<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE</id>
	<title>बिहारी भाषा - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T04:29:46Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE&amp;diff=1544&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE&amp;diff=1544&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-23T15:35:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox language family&lt;br /&gt;
|name=बिहारी&lt;br /&gt;
|region=[[भारत]] आ [[नेपाल]]&lt;br /&gt;
|familycolor=इंडो-यूरोपियन&lt;br /&gt;
|fam2=[[इंडो-ईरानी भाषा|इंडो-ईरानी]]&lt;br /&gt;
|fam3=[[इंडो-आर्यन भाषा|इंडो-आर्यन]]&lt;br /&gt;
|fam4=पूरबी&lt;br /&gt;
|child1 = [[अंगिका]]&lt;br /&gt;
|child2 = [[भोजपुरी]]&lt;br /&gt;
|child3 = [[फिजी हिंदी]]&lt;br /&gt;
|child4 = [[कुरमाली भाषा|कुरमाली]]&lt;br /&gt;
|child5 = [[मगही]]&lt;br /&gt;
|child6 = [[मैथिली]]&lt;br /&gt;
|child8 = [[माँझी भाषा|माँझी]]&lt;br /&gt;
|child9 = [[मुससा भाषा|मुससा]]&lt;br /&gt;
|child10 = [[पँचपरगनिया भाषा|पँचपरगनिया]]&lt;br /&gt;
|child11 = [[सदरी भाषा|सदरी]]&lt;br /&gt;
|child12 = [[सदरी भाषा|सदरी, ओराँव]]&lt;br /&gt;
|child13 = [[सरनामी|सरनामी हिंदुस्तानी]]&lt;br /&gt;
|child14 = [[सुरजपुरी भाषा|सुरजपुरी]]&lt;br /&gt;
|child15 = [[थारू भाषा|थारु]]&lt;br /&gt;
|child16 = [[पाली भाषा|पाली]]†&lt;br /&gt;
|glotto  = biha1245&lt;br /&gt;
|iso1=bh&lt;br /&gt;
|iso2=bih&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;बिहारी भाषा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; भारतीय राज्य [[बिहार]] आ एकरे लघ ओंघ के राज्यन में आ सटल [[नेपाल]] में बोलल जाए वाली [[इंडो-आर्यन भाषा|पुरबी इंडिक भाषावन]] सभ के समूह हऽ। एह भाषा सभ में [[भोजपुरी]], [[मगही]], [[मैथिली]] आ [[अंगिका]] मुख्य भाषा बाड़ी स। प्रमुख रूप से भारत के ई भाषा सभ के बोले बालन के संख्या नेपालो में 21% से भी अनघा बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
हालाँकि, एह भाषा सभ के बोले वालन के संख्या बहुते ढेर बा, तबो प मैथिली के अलावा भारत में इनहन के संबैधानिक रुप से भाषा के दर्जा नइखे आ इनहन के हिंदी के बोली के रूप में मानल जाला। मैथिली के 2003 में संविधान के 92वें संशोधन में संबैधानिक दर्जा मिलल। अहिजा तक कि बिहारे में, पढ़ाई-लिखाई आ कार्यालयी क्षेत्र में हिंदी भाषा इस्तमाल होखे ला। इ भाषावन के 1961 में कानूनी रुप से हिंदी के ब्यापक छत्रछाया में बोली मान लिहल गइल। इ तरिक से राज्य आ राष्ट्रिय राजनीति अइसन भाषावन के लोप होवे के अवस्था बना रहल बा लोग।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite conference&lt;br /&gt;
  | last = Verma&lt;br /&gt;
  | first = Mahandra K.&lt;br /&gt;
  | coauthors = &lt;br /&gt;
  | title = Language Endangerment and Indian languages : An exploration and a critique&lt;br /&gt;
  | booktitle = Linguistic Structure and Language Dynamics in South Asia&lt;br /&gt;
  | place = &lt;br /&gt;
  | date = &lt;br /&gt;
  | url = http://books.google.co.in/books?id=tcfJY7kANo8C&amp;amp;pg=PA5&amp;amp;lpg=PA5&amp;amp;dq=awadhi+and+magahi+languages&amp;amp;source=web&amp;amp;ots=CXhEbrAUH5&amp;amp;sig=e3GeSyfuGmTbRXtRK-vT100cFAQ&amp;amp;hl=en&amp;amp;sa=X&amp;amp;oi=book_result&amp;amp;resnum=10&amp;amp;ct=result#PPA3,M1&lt;br /&gt;
  | accessdate =  }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[नालंदा खुला विश्वविद्यालय]] बिहारी भाषावन (मगही, भोजपुरी, मैथिली) में कई तरह के कोर्स उपलब्ध करवले बा।&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.nalandaopenuniversity.com/courses.html Courses]. नालंदा खुला विश्वविद्यालय. Retrieved on 2013-07-18.&amp;lt;/ref&amp;gt; आजादी के बाद हिंदी भाषा के बिहार के एकमात्र अधिकारिक भाषा के तौर पर बिहार अधिकारिक भाषा एक्ट, 1950 में जगह दिहल गइल।&amp;lt;ref&amp;gt;Brass Paul R., &amp;#039;&amp;#039;The Politics of India Since Independence&amp;#039;&amp;#039;, Cambridge University Press, pp. 183&amp;lt;/ref&amp;gt; 1981 में हिंदी एकही अधिकारिक भाषा के दर्जा से हट गइल आ एकरे संघे संघे [[उर्दू]] के दूसर अधिकारिक भाषा के दर्जा दिहल गइल। हिंदी आ उर्दू के एह लड़ाई में बहुत अधिक संख्या में बोले जाये वाल भाषावन मगही, भोजपुरी आ मैथिली के अनदेखा कर दिहल गइल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- [[File:Bihari languages.png|alt=Bihari languages|thumb|left|लाल - [[भोजपुरी]] भाषी क्षेत्र &amp;lt;br&amp;gt; गुलाबी - [[मगही]] भाषी क्षेत्र &amp;lt;br&amp;gt; गहिरा मैरून - [[मैथिली]] भाषी क्षेत्र &amp;lt;br&amp;gt; मैरून - [[अंगिका]] भाषी क्षेत्र]] --&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==समूह में शामिल भाषा कुल==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot; &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! भाषा कुल&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=287-16 Bihari Languages]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
