<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80</id>
	<title>फेदेरिको फेलिनी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-27T02:35:00Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80&amp;diff=2222&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80&amp;diff=2222&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-23T14:16:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox person&lt;br /&gt;
| name         = फेदेरिको फेलिनी&lt;br /&gt;
|honorific_suffix = ऑर्डर ऑफ मेरिट ऑफ द इटालियन रिपब्लिक (ओमरी) &lt;br /&gt;
| image        = Federico Fellini NYWTS 2.jpg&lt;br /&gt;
| birth_date   = {{Birth date|1920|1|20|df=y}}&lt;br /&gt;
| birth_place  = रिमिनी, [[इटली]]&lt;br /&gt;
| death_date   = {{Death date and age|1993|10|31|1920|1|20|df=y}}&lt;br /&gt;
| death_place  = [[रोम]], [[इटली]]&lt;br /&gt;
| death_cause  = [[पक्षाघात]]&lt;br /&gt;
| occupation   = फिल्म निर्देशक एवं पटकथा लेखक&lt;br /&gt;
| years_active = 1945–1992&lt;br /&gt;
| notable_works = ला स्त्रादा(1954), नाइट्स ऑफ कैबिरिया(1957),ला दोल्चे विता(1960), एट एंड हाफ(1963), अमरकोर्ड (1973)&lt;br /&gt;
| spouse       = गुएलिता मेसिना&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;फेदेरिको फेलिनी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; इटालियन फिल्म निर्देशक आ पटकथा लेखक रहलें। उनकर नांव महानतम आ प्रभावकारी फिल्मकारन में गिनल जाला। दुनिया भर के कई गो फिल्म पत्रिकन में उनकर फिल्मन के कालजयी घोषित कइल गइल बा। फिल्म पत्रिका &amp;#039;साइट एंड साउंड&amp;#039; क ओर से उनकर फिल्म &amp;#039;एट एंड हाफ&amp;#039; (8½) के विश्व के महानतम 10 फिल्मन के सूची में रखल गइल बा।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://www.moviemaker.com/archives/moviemaking/directing/articles-directing/the-25-most-influential-directors-of-all-time-3358/|title=The 25 Most Influential Directors of All Time|work=MovieMaker Magazine}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://whatculture.com/film/10-most-influential-directors-of-all-time.php/2|title=10 Most Influential Directors Of All Time|work=WhatCulture.com}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Burke and Waller, 12&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
पचास बरिस के अपना करियर में फेलिनी के फिल्म निर्माण खातिर कईगो सम्मान आ पुरस्कार मिलल रहे, जेमें उनकर फिल्म &amp;#039;ला दोल्चे विता&amp;#039; खातिर &amp;#039;पॉम दी ओर&amp;#039; पुरस्कार भी शामिल रहे। उनकर चार गो फिल्मन के विदेशी भाषा फिल्म श्रेणी में ऑस्कर पुरस्कार भी मिलल रहे।&lt;br /&gt;
==जीवन परिचय==&lt;br /&gt;
===रिमिनी (1920-1938)===&lt;br /&gt;
फेलिनी के जनम इटली में एड्रियाटिक सागर के किनारे रिमिनी नाव के एगो छोटहन शहर के एगो मध्यमवर्गीय परिवार में भइल रहे। उनकर पिता उर्बानो फेलिनी (1894-1956) एगो मध्यमवर्गीय किसान परिवार से रहलन जबकि उनकर महतारी इदा बार्बियानी (1896-1984) एगो समृद्ध रोमन व्यावसायिक घराना से रहली। फेलिनी के प्रारंभिक शिक्षा-दीक्षा रिमिनी में ही भइल रहे। फेलिनी एगो प्रतिभाशाली छात्र रहलन। वऊ अपना फुर्सत के टाइम में रेखाचित्र बनावे, पत्रिकाएं पढ़े आ कठपुतली कला के प्रदर्शन करे में करत रहलें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
