<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BE</id>
	<title>महानंदा - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T08:46:55Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BE&amp;diff=18&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BE&amp;diff=18&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-23T20:34:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Geobox&lt;br /&gt;
| नदी&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Name section *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| name                            = महानंदा&lt;br /&gt;
|category_hide= &lt;br /&gt;
| native_name                     =&lt;br /&gt;
| other_name                     =&lt;br /&gt;
| other_name1                    =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Image *** ---&amp;gt;&lt;br /&gt;
| image                          = Mohanonda river (মহানন্দা নদী).jpg&lt;br /&gt;
| image_size                     =&lt;br /&gt;
| image_caption                  = महानंदा नदी&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Etymology *** ---&amp;gt;&lt;br /&gt;
| etymology                     =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Country etc. *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| country                       = भारत&lt;br /&gt;
| country1                      = बांग्लादेश&lt;br /&gt;
| state                         = पच्छिम बंगाल&lt;br /&gt;
| state1                        = बिहार&lt;br /&gt;
| region                        =&lt;br /&gt;
| region1                       =&lt;br /&gt;
| district                      =&lt;br /&gt;
| district1                     =&lt;br /&gt;
| city                          = सिलीगुड़ी&lt;br /&gt;
| city1                         = इंग्रेज बजार&lt;br /&gt;
| city2                         =&lt;br /&gt;
| landmark                      = महानंदा बनजीव अभयारण्य&lt;br /&gt;
| landmark1                     =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Geography *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| length                     = 360&lt;br /&gt;
| watershed                  =&lt;br /&gt;
| discharge_location         =&lt;br /&gt;
| discharge                  =&lt;br /&gt;
| discharge_max              =&lt;br /&gt;
| discharge_min              =&lt;br /&gt;
| discharge1_location        =&lt;br /&gt;
| discharge1                 =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Source *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| source_name                = हिमालय&lt;br /&gt;
| source_location            =&lt;br /&gt;
| source_district            =&lt;br /&gt;
| source_region              =&lt;br /&gt;
| source_state               =&lt;br /&gt;
| source_country             =&lt;br /&gt;
| source_lat_d               =&lt;br /&gt;
| source_lat_m               =&lt;br /&gt;
| source_lat_s               =&lt;br /&gt;
| source_lat_NS              = N&lt;br /&gt;
| source_long_d              =&lt;br /&gt;
| source_long_m              =&lt;br /&gt;
| source_long_s              =&lt;br /&gt;
| source_long_EW             = E&lt;br /&gt;
| source_elevation            =&lt;br /&gt;
| source_length               =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Mouth *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| mouth_name                 = गंगा&lt;br /&gt;
| mouth_location             = गोदागिरि&lt;br /&gt;
| mouth_district             = नवाबगंज जिला&lt;br /&gt;
| mouth_region               =&lt;br /&gt;
| mouth_state                =&lt;br /&gt;
| mouth_country              = बांग्लादेश&lt;br /&gt;
| mouth_lat_d                = 24&lt;br /&gt;
| mouth_lat_m                = 29&lt;br /&gt;
| mouth_lat_s                = 24&lt;br /&gt;
| mouth_lat_NS               = N&lt;br /&gt;
| mouth_long_d               = 88&lt;br /&gt;
| mouth_long_m               = 18&lt;br /&gt;
| mouth_long_s               = 14&lt;br /&gt;
| mouth_long_EW              = E&lt;br /&gt;
| mouth_elevation            =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Tributaries *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| tributary_left              =&lt;br /&gt;
| tributary_left1             =&lt;br /&gt;
| tributary_right             = [[मेची नदी]]&lt;br /&gt;
| tributary_right1            = [[कांकई नदी]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Free fields *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| free_name                   =&lt;br /&gt;
| free_value                  =&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- *** Map section *** --&amp;gt;&lt;br /&gt;
| map                         = BD Map Rivers of North Bengal2.jpg&lt;br /&gt;
| map_size                    =&lt;br /&gt;
| map_caption                 =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;महानंदा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-ne|महानदी}}, {{lang-bn|মহানন্দা নদী}}) [[भारत]] आ [[बांग्लादेस]] में बहे वाली एगो ट्रांसबाउंड्री नदी बा। ई [[गंगा थाला|गंगा नदी सिस्टम]] के एगो महत्वपूर्ण नदी हऽ आ एकर प्रमुख सहायिका [[मेची नदी]] हवे जे [[नेपाल]] से निकसे ले आ नैपाल अउरी भारतीय राज्य पच्छिम बंगाल के बीच बाडर बनावे ले। महानंदा नदी खुद भारत के [[पच्छिम बंगाल]], आ [[बिहार]] राज्य से होके बांग्लादेस में जा के [[गंगा]] में मिले ले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
नदी के कुल लंबाई {{convert|360|km|mi}} बा आ ई पहाड़ी इलाका से उतरे के बाद बहुत कम ढाल वाली जमीन में बहे ले एही कारण [[मानसून|मानसून के सीजन]] में एह नदी में अक्सर [[बाढ़]] आवे ले। &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बिबरन==&lt;br /&gt;
