<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A7_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9</id>
	<title>बुध ग्रह - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A7_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A7_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T04:37:55Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A7_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9&amp;diff=1574&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster ०५:२७, २ फरवरी २०२२ पर</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A7_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B9&amp;diff=1574&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-02T05:27:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox planet&lt;br /&gt;
| name = बुध&lt;br /&gt;
| symbol = [[File:Mercury symbol (bold).svg|20px|☿]]&lt;br /&gt;
| image = [[File:Mercury in color - Prockter07-edit1.jpg|260px]]&lt;br /&gt;
| caption = &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;बुध&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; क [[मैसेंजर यान]] से लिहल गइल फोटो (2008)&lt;br /&gt;
| orbit_ref = &amp;lt;ref name=&amp;quot;horizons&amp;quot;&amp;gt;{{cite web | date=अप्रैल 7, 2008 | first=Donald K. | last=Yeomans | url=http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&amp;amp;body_group=mb&amp;amp;sstr=1 | title=HORIZONS Web-Interface for Mercury Major Body | publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | accessdate=5 फरवरी 2016 }} – Select &amp;quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&amp;quot;, &amp;quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&amp;quot;. (&amp;quot;Target Body: Mercury&amp;quot; and &amp;quot;Center: Sun&amp;quot; should be defaulted to.) Results are instantaneous [[osculating orbit|osculating]] values at the precise [[J2000]] epoch.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| epoch = [[J2000]]&lt;br /&gt;
| aphelion =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 0.466&amp;amp;nbsp;697 [[एस्ट्रोनॉमिकल यूनिट|AU]]&lt;br /&gt;
* 69,816,900&amp;amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| perihelion =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 0.307&amp;amp;nbsp;499 AU&lt;br /&gt;
* 46,001,200&amp;amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| semimajor =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 0.387&amp;amp;nbsp;098 AU&lt;br /&gt;
* 57,909,050&amp;amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| eccentricity = 0.205&amp;amp;nbsp;630&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| period =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 87.969&amp;amp;nbsp;1 [[day|d]]&lt;br /&gt;
* 0.240&amp;amp;nbsp;846 [[julian year (astronomy)|yr]]&lt;br /&gt;
* 0.5 Mercury [[solar day]]&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| synodic_period = 115.88&amp;amp;nbsp;d&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| avg_speed = 47.362&amp;amp;nbsp;km/s&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot;&amp;gt;{{cite web|title=Mercury Fact Sheet |url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html|publisher=[[NASA]] Goddard Space Flight Center | date=नवंबर 30, 2007 |accessdate=5 फरवरी 2016}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| inclination =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 7.005° to [[ecliptic]]&lt;br /&gt;
* 3.38° to [[Sun]]&amp;#039;s [[equator]]&lt;br /&gt;
* 6.34° to [[invariable plane]]&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| asc_node = 48.331°&lt;br /&gt;
| arg_peri = 29.124°&lt;br /&gt;
| mean_anomaly = 174.796°&lt;br /&gt;
| satellites = None&lt;br /&gt;
| allsatellites=yes&lt;br /&gt;
| atmosphere = yes&lt;br /&gt;
| surface_pressure = trace (&amp;lt;~0.005 [[picobar]])&lt;br /&gt;
| atmosphere_ref=&amp;lt;ref name=fact2015&amp;gt;{{cite web|title=Mercury Fact Sheet|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html|publisher=NASA|accessdate=5 फरवरी 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151106171436/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html|archivedate=6 November 2015|date=22 दिसंबर 2015}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| atmosphere_composition =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 42% मॉलिक्यूलर [[ऑक्सीजन]]&lt;br /&gt;
* 29.0% [[सोडियम]]&lt;br /&gt;
* 22.0% [[हाइड्रोजन]]&lt;br /&gt;
*  6.0% [[हीलियम]]&lt;br /&gt;
*  0.5% [[पोटैसियम]]&lt;br /&gt;
* मामूली मात्रा में [[आर्गन]], [[नाइट्रोजन]], [[कार्बन डाइऑक्साइड]], [[पानी|पानी के भाप]], [[जेनॉन]], [[क्रिप्टॉन]], आ [[नियोन]]&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;बुध&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (प्रतीक: [[File:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]; &amp;lt;small&amp;gt;{{Lang-en|[[:en:Mercury (planet)|Mercury]]}}&amp;lt;/small&amp;gt;) [[सौर मंडल]] के एगो [[ग्रह]] हवे जेवन सौर मंडल के केन्द्र पर मौजूद [[सूर्य]] की ओर से सबसे पहिला ग्रह हवे, मने कि ई सूर्य से सभसे नजदीकी ग्रह हवे। ई सौर मण्डल क सभसे छोट ग्रह भी हवे। ई सूर्य के चक्कर लगावे में 88 दिन (पृथ्वी के दिन) के समय लेला आ पृथ्वी से देखला पर अपनी धुरी पर 116 दिन में एक चक्कर घूमे ला। पृथ्वी से [[दूरबीन]] से देखला पर इहो [[चंद्रमा]] नियर घटत-बढ़त लउकेला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
बुध ग्रह के आपन कौनों खास वायुमंडल नइखे जवना कारण अहिजा दिन आ रात के तापमान में बहुत ढेर अंतर पावल जाला। एकरे विसुवत रेखा वाला इलाका में रात में तापमान {{convert|100|K}} ले गिर जाला आ दिन में {{convert|700|K}} पहुच जाला, ध्रुवीय इलाका हमेशा {{convert|180|K}} से नीचे के तापमान वाला रहे लें। बुध के धुरी के झुकाव बाकी ग्रह सभ के तुलना में सभसे कम बाटे आ एकरे परिकरमा मार्ग के चपटापन सभसे ढेर बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
चूँकि, बुध पृथ्वी से छोट मार्ग में चक्कर लगावे ला (शुक्र भी) ई हमेशा पृथ्वी से सबेरे भा साँझ के बेरा देखाई पड़े ला, ऊहो तब जब सुरुज के बहुत नजदीक कोन पर न रहे तब। सुरुज के रौशनी के कारण अक्सर ई धरती से बिना दूरबीन के ना लउके ला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
अबले दू गो अंतरिक्ष यान बुध ग्रह के यात्रा कर चुकल बाने मैरिनर आ मैसेंजर।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:4 Terrestrial Planets Size Comp True Color.png|thumb|left|350px|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;बुध&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, [[शुक्र ग्रह|शुक्र]], [[पृथ्वी]] आ [[मंगल ग्रह|मंगल]] की आकार क तुलना (पैमाना कि हिसाब से सही)]]&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{खगोल-आधार}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:ज्योतिष]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:खगोलिकी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:ग्रह विज्ञान]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:सौरमंडल]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>