बेनितो मुसोलिनी के शासनकाल में फेलिनी अपन छोट भाई रिकार्दो के संगे नवहन खातिर अनिवार्य फासिस्ट संगठन अवॉगार्दिस्ता  क सदस्य भी बनल रहलें। 1933 में ऊ अपना माता-पिता के संगे पहिली बार रोम के यात्रा पर गइल रहलें। इहे ऊ साल रहे जब इटली क प्रसिद्ध समुद्री जहाज एसएस रेक्स अटलांटिक पार क पहिलकी यात्रा पर निकलल रहे। ए जहाज क दृश्य फेलिनी अपना फिल्म अमरकोर्ड में फिल्मवलें रहलें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1937 में फेलिनी चित्रकार देमोद बोनिनी के संगे मिलके पोर्ट्रेट बनाने वाला एगो स्टूडियो खोललें आ साथे साथ कई गो पत्र पत्रिकन खातिर कार्टून भी बनावे शुरू क दिहलें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===रोम (1939)===&lt;br /&gt;
हालांकि फेलिनी क मन अध्ययन से ऊब चुकल रहे बाकी ऊ अपना माता-पिता के प्रसन्नता खातिर रोम विश्वविद्यालय के लॉ स्कूल में दाखिला ले लिहलें। रोम में कानून के पढ़ाई के दौरान फेलिनी  पिकोलोऔर पिपोलो दी रोमा  नाम के अखबार में संवाददाता के रूप में काम करे शुरू क दिहलें। बाकी अदालती कार्यवाही क खबरें लिखला से उनकर मन जल्दिए उचट गइल। एकरा बाद ऊ मार्क औरेलियो  नाव के एगो साप्ताहिक पत्रिका खातिर काम शुरू क दिहलें आ पत्रिका में अपना पहिला लेख के प्रकाशन के चार महीना के भीतरे ऊ संपादक मंडल में भी शामिल क लिहल गइलन। ए पत्रिका में उनकर बट आर यू लिसेनिंग ? शीर्षक से स्थायी स्तंभ भी छपल शुरू हो गइल। फेलिनी के जीवन के इहे ऊ दौर रहे जब ऊ पत्रिका खातिर काम करत-करत रोम के फिल्मकारन आ पटकथा लेखकन के संपर्क में आइल रहलें आ अंत में फिल्म निर्दशन आ पटकथा लेखन के आपन करियर चुन लिहलें।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==पटकथा लेखन और फिल्म निर्देशन==&lt;br /&gt;
[[File:Federico Fellini.jpg|thumb|पचास के दशक में फेेदेरिको फेलिनी]]&lt;br /&gt;
मार्क औरेलियो  खातिर काम करत समय फेलिनी रेडियो रूपक क साथे फिल्म समीक्षा भी लिखे शुरू क दिहलें। फेलिनी के पहिली बेर 1940 में इटालियन फिल्मकार मारियो मट्टोली  के फिल्म पिराता सोनो इओ  में हास्य दृश्य के संवाद लिखे के काम मिलल। एकरा बाद फेलिनी कबो पीछे मुड़के ना देखलें। फेलिनी दूसरका विश्वयुद्ध के विभीषिका के देखिके युद्ध विरोधी हो गइलन। फेलिनी प्रसिद्ध फिल्मकार रॉबर्टो रोसेलिनी के संपर्क में अइलन आ उनकर सहायक बन गइलन। 1946 में रोसेलिनी के फिल्म पेसा और ल एमोर  में ऊ लेखक के साथ सहायक निर्देशक के रूप में काम कइलन। इहे ऊ दौर रहे जब ऊ नामचीन अदाकार मर्सेलो मैस्त्रियानी और अल्बर्टो लेतुआदा  क संपर्क में अइलन आ उनकर घनिष्ट मित्र बनि गइलन।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1950 में फेलिनी अल्बर्टो लेतुआदा  के साथे मिलके लुसी देल वेरियेता नाव क एगो फिल्म बनवलें जवन बुरी तरह से असफल रहे आ फेलिनी अपना मित्र के संगे कर्जे के बोझ में दब गइलन। लेकिन एही दौरान रोसेलिनी के फिल्म पेसा  में पटकथा खातिर रोसेलिनी सेर्गियो एमिदे के साथे फेलिनी के ऑस्कर पुरस्कार मिल गइल। लेकिन एकरा बावजूद फेलिनी के जल्दी सफलता ना मिलल। उनकर शुरुआती फिल्मन के फिल्म समीक्षक सिरे से खारिज क दिहलें। इहां तक कि बतौर निर्देशक उनकर पहिली फिल्म व्हाइट शेक  क पटकथा के पढ़िके माइकेलएंजिलो एंतोनियोनी एके फिल्म बनावे लायक ना पवलें। बाकी 1953 में उनकर फिल्म विट्टेलोनी  के समीक्षक आ दर्शक दिल खोलके सरहलें। ए फिल्म के वेनिस फिल्म समारोह में सिल्वर लॉयन पुरस्कार मिलल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==फिल्में==&lt;br /&gt;
