<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%80</id>
	<title>बसंत पंचिमी - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T03:10:42Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%80&amp;diff=1672&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%80&amp;diff=1672&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-03T02:57:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox holiday&lt;br /&gt;
|holiday_name  = बसंत पंचिमी&lt;br /&gt;
|type          = hindu&lt;br /&gt;
|image         = Mustard Fields.jpg&lt;br /&gt;
|caption       = बसंत के आगमन के चीन्हा, फुलाइल सरसो&lt;br /&gt;
|official_name = वसंत पंचमी&lt;br /&gt;
|nickname      =  &lt;br /&gt;
|observedby    = हिंदू&amp;lt;ref name=&amp;quot;Lochtefeld2002p741&amp;quot;/&amp;gt; आ सिक्ख&amp;lt;ref name= Nikky87/&amp;gt; लोग द्वारा, भारत आ नेपाल में।&lt;br /&gt;
|longtype      = धार्मिक, सांस्कृतिक&lt;br /&gt;
|significance  = बसंत, उपज, देवी सरस्वती, कामदेव, फगुआ&amp;lt;ref name=&amp;quot;Lochtefeld2002p741&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|date= [[माघ]] महीना, अँजोर, पंचिमी&amp;lt;ref name=&amp;quot;Lochtefeld2002p741&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|date2022 = शनिच्चर, 5 फरवरी&lt;br /&gt;
|date2023 = बुध, 25 जनवरी&lt;br /&gt;
|celebrations  = सरस्वती पूजा, पढ़ाई के सुरुआत (बिद्यरंभ), पीयर कपड़ा पहिरल, सम्मत गाड़ल, फगुआ गावल।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Lochtefeld2002p741&amp;quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name= Nikky87&amp;gt;{{cite book|author=Nikky-Guninder Kaur Singh|title=Sikhism: An Introduction|url=https://books.google.com/books?id=w8yWAwAAQBAJ&amp;amp;pg=PT87|year=2011|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-0-85773-549-2|page=87}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{Hinduism small}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;बसंत पंचिमी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-sa|वसन्त पञ्चमी}}) एक ठो [[हिंदू तिहुआर]] हवे। [[बसंत ऋतु]] के अगवानी करे खातिर ई तिहुआर [[हिंदू कैलेंडर]] के हिसाब से [[माघ]] के महीना में पंचिमी तिथी के मनावल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Lochtefeld2002p741&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=James G. Lochtefeld|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z|url=https://books.google.com/books?id=g6FsB3psOTIC&amp;amp;pg=PA741 |year=2002|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-3180-4|pages=741–742}}&amp;lt;/ref&amp;gt; अंगरेजी कैलेंडर के हिसाब से ई जनवरी या फरवरी के महीना में पड़े ला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[भारत]], [[नेपाल]] आ अन्य जगह रहे वाला हिंदू लोग द्वारा ई तिहुआर क्षेत्र अनुसार अलग-अलग रूप में मनावल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Shandilya2009&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Rajeshwari Shandilya|title=Bharatiya Parva Evam Tyohar|url=https://books.google.com/books?id=-W9YAtfQs1UC&amp;amp;pg=PT122|year=2009|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-81-7315-617-5|pages=122–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ज्यादातर जगह एह दिन ज्ञान आ संगीत के देवी [[सरस्वती]] के पूजा कइल जाले।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Lochtefeld2002&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=James G. Lochtefeld|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z|url=https://books.google.com/books?id=g6FsB3psOTIC&amp;amp;pg=PA741|year=2002|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-3180-4|pages=741–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; परंपरागत रूप से [[कामदेव]] के पूजा भी एह दिन मनावल जाले&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book|title=Kahani Evam Nibandh Sanklan|url=https://books.google.com/books?id=4k3J4yMu0oYC&amp;amp;pg=PA129|publisher=Vani Prakashan|pages=129–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;DvivedīDvivedī2011&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author1=Hajārīprasāda Dvivedī|author2=Mukunda