<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE</id>
	<title>माया - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-21T14:41:15Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;diff=6045&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;diff=6045&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-13T14:06:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{हिंदू धर्म}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;माया&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; के शाब्दिक अरथ होला &amp;quot;धोखा&amp;quot; या &amp;quot;भरम&amp;quot; या &amp;quot;जादुई शक्ति&amp;quot;। संस्कृत के ई शब्द भारतीय परंपरा में कई अलग-अलग जगह पर अलग-अलग अरथ में इस्तेमाल होला। [[वैदिक]] काल में माया के प्रयोग &amp;quot;शक्ति&amp;quot; के अर्थ में भइल बा। [[उपनिषद]] में एकर समकक्षी अविद्या के मानल जा सकत बाटे&amp;lt;ref name=&amp;quot;शर्मा&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|last1=शर्मा|first1=चन्द्रधर|title=भारतीय दर्शन:आलोचन एवं अनुशीलन|date=1995|publisher=मोतीलाल बनारसीदास|location=दिल्ली|page=13-14|edition=दूसरा}}&amp;lt;/ref&amp;gt;, [[श्वेताश्वेतर]] उपनिषद में [[ईश्वर]] के &amp;quot;मायी&amp;quot; कहल बा जे अपने माया रुपी शक्ति से सृष्टि के रचना करे ला।&amp;lt;ref&amp;gt;श्वेताश्वेतर, (4.9.10)।&amp;lt;/ref&amp;gt; बाद के साहित्य में माया के अरथ अइसन धोखा के रूप में लिहल गइल बा जहाँ चीज वास्तव में जवन बा ओइसन प्रतीत नइखे होखत। [[भारतीय दर्शन]] में माया अइसन चीज खातिर प्रयोग होला जवन हमेशा बदलत रहे आ एही से ऊ वास्तविक सत्य न होखे।&lt;br /&gt;
अद्वैत वेदांत के अनुसार &amp;quot;ब्रह्म सत्य हवे आ जगत् मिथ्या हवे&amp;quot; ब्रह्म माया भा अविद्या के कारण जगत्-प्रपंच के रूप में प्रतीत होला।&amp;lt;ref name=&amp;quot;शर्मा2&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|last1=शर्मा|first1=चन्द्रधर|title=भारतीय दर्शन:आलोचन एवं अनुशीलन|date=1995|publisher=मोतीलाल बनारसीदास|location=दिल्ली|page=239-50|edition=दूसरा}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
बौद्ध परंपरा में [[माया (बुद्ध के माता|माया]] [[गौतम बुद्ध]] में माता के नाँव हवे। [[महायान]] में जवना चीज के नाँव भर होखे वास्तव में अस्तित्व न होखे ओकरा के भी माया कहल गइल बाटे।&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;quot;नामरूपेव माया मायैव नामरूपम्&amp;quot; - शतसाहस्रिका, प्र. पा.।&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एकरे अलावा भी, हिंदू परंपरा में [[देवी]] के उपनांव के रूप में माया के प्रयोग होला। धन के देवी [[लक्ष्मी]] खातिर भी माया के प्रयोग देखल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==इहो देखल जाय==&lt;br /&gt;
* [[अद्वैत वेदांत]]&lt;br /&gt;
* [[ब्रह्म]]&lt;br /&gt;
* [[भारतीय दर्शन]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंदू धर्म बिसय}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय दर्शन]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदू धर्म]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बौद्ध धर्म]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंदू-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>