[[File:Sandro Pertini David Donatello.jpg|left|thumb|इटली के राष्ट्रपति के हाथ से फेदेरिको फेलिनी के सम्मान-1985]]&lt;br /&gt;
[[File:Cinecittà - Teatro 5.jpg|thumb|left|सिनेसिता - टीट्रो 5, फेलिनी के पसंदीदा स्टूडियो]]&lt;br /&gt;
पटकथा लेखक आ फिल्म निर्देशक के रूप में फेलिनी अधोलिखित फिल्मन में काम कइले रहलन:&lt;br /&gt;
* लूसी देल वेरियेता (1950)&lt;br /&gt;
* लो सिको बियानो (1952)&lt;br /&gt;
* आई विट्टेलोनी (1953)&lt;br /&gt;
* ल अमोरे इन सिता (1953)&lt;br /&gt;
* ला स्त्रादा (1954)&lt;br /&gt;
* इल बिदोने (1955)&lt;br /&gt;
* ली नोती दी कैबिरिया (1957)&lt;br /&gt;
* ला दोल्से विता (1960)&lt;br /&gt;
* बोकासियो &amp;#039;70 (1962)&lt;br /&gt;
* एट एंड हाफ 8½ (1963)&lt;br /&gt;
* गुलिएता देगली स्पीरीती (1965)&lt;br /&gt;
* हिस्ट्रीज एक्सट्राआर्डिनरीज (1968)&lt;br /&gt;
* फेलिनी - अ डायेरेक्टर्स नोटबुक (1969)&lt;br /&gt;
* फेलिनी सेटिरिकॉन (1969)&lt;br /&gt;
* आय क्लाउन्स (1970)&lt;br /&gt;
* रोमा (1972)&lt;br /&gt;
* अमरकोर्ड (1973)&lt;br /&gt;
* इल कैसानोवा दी फेदेरिको फेलिनी (1976)&lt;br /&gt;
* प्रोवा दी&amp;#039;ऑर्केस्त्रा (1978)&lt;br /&gt;
* ला सिते देला दोन (1980)&lt;br /&gt;
* इ ला नावा वा (1983)&lt;br /&gt;
* जिंजर इ फ्रेद (1986)&lt;br /&gt;
* इंतरविस्ता (1987)&lt;br /&gt;
* ला वोसे देला लुना (1990)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==सम्मान==&lt;br /&gt;
* फिल्म &amp;#039;&amp;#039;पेसा&amp;#039;&amp;#039; में सर्वश्रेष्ठ पटकथा खातिर ऑस्कर पुरस्कार -1946&lt;br /&gt;
* फिल्म &amp;#039;&amp;#039;आय विट्टेलोनी&amp;#039;&amp;#039; खातिर वेनिस फिल्म समारोह में सिल्वर लॉयन पुरस्कार - 1953&lt;br /&gt;
* फिल्म ला स्त्रादा खातिर ऑस्कर पुरस्कार-1954&lt;br /&gt;
* फिल्म नाइट्स ऑफ कैरिबिया खातिर ऑस्कर पुरस्कार - 1957&lt;br /&gt;
* फिल्म &amp;#039;&amp;#039;ला दोल्चे विता&amp;#039;&amp;#039; खातिर कान्स फिल्म समारोह में &amp;#039;&amp;#039;पाम दी ओर&amp;#039;&amp;#039; पुरस्कार - 1960&lt;br /&gt;
* फिल्म &amp;#039;&amp;#039;एट एंड हाफ&amp;#039;&amp;#039; खातिर ऑस्कर पुरस्कार - 1963&lt;br /&gt;
* फिल्म सेटेरिकॉन खातिर ऑस्कर नॉमिनेशन - 1969&lt;br /&gt;
* फिल्म &amp;#039;&amp;#039;अमरकोर्ड&amp;#039;&amp;#039; खातिर ऑस्कर पुरस्कार - 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==धरोहर==&lt;br /&gt;
फेलिनी अापन सर्वथा भिन्न फिल्म निर्माण शैली से अपना समकालीनन के प्रभावित कइलन। फेलिनी के शुरुआत में रुझान नवयथार्थवाद क ओरी रहे बाकी बाद में ऊ आपन फिल्मन में फैंटेसी क प्रयोग नया बिम्बों आ प्रतीकों गढ़े में कइलन। उनकर फिल्मन में एगो पूरा यूरोपियन पीढ़ी के इच्छा, वर्जना, सपना आ फंतासी कोे देखल जा सकेला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
अंगरेजी भाषा में पापराजी (Paparazzi) शब्द फेलिनी के फिल्म &amp;#039;&amp;#039;ला दोल्चे विता&amp;#039;&amp;#039; से चलन में आइल रहे। त उहवें फिल्मकार टिम बर्टन आ डेविड लिंच के फिल्मन पर हमनी के फेलिनी के प्रभाव साफ-साफ देख सकीं ला जा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:1920 में जनम]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:1993 में निधन]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:इटली के लोग]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:फिलिम डाइरेक्टर]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>