<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE</id>
	<title>भारतीय कला - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T03:05:24Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;diff=2695&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;diff=2695&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-11T10:52:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;भारतीय कला कई तरह की कला क संग्रह ह जवने में, प्लास्टिक कला (जइसे की, माटी क बर्तन बनवले क कला और मूर्तिकला), दृश्य कला (जइसे की चित्रकारी), आउर कपड़ा से जुड़ल कला (ासे की बुनल रेशम) क समावेश होला। भूगोलीय तौर प देखल जा त इ जवन आज क [[भारत]], [[पाकिस्तान]] और [[बांग्लादेश]] बा ओके लिहले पूरा भारतीय उपमहाद्वीप पर फैलल बा। भारतीय कला क विशेषता डिज़ाइन क एगो बरियार आधार ह जवन की एकरी आधुनिक और परम्परागत रूप में झलकेला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
भारतीय कला क अवशेष 3सरा सहस्राब्दी ईसा पूर्व में मिलेला। ओ समय से इ अपनी आधुनिक बनले की सफ़र में समयानुसार कईगो अलग-अलग सभ्यता और धर्म जैसे की हिन्दू, बौद्ध धर्म, जैन धर्म, इस्लाम की संपर्क में आइल। &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एतिहासिक कला में, पत्थर और धातु पर बनल मूर्ति अन्य साधन पर बनल पुरातन कला से बेहतर तरीका से भारतीय वातावरण में जीवंत आ सुरक्षित रहल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==शुरुआती भारतीय कला==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===पाषाण कला===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
भारत की पाषाण कला में पत्थर प नक्काशी और चित्रकारी क समावेश होला। एगो अंदाज की अनुसार एइसन कुल 1300 पाषाण कला क जगह बा जहाँ 10 लाख क एक चौथाई से अधिक छोट बड़ मूर्ति बनल बा।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Gupta1996&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=जगदीश गुप्ता|title=प्रागैतिहासिक भारतीय चित्रकला|url=https://books.google.com/books?id=H8zpAAAAMAAJ|year=1996|publisher=उत्तर मध्य क्षेत्र सांस्कृतिक केंद्र}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
डॉ. वी. एस. वालंकर मध्य भारत में विन्ध्य पवर्तमाला की लगे स्थित कई गो चित्रकारी से भरल पत्थर क आश्रय स्थल क खोज कई न। एमें से भीमबेटका चट्टान आश्रयस्थल के यूनेस्को की तरफ से विश्व धरोहर  घोषित कइल गइल बा।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url = http://whc.unesco.org/en/list/925|title =भीमबेटका की रॉक शेल्टर्स|date = 2003|accessdate = 12 November 2014|website = यूनेस्को की विश्व विरासत कन्वेंशन|publisher = यूनेस्को|last = |first = }}&amp;lt;/ref&amp;gt; ज्यादातर एइजा बनल चित्र में जानवरन की साथ मानव जीवन, शिकार और पत्थर क उपयोग चित्रित कइल गइल बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===सिंधु घाटी सभ्यता===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एमें नाचत लईकिन क सोना, मिट्टी और पत्थर क बनल ढेरो मूर्ति मिलल जवन की ओ समय में कौनो तरह क नृत्य कला की मौजूदगी की तरफ इशारा करेला। एकरी सिवाय, गाय, भालू, बन्दर और कुकुरनों क मिट्टी से बनल मूर्ति मिलल बा। ऐसन जगहन पर मिलल जानवरन की आकृति में से ज्यादातर जानवरन क पहचान नइखे हो सकल। &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===मौर्य कला===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
सम्राट अशोक जिन क मृत्यु 232 ईसा पूर्व भइल, अपनी 40 वर्ष की शासनकाल की मध्य में बौद्ध धर्म अपनव न, उ बुद्ध की जीवन प आधारित कईगो स्तूप बनव न। अशोक क बनवावल मशहूर चार जानवरन वाला सिंह स्तंभ के आजादी की बाद भारत की राष्ट्रीय प्रतीक की रूप में मान्यता दिहल गइल।&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.india.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=9 राज्य प्रतीक] {{wayback|url=http://www.india.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=9 |date=20120511134823 }}, भारत जानिए  इंडिया.गव.इन &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===बौद्ध कला===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
मौर्य काल की बाद बौद्ध कला से संबंधित मूर्ति विपुल मात्रा में बच गइल। साँची, भरहुत और अमरावती में बौद्ध कला क दर्शन हो जाला। ओ समय क बनल स्तूपन क देवाल भगवान बुद्ध की जीवन के दर्शाए वाला नक्काशी काम से भरल बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===गुप्तकालीन कला===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
गुप्तकाल में उत्तर भारत क सब धरम से जुड़ल कला अपनी चरम प लउकेला। ए समय में पत्थर प बनल हिन्दू देवी देवता, बुद्ध क मूर्ति आ जैन तीर्थंकर क मूर्ति जैसन कला क उद्भव भइल जवन की लम्बा समय ले टिकल।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book|title = हिंदू धर्म: अतीत और वर्तमान|last = माइकल्स|first = एक्सल|publisher = प्रिंसटन यूनिवर्सिटी प्रेस|year=2004|location = |isbn = 0-691-08953-1|pages = 40|accessdate = 7 September 2016 |url = https://books.google.com/books?id=PD-flQMc1ocC&amp;amp;pg=PR4}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==मध्यकालीन राज और पूर्व मध्ययुगीन काल==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ए समय में दक्षिण [[भारत]] से कला क विस्तार देखे के मिलेला। ए समय में पल्लव राजा महाबलीपुरम क तट मंदिर बनववन स, जेमें द्रविड़ काल क स्थापत्यकला क झलक देखे के मिलेला। एकरी बाद चोल राज न क समय आइल, उन्हन की समय में बनल मशहूर चोल मंदिरन के यूनेस्को द्वारा विश्वधरोहर क दर्जा मिलल बा।&amp;lt;ref name=Dhammika94&amp;gt;{{cite web|last1=धम्मिका |first1=वें .स |title=सम्राट अशोक के शिलालेखों (अंगरेजी प्रतिपादन में) |url=http://www.cs.colostate.edu/~malaiya/ashoka.html |publisher=धर्मानेट इंटरनेशनल |accessdate=22 November 2014 |date=1994 |quote=...&amp;amp;nbsp;प्रिया-ऑफ-द-देवताओं, राजा पिआदसी डोमेन, और सीमाओं से परे लोगों के बीच, चोल, पंड्या&amp;amp;nbsp;... |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140328144411/http://www.cs.colostate.edu/~malaiya/ashoka.html |archivedate=मार्च 28, 2014 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:कला]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>