! ISO 639-3&lt;br /&gt;
! [[लिखाई]]&lt;br /&gt;
! बोले वाला लोग&lt;br /&gt;
! भूगोलीय बिस्तार&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[अंगिका]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || anp || पहिले अंग लिखाई; [[देवनागरी]] || 725,000  || पुरबी [[बिहार]], उत्तरी-पुरबी [[झारखंड]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[बज्जिका]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || —  || [[देवनागरी]] || 8,738,000 || उत्तरी-बिचला [[बिहार]] पुरबी [[तराई]] &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[भोजपुरी]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || bho || पहिले [[कैथी]]; [[देवनागरी]] || 38,546,000 || पच्छिमी [[बिहार]], पुरबी [[उत्तर प्रदेश]] आ मध्य [[तराई]], दक्खिनी [[नेपाल]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[फिजी हिंदी]] ||hif || [[लैटिन लिखाई|लैटिन]] आ [[देवनागरी]]|| 460,000 || [[फिजी|फिजी]] दीपसमूह&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[कुरमाली भाषा|कुरमाली]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || kyw || [[देवनागरी]], चिस (संभावित बतावल जाले) || 37,000 || पुरबी [[झारखंड]], [[पच्छिम बंगाल]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[मगही]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || mag || पहिले [[कैथी]]; [[देवनागरी]] || 20,362,000 || दक्खिनी-पच्छिमी [[बिहार]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[मैथिली]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || mai || [[मिथिलाक्षर]] &amp;lt;small&amp;gt;([[पुरबी नागरी लिखाई]] रूप)&amp;lt;/small&amp;gt;, [[देवनागरी]] ||25,204,005 || उत्तर [[बिहार]], [[झारखंड]], मधेस, [[नेपाल]] में ऑफिशियल दर्जा&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[बिहारी हिन्दी]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || mai || [[दक्षिण, बिहार]] || [[देवनागरी]] ||25,204,005 || [[पटना]], [[गया]], [[औरंगाबाद, बिहार|औरंगाबाद]], [[नवादा जिला]], [[नालंदा जिला]], [[जहानाबाद जिला]] इत्यादि है। [[दक्षिण, बिहार]] में ऑफिशियल दर्जा&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[माँझी भाषा|माँझी]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ||mjz  || N.A || 21,841 || पुरबी [[बिहार]], [[नेपाल]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[मुससा भाषा|मुससा]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ||smm|| N.A || 50,000|| पुरबी [[बिहार]], [[नेपाल]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[पँचपरगनिया भाषा|पँचपरगनिया]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || tdb || [[देवनागरी]], कबो-कबो बंगाली &amp;amp; [[कैथी]]|| 274,000 || [[पच्छिम बंगाल]] [[झारखंड]] [[आसाम]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[सदरी भाषा|सदरी]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || sck ||[[देवनागरी]]|| 165,683 || [[झारखंड]] [[बिहार]] आ [[बांग्लादेस]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[खोर्था भाषा|खोर्था भाषा]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || sdr || [[पुरबी नागरी लिखाई]], [[देवनागरी]] || 1,965,000 || उत्तरी [[झारखंड]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[सरनामी|सरनामी हिन्दुस्तानी]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || hns || [[लैटिन लिखाई|लैटिन]], [[देवनागरी]]|| 150,000 || [[सूरीनाम]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[सुरजपुरी भाषा|सुरजपुरी]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || sjp || [[देवनागरी]] || 273,000 || उत्तरी-पुरबी [[बिहार]] &lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ी==&lt;br /&gt;
{{interwiki|code=hif|फिजी हिंदी}}&lt;br /&gt;
{{interwiki|code=mai|मैथिली}}&lt;br /&gt;
*[https://books.google.com/books?id=NNMvAAAAYAAJ&amp;amp;printsec=frontcover&amp;amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;amp;cad=0#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=false &amp;#039;&amp;#039;A Comparative dictionary of the Bihārī language, Volume 1&amp;#039;&amp;#039; By August Friedrich Rudolf Hoernle, Sir George Abraham Grierson (1885)]&lt;br /&gt;
*[https://web.archive.org/web/20080703182855/http://www.nalandaopenuniversity.com/courses.html Nalanda Open University offers courses on Bihari languages (Magahi, Bhojpuri, Maithili)]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Bihari languages}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Authority control}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बिहारी भाषा| ]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय भाषा]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदी समूह के भाषा]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बिहार के संस्कृति]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{lang-stub}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>