[[File:MahanandaRiver.jpg|thumb|left|upright=0.8| alt= नदी के संगम| नबाबगंज जिला में पुल पर से महानंदा के सीन।]]&lt;br /&gt;
महानंदा के उदगम [[हिमालय]] परबत से होला: [[दार्जिलिंग जिला]] में कुरसियांग के पूरुब में चिम्ली के लगे महालदिरम पहाड़ पर पगलाझोरा झरना से ई नदी निकसे ले, एह अस्थान के ऊँचाई [[समुंद्र तल]] से करीबन {{convert|2100|m}} हऽ।&amp;lt;ref name=jain&amp;gt;{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZKs1gBhJSWIC&amp;amp;pg=PA360&amp;amp;lpg=PA360&amp;amp;dq=Hydrology+and+Water+Resources+of+India+Mahananda&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=KTzg7YExaU&amp;amp;sig=Pc7TlaMDppQ1bRJx8XheyxtV1tI&amp;amp;hl=en&amp;amp;ei=SWrmS5-VDojDrAem1Z3tAg&amp;amp;sa=X&amp;amp;oi=book_result&amp;amp;ct=result&amp;amp;resnum=1&amp;amp;ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=false | title = Hydrology and Water Resources of India|author1=Sharad K. Jain |author2=Pushpendra K. Agarwal |author3=Vijay P. Singh | work =p. 360 |publisher = Google books  |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=siliguri&amp;gt;{{cite web|url = http://www.siligurionline.com/info/rivers.htm | title = Rivers in Siliguri| work= Mahananda River  |publisher =  Siliguri on line |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url = http://darjeelingnews.net/rivers.html&lt;br /&gt;
 | title = Rivers|  work= | publisher = Darjeeling News.Net |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt; ई [[महानंदा बनजीव अभयारण्य]] से हो के बहे ले आ सिलीगुड़ी के लगे मैदान में परवेश करे ले आ [[जलपाईगुड़ी जिला]] के छू के गुजरे ले।&amp;lt;ref name=siliguri/&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url =http://www.himalayan-adventure.com/jungle/mahananda.htm  | title =Mahananda Wildlife Sanctuary | work= |publisher = nature beyond |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
नदी बांग्लादेस में पाँचगढ़ जिला के तेतुलिया के लगे परवेश करे ले आ {{convert|3|km}} बहे के बाद फिर भारत के सीमा में आ जाले।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url = http://www.bangladesh-web.com/view1.php?hidRecord=16858 | title =News from Bangladesh | work= |publisher = |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt; एकरा बाद ई पच्छिम बंगाल के [[उत्तर दिनाजपुर जिला]] में आ बिहार के किशनगंज आ कटिहार जिला में बहे ले आ फिर पच्छिम बंगाल के [[मालदा जिला]] में परवेश करे ले।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url =http://uttardinajpur.gov.in/ | title = Uttar Dinajpur district | work= |publisher = Uttar Dinajpur district administration  |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web |url =http://kishanganj.bih.nic.in/river.htm |title =Kishanganj district |work = |publisher =Kishanganj district administration |accessdate =2010-05-14 |deadurl =yes |archiveurl =https://web.archive.org/web/20100408074040/http://kishanganj.bih.nic.in/river.htm |archivedate =8 April 2010 }}&amp;lt;/ref&amp;gt; महानंदा एह जिला के दू हिस्सा में बाँटे ले &amp;amp;mdash; पूरबी इलाका, जे मुख्य रूप से पुराना अल्यूवियम के जमाव से बनल हवे आ तुलना में कम उपजाऊँ हवे जेकरा के बारिंद कहल जाला, आ पच्छिमी इलाका जे फिर से कालिंद्री नदी द्वारा दू हिस्सा में बाँटल जाला, उत्तरी हिस्सा के &amp;quot;ताल&amp;quot; कहल जाला जे निचाई के जमीन वाला बाढ़ परभावित इलाका हवे आ दक्खिनी हिस्सा के &amp;quot;दियारा&amp;quot; कहल जाला जे उपजाऊँ आ घन आबादी वाला इलाका हवे।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url =http://malda.gov.in/ | title =Malda district | work= |publisher =Malda district administration  |accessdate = 2010-05-14 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ई नदी बांग्लादेश के नवाबगंज जिला में गोदागिरी के लगे गंगा नदी में मिले ले।&amp;lt;ref name=jain/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाढ़==&lt;br /&gt;
महानंदा नदी में लगभग हर साल बाढ़ आवे ला आ जवना साल [[मानसून]] मजबूत रहे ला एकरे बाढ़ से काफी इलाका परभावित होला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
बिहार के [[किशनगंज जिला|किशनगंज]] आ [[कटिहार जिला]] एह बाढ़ से सभसे ढेर परभावित होलें। बाढ़ से बचाव खातिर नदी के तीरे बाँध बनावल गइल बाकी लोकल लोगन के मानल बा कि बाँध बनावे से इस्थिति अउरी खाराब भइल बा। कुछ जगह बाँध के टूट जाए के बाद केंद्र सरकार जब दुबारा एकरा बनवावे के पहल कइल लोकल लोग एकर भरपूर बिरोध कइल।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite news |title=महानंदा नदी पर बांध को लेकर सरकार ने भेजा एक दल, हुई चर्चा |url=http://hindi.eenaduindia.com/States/East/Bihar/Katihar/2018/03/10080820/mahananda-river-dam-government-decided-one-team-katihar.vpf |accessdate=6 जुलाई 2018 |work=Eenadu English Portal |publisher=hindi.eenaduindia.com |date=10 मार्च 2018 |language=hi}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ी==&lt;br /&gt;
*{{citation &lt;br /&gt;
|author=सुल्ताना नसरीन बेबी&lt;br /&gt;
|chapter=Mahananda River &lt;br /&gt;
|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mahananda_River&lt;br /&gt;
|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |editor1=सिराजुल इस्लाम |editor2=अहमद ए॰ जमाल |publisher=एशियाटिक सोसाइटी ऑफ बांग्लादेश |year=2012 |edition=दूसरा}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Commons category|Mahananda River|महानंदा}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Rivers in and around Bengal}}&lt;br /&gt;
{{Rivers in Bihar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बिहार के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बंगाल के नदी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:गंगा के सहायिका]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:सिलीगुड़ी]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:एशिया के इंटरनेशनल नदी]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>