<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE</id>
	<title>भरतनाट्यम - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T07:54:30Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE&amp;diff=7139&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster ०५:१०, १६ जनवरी २०२२ पर</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE&amp;diff=7139&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-01-16T05:10:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox dance|caption=A भरतनाट्यम dancer|image=Bharata Natyam Performance DS.jpg|name=भरतनाट्यम&lt;br /&gt;
|origin=[[तमिलनाडु]]&lt;br /&gt;
|genre=[[Indian classical dance]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Bharatanatyam dancer.jpg|thumb|A Bharatanatyam performer expressing a part of a play with hand and facial gesture, in the dance&amp;#039;s distinctive bent leg position.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;भरतनाट्यम&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; चाहें &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;चधिर अट्टम&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; मुख्य रूप से दक्षिण [[भारत]] क शास्त्रीय नृत्य शैली ह। इ भरत मुनि की नाट्य शास्त्र (जवन की 400 ई.पू. क ह) पर आधारित बा। वर्तमान समय में ए नृत्य शैली क मुख्य रूप से औरत लोगन द्वारा अभ्यास कइल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Claus2003p136&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author1=Peter J. Claus|author2=Sarah Diamond|author3=Margaret Ann Mills|title=South Asian Folklore: An Encyclopedia|url= https://books.google.com/books?id=ienxrTPHzzwC |year=2003|publisher=Routledge |isbn= 978-0-415-93919-5 |pages=136 }}&amp;lt;/ref&amp;gt; ए नृत्य शैली क प्रेरणास्त्रोत चिदंबरम की प्राचीन मंदिर की मूर्तियन से मिलेला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
भरतनाट्यम के सबसे प्राचीन नृत्य मानल जाला। ए नृत्य के [[तमिलनाडु]] में देवदासी विकसित व प्रसारित कइली स। शुरू शुरू में ए नृत्य को देवदासियन की द्वारा विकसित कइले की कारण उचित सम्मान नाहीं मिल पवलस। लेकिन बीसवीं सदी की शुरूआत में ई. कृष्ण अय्यर और रुकमणि देवी की प्रयास से ए नृत्य के दोबारा स्थापित कइल गइल। भरत नाट्यम के दुगो भाग होला, एके साधारणत: दू भाग में सम्पन्न कइल जाला, पहिला नृत्य और दूसरा अभिनय। नृत्य शरीर की अंगन से उत्पन्न होला एमें रस, भाव और काल्पनिक अभिव्यक्ति जरूरी ह।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
भरतनाट्यम में शारीरिक प्रक्रिया के तीन भाग में बांटल जाला -: समभंग, अभंग, त्रिभंग भरत नाट्यम में नृत्य क्रम ए तरह से होला। आलारिपु - ए भाग में कविता(सोल्लू कुट्टू) रहेला। एकरीये छंद में आवृति होला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;McCutchen2006p450&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Brenda P McCutchen|title=Teaching Dance as Art in Education|url=https://books.google.com/books?id=C0yjXGJ3EEoC&amp;amp;pg=PA450 |year=2006|publisher=Human Kinetics|isbn=978-0-7360-5188-0 |pages=450–452}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
जातीस्वरम - इ भाग कला ज्ञान क परिचय दिहले क होला एमें नर्तक आपन कला ज्ञान क परिचय देला लो। ए भाग में स्वर मालिका की साथ राग रूप प्रदर्शित होला जवन की उच्च कला क मांग करेला।&amp;lt;ref&amp;gt;T Balasaraswati (1976), Bharata Natyam, &amp;#039;&amp;#039;NCPA Quarterly Journal&amp;#039;&amp;#039;, Volume 4, Issue 4, pages 1-8&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
शब्दम - इ तीसरे नम्बर का भाग होला। सब अंश में इ भाग सबसे आकर्षक भाग होला। शब्दम में नाट्यभावन क वर्णन कइल जाला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Vatsyayan1997p81&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Kapila Vatsyayan |title=The Square and the Circle of the Indian Arts |url=https://books.google.com/books?id=vwLJc3pBzzUC&amp;amp;pg=PA81 |year=1997|publisher=Abhinav Publications |isbn=978-81-7017-362-5 |pages=81 }}&amp;lt;/ref&amp;gt; एकरी खातिर बहुविचित्र तथा लावण्यमय नृत्य पेश कके नाट्यभाव क वर्णन कइल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==सिनेमा में==&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;पट्टम भारथमुम&amp;#039;&amp;#039; (तमिल)&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;थिलाना मोहनम्बल&amp;#039;&amp;#039; (तमिल)&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;सलंगाई ओली&amp;#039;&amp;#039; (तमिल)&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;सेंथमरे&amp;#039;&amp;#039; (तमिल; 1962)&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;Mayuri (film)|Mayuri&amp;#039;&amp;#039; (तेलगु)&lt;br /&gt;
# &amp;#039;&amp;#039;मनिचिर्रतजु&amp;#039;&amp;#039; (मलयालम; 1993)&lt;br /&gt;
#कामलदलम (मलयालम)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Rama Vaidyanathan au musée Guimet 2009.ogv|thumbnail|180px|One movement in the Bharatanatyam by Rama Vaidyanathan at the Guimet Museum (2009).]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संधर्भ==&lt;br /&gt;
{{reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ग्रंथ सूची==&lt;br /&gt;
*{{cite journal|author=नतालिया लिडोवा|publisher=ऑक्सफोर्ड यूनिवरसिटि प्रेस |year=2014 |doi=10.1093/obo/9780195399318-0071 |title= नाट्यशास्त्रा |ref=harv}}&lt;br /&gt;
*{{cite book|author=नतालिया लिडोवा |title=प्रारंभिक हिंदू धर्म के नाटक और अनुष्ठान |url=https://books.google.com/books?id=3TKarwqJJP0C |date=1994 |publisher=मोतीलाल बनारसीदास |isbn=978-81-208-1234-5 }}&lt;br /&gt;
* {{cite journal|ref=harv| last= विलियम्स|first=ड्रिड| title=हॉलीवुड ओरिएंटलिज़्म की छाया में: प्रामाणिक पूर्व भारतीय नृत्य |url= http://jashm.press.illinois.edu/12.3/12-3IntheShadow_Williams78-99.pdf |journal=Visual Anthropology| volume=17|issue=1 |year=2004|pages=69–98 |publisher= रूटलेज |doi=10.1080/08949460490274013}}&lt;br /&gt;
* {{cite book |ref=harv |author=तरला मेहता | title=प्राचीन भारत में संस्कृत प्ले प्रोडक्शन |url=https://books.google.com/books?id=l7naMj1UxIkC | year=1995| publisher=मोतीलाल बनारसीदास |isbn=978-81-208-1057-0 }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय संस्कृति]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>