<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AB%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%86</id>
	<title>फगुआ - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AB%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AB%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-20T03:03:16Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AB%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%86&amp;diff=4931&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AB%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%86&amp;diff=4931&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-28T07:30:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;फगुआ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[भोजपुरी क्षेत्र|भोजपुरी इलाका]] में [[फागुन]] के महीना में, [[होली]] के मौसम में, गावल जाये वाला [[लोकगीत]] हवे।&amp;lt;ref name=&amp;quot;NettlPorter1998&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author1=Bruno Nettl|author2=James Porter|author3=Timothy Rice|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia : the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC&amp;amp;pg=PA665|year=1998|publisher=Taylor &amp;amp; Francis|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=665–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; जाड़ा के बाद [[बसंत]] के आगमन के उछाह आ [[होली]] मनावे के तय्यारी  फगुआ के गीतन से पता चले ला। [[बसंत पंचिमी]] के [[सम्मत]] गड़ा जाला आ एही दिन से फगुआ गवाये लागे ला जे लगभग चालीस दिन चले ला, [[होली]] के दिन ले।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book|title=नवनीत (अंक-36)|url=https://books.google.com/books?id=MdIeAQAAMAAJ|year=1987}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Marālī1984&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Kirana Marālī|title=Avadhī aura Bhojapurī lokagītoṃ meṃ Rāmakathā|url=https://books.google.com/books?id=8T8GAAAAMAAJ|year=1984|publisher=Bhāratī Bhaṇḍāra}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://www.holifestival.org/evening-of-bonfires.html |title=The Evening of Bonfires, Holi Bonfire, Holi Bonfire Celebrations |publisher=Holifestival.org |date= |accessdate=2017-03-08}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
कुछ अन्य क्षेत्रन में एकरा के &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;फाग&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; भी कहल जाला। &amp;#039;&amp;#039;होरी&amp;#039;&amp;#039; आ &amp;#039;&amp;#039;रसिया&amp;#039;&amp;#039; गीत भी एही से मिलत जुलत भावना के गीत होलें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एक ठो खास अर्थ में, झुंड में फगुआ गावत समय अगर केहू कौनों भुलाइल फगुआ के गीत इयाद क के कढ़ा देला त ओकर फगुआ साथी लोग पर चढ़ गइल अइसन कहल जाला, एह तरह के उधारी के दूसर अइसने फगुआ सुना के उतारल जाला, जेकरा के &amp;#039;&amp;#039;फगुआ दिहल&amp;#039;&amp;#039; कहल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Siṃha2003&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Vidyāvindu Siṃha|title=Sāla bhara parva|url=https://books.google.com/books?id=0a20oQGSgRgC&amp;amp;pg=PA105|year=2003|publisher=Vāṇī Prakāśana|isbn=978-81-7055-187-4|pages=105–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
फगुआ के गीत अक्सर शृंगार रस के या भक्ति के गीत होलें जेह में राधा-कृष्ण, राम-सीता या शिव पार्वती के बर्णन होला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Marālī1984&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Kirana Marālī|title=Avadhī aura Bhojapurī lokagītoṃ meṃ Rāmakathā|url=https://books.google.com/books?id=8T8GAAAAMAAJ|year=1984|publisher=Bhāratī Bhaṇḍāra}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Vāsantī1993&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Kumārī Vāsantī|title=Nāgapurī gītoṃ kī chanda-racanā: eka sāṃskr̥tika adhyayana|url=https://books.google.com/books?id=A-W5AAAAIAAJ|year=1993|publisher=Kiśora Vidyā Niketana}}&amp;lt;/ref&amp;gt;फागुन में &amp;#039;&amp;#039;फगुआ मनावे&amp;#039;&amp;#039; के उल्लेख साहित्य में भी कई जगह मिले ला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;MiśraTulasīdāsa1969&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author1=Rameśacandra Miśra|author2=Tulasīdāsa|title=Gītāvalī-vimarśa: Tulasī kī kāvyakr̥ti Gītāvalī kī sarvāṅgapūrṇa samīkshā|url=https://books.google.com/books?id=wrpHAAAAMAAJ|year=1969|publisher=Navanīta Prakāśana}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
फगुआ मनावे के रिवाज भोजपुरी इलाका ले सीमित नइखे, भोजपुरी भाषा बोले वाला लोग जहाँ दूसरा देस जा के बस गइल उहाँ भी एकर महत्व बाटे।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Myers1998&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Helen Myers|title=Music of Hindu Trinidad: Songs from the India Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=VcLuOyf6mLkC&amp;amp;pg=PA74|date=जनवरी 1998|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-55453-2|pages=74–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
फागुन आ होली के मौसम में फगुआ के महत्व अब घटत जात बा।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://www.dw.com/hi/changing-tradition-of-holi/a-16699816 |title=होली के बदलते रंग &amp;amp;#124; मनोरंजन &amp;amp;#124; DW.COM &amp;amp;#124; 26.03.2013 |publisher=DW.COM |date=2013-03-26 |accessdate=2017-03-09}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
== इहो देखल जाय ==&lt;br /&gt;
* [[भोजपुरी लोकगीत]]&lt;br /&gt;
* [[चइता]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ी==&lt;br /&gt;
* कृष्णबिहारी मिश्र, [http://www.hindisamay.com/contentDetail.aspx?id=6765&amp;amp;pageno=1 फगुआ की तलाश में], हिन्दी समय पर। {{In lang|hi}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भोजपुरी लोकगीत]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भोजपुरी संस्कृति]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:होली]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{संस्कृति-आधार}}&lt;br /&gt;
{{हिंदू-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>