<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0_78</id>
	<title>मेसियर 78 - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0_78"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0_78&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T06:13:54Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0_78&amp;diff=4164&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0_78&amp;diff=4164&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-01-31T07:19:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox nebula&lt;br /&gt;
 | name      = मेसियर 78&lt;br /&gt;
 | image     = Messier 78.jpg&lt;br /&gt;
 | image_size = 300px&lt;br /&gt;
 | caption   = ला सिला बेधशाला के 2.2-मीटर दूरबीन से लिहल फोटो&lt;br /&gt;
 | type      = Reflection&lt;br /&gt;
 | epoch     = J2000.0&lt;br /&gt;
 | ra        = {{RA|05|46|46.7}}&amp;lt;ref name=&amp;quot;simbad&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
 | dec       = {{DEC|+00|00|50}}&amp;lt;ref name=&amp;quot;simbad&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
 | dist_ly   = {{Convert|415|pc|ly|order=flip|abbr=on|lk=on}}&amp;lt;ref name=Smith2013/&amp;gt;&lt;br /&gt;
 | appmag_v  = 8.3&lt;br /&gt;
 | size_v    = 8′ × 6′&lt;br /&gt;
 | constellation  = ओरायन नक्षत्रमंडल&lt;br /&gt;
 | radius_ly = 5&lt;br /&gt;
 | absmag_v  =&lt;br /&gt;
 | notes     = ओरायन समूह के हिस्सा&lt;br /&gt;
 | names     = Ced 55u, DG 80, IRAS 05442-0000, [KPS2012] MWSC 0664, NGC 2068&amp;lt;ref name=&amp;quot;simbad&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;मेसियर 78&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-en|Messier 78}}) चाहे  &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;एम78&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, जेकरा के &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;एनजीसी 2068&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; के नाँव से भी जानल जाला, ओरायन नक्षत्रमंडल में एगो रिफ्लेक्शन नेबुला बाटे। एकर खोज १७८० में पियरे मिशीं नाँव के फ्रांसीसी खगोलशास्त्री कइले रहलें आ ओही साल ई [[चार्ल्स मेसियर]] द्वारा उनके कैटेलाग में [[पुच्छल तारा]]-नियर चीज सभ के श्रेणी में दर्ज कइल गइल।&amp;lt;ref name=Frommert2018/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एम78 नेबुला सभ के ओह समूह के सभसे चमकदार नेबुला हवे जेह में [[एनजीसी 2064]], [[एनजीसी 2067]] आ [[एनजीसी 2071]] शामिल बाड़ें। ई समूह ओरायन बी मॉलिक्यूलर क्लाउड कॉम्प्लेक्स के हिस्सा हवे आ पृथिवी से करीबन {{Convert|415|pc|ly|order=flip|disp=out|lk=on}} के दूरी पर बा।&amp;lt;ref name=Smith2013/&amp;gt; M78 के छोटहनो दूरबीन से आसानी से देखल जा सके ला आ अइसन दूरबीन सभ से इंटरनेट एगो धुंध वाला चकती नियर लउके ले आ दू गो तारा एकरे साथे देखलाई पड़ें लें जिनाहन के आभासी मैग्नीट्यूड १०वाँ आ ११ &lt;br /&gt;
वाँ हवे। ई दूनो बी-प्रकार के तारा {{nowrap|&amp;#039;&amp;#039;HD 38563 A&amp;#039;&amp;#039;}} आ {{nowrap|&amp;#039;&amp;#039;HD 38563 B&amp;#039;&amp;#039;}} के रोशनी के चलते एम78 में मौजूद धूर प्रकाशित होला आ एही रिफ्लेक्शन से ई नेबुला के उजास बने ला।&amp;lt;ref name=Strom1974/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एम78 के बदरी में अइसन तारा समूह बाड़ें जे इंफ्रारेड बैंड में फोटो लिहले पर देखलाई पड़े लें।&amp;lt;ref name=Smith2013/&amp;gt; गुरुत्वाकर्षण के चलते एह नेबुला में मॉलिक्यूलर गैस सभ कई गो टुकड़ा में गुठली नियर बन गइल बाड़ें,&amp;lt;ref name=Smith2013/&amp;gt; आ इनहन के घन कोर सभ में {{Val|5|ul=solar mass}} तक ले के नया तारा सभ के उत्पत्ती होखे के संभावना बा।&amp;lt;ref name=Motte2001/&amp;gt; लगभग 45 गो &amp;#039;&amp;#039;T Tauri&amp;#039;&amp;#039; प्रकार के वैरियेबल तारा सभ जे नौनिहाल तारा बाड़ें आ अभिन निर्माण के दौर में बाड़ें,&amp;lt;ref name=Herbig1963/&amp;gt; एह नेबुला के हिस्सा बाड़ें। एही तरीका से 17 गो हर्बिग-हारो पिंड सभ के पता एम78 में लागल बाटे।&amp;lt;ref name=Zhao1999/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== फोटो गैलरी ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
VISTA views Messier 78.jpg|विस्टा दूरबीन से लिहल एम78 के फोटो&lt;br /&gt;
Making a Spectacle of Star Formation in Orion.jpg|स्पिटज़र दूरबीन से लिहल फोटो&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|refs=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;simbad&amp;quot;&amp;gt;{{cite simbad | title=M 78 | access-date=2016-02-14}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Frommert2018&amp;gt;{{citation&lt;br /&gt;
