप में [[भारत]], [[नेपाल]], [[भूटान]] आ [[बंगलादेस]] में धूमधाम से मनावल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==नाँव==&lt;br /&gt;
संस्कृत शब्द नवरात्र के अरथ होला नौगो रात्रि (राति) के समूह।{{sfn|राजेशवरी शाण्डिल्य|2009|p=97}} ई पुल्लिंग शब्द हवे जेकरा के वर्तमान में कुछ लोग नवरात्रि भी बोले ला जे संस्कृत व्याकरण के हिसाब से गलत बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
भोजपुरी में एकर नौरातर या नवरातर उच्चारण होला। अन्य क्षेत्रन में भी कुछ मामूली अंतर के साथ अइसने उच्चारण भेद देखे के मिले ला। उदाहरण खातिर दिल्ली के क्षेत्र में कुछ जगह पर एकरा &amp;#039;&amp;#039;नुराते&amp;#039;&amp;#039; भी उच्चारण कइल जाला।{{sfn|धर्मवीर शर्मा|1991|p=666}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==समय==&lt;br /&gt;
नौरातर साल में चार बेर आवेला{{sfn|माहेश्वरी सिन्हा|1982|p=}} जेह में दुगो खूब धूमधाम से मनावल जाला, कुआर आ चइत के महिना में। एहू में कुआर के नवरातर के ढेर महत्त्व हवे। कुआर के अँजोरिया पाख के देवी-पक्ष भी कहल जाला।&amp;lt;ref&amp;gt;कल्याण, अंक 78, साल 2004।&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==किताबी स्रोत==&lt;br /&gt;
* {{cite book|ref=harv|author=राजेशवरी शाण्डिल्य|title=भारतीय पर्व एवम् त्यौहार|url=http://books.google.com/books?id=-W9YAtfQs1UC&amp;amp;pg=PT100|date=1 जनवरी 2009|publisher=प्रभात प्रकाशन|isbn=978-81-7315-617-5}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|ref=harv|author=माहेश्वरी सिन्हा|title=हमारे सांस्कृतिक पर्व-त्यौहार|url=http://books.google.com/books?id=-tWBAAAAMAAJ|year=1982|publisher=पारिजात प्रकाशन}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|ref=harv|author=धर्मवीर शर्मा|title=दिल्ली प्रदेश की लोक सांस्कृतिक शब्दावली|url=http://books.google.com/books?id=bzGBAAAAMAAJ|year=1991|publisher=राजेश प्रकाशन}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंदू धर्म बिसय}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदू धर्म]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंदू-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>