Dvivedī|title=Aba kachu kahibe nāhiṃ|url=https://books.google.com/books?id=qOWIz66unTMC&amp;amp;pg=PA101|year=2011|publisher=Kitabghar Prakashan|isbn=978-81-89859-47-3|pages=101–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Dwivedi1998&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Hazari Prasad Dwivedi|title=Aalok Parv|url=https://books.google.com/books?id=bCFG2OtA74MC&amp;amp;pg=PT18|date=सितंबर 1998|publisher=Rajkamal Prakashan Pvt Ltd|isbn=978-81-7178-686-2|pages=18–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; आ कामसूत्र में बर्णित &amp;quot;सुवसंतक&amp;quot; भा &amp;quot;वसंतावतार&amp;quot; नाँव के तिहुआर के एही वसंत पंचिमी के रूप में चिन्हित कइल जाला।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book|title=The Kāmasūtram of Śrī Vātsyāyana Muni|url=https://books.google.com/books?id=AzvK1Dtf7E8C&amp;amp;pg=PT174|year=2003|publisher=Chaukhambha Sanskrit Sansthan|isbn=978-81-86937-52-5|pages=174–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; वसंत पंचिमी के एक तरीका से ई हिंदू लोग के &amp;#039;&amp;#039;[[वैलेंटाइन डे]]&amp;#039;&amp;#039; के रूप में देखल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Melton2011&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=J. Gordon Melton|title=Religious Celebrations: L-Z|url=https://books.google.com/books?id=KDU30Ae4S4cC&amp;amp;pg=PA903|year=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-205-0|pages=903–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; भोजपुरी क्षेत्र में एही दिन &amp;#039;&amp;#039;सम्मत&amp;#039;&amp;#039; गाड़ल जाला जेकरा के लगभग चालिस दिन के बाद, [[होली]] के एक दिन पहिले के रात खा, जरावल जाला आ एकरा के [[सम्मत फूँकल]] कहल जाला। सम्मत गड़ा जाये के दिन से फगुआ के सुरुआत मानल जाला आ भोजपुरी क्षेत्र में फगुआ गवाये सुरू हो जाला।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book|title=नवनीत (अंक-36)|url=https://books.google.com/books?id=MdIeAQAAMAAJ|year=1987}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Marālī1984&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Kirana Marālī|title=Avadhī aura Bhojapurī lokagītoṃ meṃ Rāmakathā|url=https://books.google.com/books?id=8T8GAAAAMAAJ|year=1984|publisher=Bhāratī Bhaṇḍāra}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एकरे अलावा सूफ़ी मत में भी एह तिहुआर के बर्णन मिले ला। जायसी के ग्रंथ पद्मावत में जिकिर बा कि एही बसंत पंचमी के दिने रत्नसेन पहिली बेर शिव मंदिर में आइल [[पद्मावती]] के देखलें आ बेहोस हो गइलें।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Nareśa2007&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Nareśa|title=Kānc kī dīvāra|url=https://books.google.com/books?id=fjrfc_BvOM4C&amp;amp;pg=PA70|year=2007|publisher=Vāṇī Prakāśana|isbn=978-81-8143-660-3|pages=70–}}&amp;lt;/ref&amp;gt; प्रेम के सूफ़ी मत में चलनसार बिसय होखे आ एह दिन के प्रेम के तिहुआर होखे के कारन एकर महत्त्व सूफ़ी रचना सभ में मिले ला। कई गो दरगाह सभ पर एह दिन बिसेस आयोजन भी कइल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Pradhan2016&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Aneesh Pradhan|title=Hindustani Music: Ways of Listening|url=https://books.google.com/books?id=UNJcDQAAQBAJ&amp;amp;pg=PT73|date=21 मार्च 2016|publisher=BookBaby|isbn=978-1-4835-6483-8|pages=73–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;AhmadReifeld2017&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author1=Imtiaz Ahmad|author2=Helmut Reifeld|title=Lived Islam in South Asia: Adaptation, Accommodation and Conflict|url=https://books.google.com/books?id=i-grDwAAQBAJ&amp;amp;pg=PT251|date=3 August 2017|publisher=Taylor &amp;amp; Francis|isbn=978-1-351-38432-2|pages=251–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[File:Saraswati with Vitarka Mudra.JPG|thumb|संगीत के देवी सरस्वती|centre]] &lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:होली]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:माघ महीना के तिहुआर]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंदू-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>