 | first1=Hartmut | last1=Frommert&lt;br /&gt;
 | first2=Christine | last2=Kronberg&lt;br /&gt;
 | title=Messier 78 | work=SEDS Messier pages&lt;br /&gt;
 | publisher=Students for the Exploration and Development of Space (SEDS)&lt;br /&gt;
 | date=9 October 2018 &lt;br /&gt;
 | url=http://messier.seds.org/m/m078.html&lt;br /&gt;
 | access-date=2018-12-05 | postscript=. }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Herbig1963&amp;gt;{{citation&lt;br /&gt;
 | title=Emission-Line Stars in the Region of NGC 2068&lt;br /&gt;
 | last1=Herbig | first1=G. H. | last2=Kuhi | first2=L. V.&lt;br /&gt;
 | journal=The Astrophysical Journal | postscript=.&lt;br /&gt;
 | volume=137 | pages=398 | date=February 1963&lt;br /&gt;
 | doi=10.1086/147519 | bibcode=1963ApJ...137..398H }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Zhao1999&amp;gt;{{citation&lt;br /&gt;
 | title=Newly Discovered Herbig-Haro Objects in the NGC 2068 and NGC 2071 Regions&lt;br /&gt;
 | last1=Zhao | first1=Bing | last2=Wang | first2=Min&lt;br /&gt;
 | last3=Yang | first3=Ji | last4=Wang | first4=Hongchi&lt;br /&gt;
 | last5=Deng | first5=Licai | last6=Yan | first6=Jun&lt;br /&gt;
 | last7=Chen | first7=Jiansheng | display-authors=1&lt;br /&gt;
 | journal=The Astronomical Journal | postscript=.&lt;br /&gt;
 | volume=118 | issue=3 | pages=1347–1353 | date=September 1999&lt;br /&gt;
 | doi=10.1086/301002 | bibcode=1999AJ....118.1347Z | doi-access=free }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Strom1974&amp;gt;{{citation&lt;br /&gt;
 | title=Infrared and optical observations of Herbig-Haro objects.&lt;br /&gt;
 | last1=Strom | first1=S. E. | last2=Grasdalen | first2=G. L.&lt;br /&gt;
 | last3=Strom | first3=K. M. | display-authors=1&lt;br /&gt;
 | journal=The Astrophysical Journal | postscript=.&lt;br /&gt;
 | volume=191 | pages=111–142 | date=July 1974&lt;br /&gt;
 | doi=10.1086/152948 | bibcode=1974ApJ...191..111S }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Motte2001&amp;gt;{{citation&lt;br /&gt;
 | title=A SCUBA survey of the NGC 2068/2071 protoclusters&lt;br /&gt;
 | last1=Motte | first1=F. | last2=André | first2=P.&lt;br /&gt;
 | last3=Ward-Thompson | first3=D. | last4=Bontemps | first4=S.&lt;br /&gt;
 | journal=Astronomy and Astrophysics | display-authors=1&lt;br /&gt;
 | volume=372 | issue=3 | pages=L41–L44 | date=June 2001&lt;br /&gt;
 | doi=10.1051/0004-6361:20010543 | postscript=.&lt;br /&gt;
 | bibcode=2001A&amp;amp;A...372L..41M | arxiv=astro-ph/0105019 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Smith2013&amp;gt;{{citation&lt;br /&gt;
 | title=The structure and kinematics of dense gas in NGC 2068&lt;br /&gt;
 | last1=Walker-Smith | first1=S. L. | last2=Richer | first2=J. S.&lt;br /&gt;
 | last3=Buckle | first3=J. V. | last4=Smith | first4=R. J.&lt;br /&gt;
 | last5=Greaves | first5=J. S. | last6=Bonnell | first6=I. A.&lt;br /&gt;
 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society&lt;br /&gt;
 | volume=429 | issue=4 | pages=3252–3265 | date=March 2013&lt;br /&gt;
 | doi=10.1093/mnras/sts582 | arxiv=1212.2018&lt;br /&gt;
 | bibcode=2013MNRAS.429.3252W | postscript=. }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बाहरी कड़ी ==&lt;br /&gt;
{{commons category|Messier 78}}&lt;br /&gt;
* {{WikiSky}}&lt;br /&gt;
* [http://messier.seds.org/m/m078.html SEDS: Starforming Nebula M78]&lt;br /&gt;
* {{APOD |date=4 November 2005 |title=M78: Stardust and Starlight}}&lt;br /&gt;
* [http://www.nightskyinfo.com/archive/m78_ngc2071 NightSkyInfo.com – M78]&lt;br /&gt;
** [http://apod.nasa.gov/apod/ap091126.html M78 Wide Field] 2009 November 26&lt;br /&gt;
** [http://apod.nasa.gov/apod/ap100302.html M78 and Reflecting Dust Clouds in Orion] 2010 March 2&lt;br /&gt;
* {{cite web|last=Haran|first=Brady|author-link=|last2=Haese|first2=Paul|url=http://www.deepskyvideos.com/videos/messier/M78_reflection_nebula.html|title=M78 – Reflection Nebula|work=Deep Sky Videos|publisher=Nottingham Astronomy Group, University of Nottingham}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Sky|05|46.7|00|+|00|03|00|1600}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:नेबुला]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:खगोलिकी]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>