<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF</id>
	<title>मकर संक्रांति - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-26T12:56:19Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF&amp;diff=3903&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF&amp;diff=3903&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-22T19:01:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{for2|पकवान|[[खिचड़ी]]|खगोलीय घटना|[[उत्तरी संक्रांति]]|यूपी बिहार के तिहुआर|[[खिचड़ी (तिहुआर)]]}}{{Infobox holiday&lt;br /&gt;
|holiday_name = मकर संक्रांति&amp;lt;br&amp;gt;खिचड़ी&lt;br /&gt;
|type = हिंदू धर्म&lt;br /&gt;
|image = 6 images Makar Sankranti collage.jpg&lt;br /&gt;
|caption = मकर संक्रांति के तिहुआर के चीज&lt;br /&gt;
|nickname = माघी, माघ संक्रांति&lt;br /&gt;
|longtype = धार्मिक, सांस्कृतिक&lt;br /&gt;
|observedby = हिंदू&lt;br /&gt;
|significance = बड़ा दिन के सुरुआत, सुरुज के पूजा&lt;br /&gt;
|date =लगभग 14 जनवरी के&lt;br /&gt;
|date2017 = 14 जनवरी&lt;br /&gt;
|date2018 = 14-15 जनवरी&lt;br /&gt;
|celebrations = नहान, पूजा, पतंगा उड़ावल, दान कइल&lt;br /&gt;
|relatedto = माघी, माघ बिहू, पोंगल &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;खिचड़ी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; या &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;मकर संक्रांति&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; हिंदू लोगन क प्रमुख पर्व ह। मकर संक्रान्ति पूरा [[भारत]] आ [[नेपाल]] में कौनों न कौनों रूप में मनावल जाला। माघ मास में जब सूरज मकर राशि में आवेला तबे इ  पर्व  मनावल जाला। इ त्योहार [[जनवरी]] महिना की चौदहवां या पन्द्रहवां दिनें पड़ेला काहें कि एही दिन के सूर्य धनु राशि के छोड़के [[उत्तरी संक्रांति|मकर राशि में प्रवेश]] करे ला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Tumuluru2015p30&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=Kamal Kumar Tumuluru|title=Hindu Prayers, Gods and Festivals|url=https://books.google.com/books?id=b2iyCAAAQBAJ&amp;amp;pg=PT30 |year=2015|publisher=Partridge|isbn=978-1-4828-4707-9|page=30}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Melton2011p547&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=J. Gordon Melton|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |url=https://books.google.com/books?id=KDU30Ae4S4cC&amp;amp;pg=PA547 |year=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-205-0|pages=547–548}}, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Quote:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;Makar Sankranti is a festival held across India, under a variety of names, to honor the god of the sun, Surya.&amp;quot;&amp;lt;/ref&amp;gt; मकर संक्रान्ति की दिन से ही सूर्य क उत्तरायण गति भी शुरू हो जाला। एहीसे ए पर्व के कहीं-कहीं उत्तरायणी भी कहल जाला। तमिलनाडु में एके पोंगल नामक उत्सव की रूप में मनावल जाला जबकि कर्नाटक, केरल तथा आंध्र प्रदेश में एके खाली संक्रांति कहल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==नाँव==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* मकर संक्रान्ति : छत्तीसगढ़, [[गोआ]], ओड़ीसा, हरियाणा, [[बिहार]], झारखण्ड, आंध्रप्रदेश, तेलंगाना, कर्नाटक, [[केरल]], मध्यप्रदेश, [[महाराष्ट्र]], मणिपुर, राजस्थान, सिक्किम, उत्तर प्रदेश, उत्तराखण्ड, बिहार, पश्चिम बंगाल, और जम्मू&lt;br /&gt;
* ताइ पोंगल, उझवर तिरुनल : तमिलनाडु&lt;br /&gt;
* उत्तरायण : [[गुजरात]], उत्तराखण्ड&lt;br /&gt;
* माघी : हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, [[पंजाब]]&lt;br /&gt;
* भोगाली बिहु : असम&lt;br /&gt;
* शिशुर सेंक्रात : कश्मीर घाटी&lt;br /&gt;
* खिचड़ी : उत्तर प्रदेश, बिहार&amp;lt;ref name=&amp;quot;Shandilya&amp;quot;&amp;gt;{{cite book |last1=Shandilya |first1=Rajeshwari |title=Bharatiya Parva Evam Tyohar |date=1 जनवरी 2009 |publisher=Prabhat Prakashan |isbn=978-81-7315-617-5 |url=https://www.google.co.in/books/edition/Bharatiya_Parva_Evam_Tyohar/scJmDwAAQBAJ?hl=en&amp;amp;gbpv=1&amp;amp;dq=%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5&amp;amp;pg=PT62&amp;amp;printsec=frontcover |language=hi}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book |last1=Sharma |first1=Rajesh |title=Vrat Parva Aur Tyohar |publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd. |isbn=978-81-7182-935-4 |url=https://www.google.co.in/books/edition/Vrat_Parva_Aur_Tyohar/vd5IOz-HgU4C?hl=en&amp;amp;gbpv=1&amp;amp;dq=%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5&amp;amp;pg=PA196&amp;amp;printsec=frontcover |language=hi}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* पौष संक्रान्ति : पश्चिम बंगाल&lt;br /&gt;
* मकर संक्रमण : [[कर्नाटक]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==अलग-अलग रूप==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
इ भारतवर्ष तथा नेपाल की सब प्रान्तन में अलग-अलग नांव व भाँति-भाँति की रीति-रिवाज द्वारा भक्ति एवं उत्साह की साथ धूमधाम से मनावल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
नाथ पंथ में खिचड़ी के महत्व हवे।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book |last1=Singh |first1=Dr Jayram |last2=Singh |first2=Prof N. B. |title=Nath Panth Aur Guru Gorakshnath |date=9 सितंबर 2019 |publisher=Educreation Publishing |url=https://www.google.co.in/books/edition/Nath_Panth_Aur_Guru_Gorakshnath/EkCuDwAAQBAJ?hl=en&amp;amp;gbpv=1&amp;amp;dq=%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5&amp;amp;pg=PA44&amp;amp;printsec=frontcover&amp;amp;bsq=%E0%A4%96%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%A1%E0%A4%BC%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5 |language=hi}}&amp;lt;/ref&amp;gt; एह दिन उत्तर प्रदेश के [[गोरखपुर]] में [[गोरखनाथ मठ]] में बाबा गोरखनाथ के खिचड़ी चढ़ावल जाला आ परसाद में खिचड़ी बाँटल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==इहो देखल जाय==&lt;br /&gt;
* [[उत्तरी संक्रांति]] - खगोलीय घटना&lt;br /&gt;
* [[खिचड़ी]] - पकवान&lt;br /&gt;
* [[मौनी अमौसा]] - खिचड़ी के बाद परे वाला नहान के परब।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंदू तिहुआर}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:तिहुआर]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:संस्कृति]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदू धर्म]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:जनवरी के परब-तिहुआर]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>