<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF</id>
	<title>विवेकी राय - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T04:28:12Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF&amp;diff=86&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF&amp;diff=86&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-11T03:41:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox writer&lt;br /&gt;
| name         = विवेकी राय&lt;br /&gt;
| image        = Vivekee Rai.jpeg|thumb&lt;br /&gt;
|caption =  विवेकी राय&lt;br /&gt;
| birth_date    = {{Birth date|1924|11|19}}&lt;br /&gt;
| death_date    = {{death date and age |2016|11|22 |1924|11|19 |df=yes}}&lt;br /&gt;
| birth_place   = सोनवानी, [[गाजीपुर]], [[उत्तर प्रदेश]], [[भारत]]&lt;br /&gt;
| occupation   = हिंदी ललित निबन्धकार, कथाकार, [[कवि]] &lt;br /&gt;
| nationality  =  भारत&lt;br /&gt;
| notableworks = बबूल, सोनामाटी, मनबोध मास्टर की डायरी , फिर बैतलवा डाल पर&lt;br /&gt;
| awards       = [[यश भारती]], [[उत्तर प्रदेश सरकार]] द्वारा}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;विवेकी राय&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (19 नवंबर 1924 - 22 नवंबर 2016) हिंदी आ भोजपुरी का साहित्यकार आ आलोचक रहलें। ऊ मूल रूप से ग़ाजीपुर की सोनवानी गाँव क रहेवाला रहलें। राय 50 गो से अधिका पुस्तकन  क रचना कइ चुकल रहलन आ ऊ [[ललित निबंध]], कथा साहित्य आ कविता बिधा के लेखक रहलें। उनकरी रचना में गंवई मन आ मिज़ाज़ क झलक मिलेला।&amp;lt;ref&amp;gt;राजीवरंजन, विवेकी राय के निबंधों में जीवन-संवेदन, नवनिकष, विवेकी राय विशेषांक, (सम्पादन) लक्ष्मीकांत पाण्डेय, वर्ष-2, अंक-5, नवम्बर, 2008 , पृष्ठ 36-39&amp;lt;/ref&amp;gt; गाँव की माटी क सोन्हाइल महक उनकी रचना क ख़ास पहिचान बा।&amp;lt;ref&amp;gt;माटी की महक:विवेकी राय, डॉ.सत्यकाम&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ललित निबंध विधा में इहाँ क गिनती [[हजारीप्रसाद द्विवेदी]], [[विद्यानिवास मिश्र]], आ [[कुबेरनाथ राय|कुबेरनाथ]] राय की परम्परा में होला।&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.samaysamvad.blogspot.in/2014/01/blog-post.html समय संवाद]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;मनबोध मास्टर की डायरी &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; आ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;फिर बैतलवा डाल पर &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;  सबसे चर्चित निबंध संकलन बाड़ें आ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;सोनामाटी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; उपन्यास उहाँ के सबसे लोकप्रिय उपन्यास बाटे।&amp;lt;ref&amp;gt;निवेदिता : विवेकी  राय  विशेषांक,(सम्पादक) मान्धाता राय,  सहजानंद  महाविद्यालय, गाजीपुर&amp;lt;/ref&amp;gt; उहाँ के उत्तर प्रदेश सरकार कई गो सम्मान दिहले बा। हिंदी साहित्य में योगदान खातिर 2001 में [[महापंडित राहुल सांकृत्यायन पुरस्कार]] आ 2006 में [[यश भारती पुरस्कार]] दिहल गइल।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite news&lt;br /&gt;
 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/498258.cms&lt;br /&gt;
 | title = Cong sees red as UP honours Abhishek&lt;br /&gt;
 | publisher = [[द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया]]&lt;br /&gt;
 | date = 2006-11-21&lt;br /&gt;
 | accessdate = 2009-01-23&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;/ref&amp;gt; उन्हें उत्तर प्रदेश सरकार द्वारा महात्मा गांधी सम्मान से भी पुरस्कृत किया गया।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite news&lt;br /&gt;
 | url = http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=201205&lt;br /&gt;
 | title = Namwar Singh, Ramesh Kuntal to be awarded Hindi Sansthan awards&lt;br /&gt;
 | publisher = एक्सप्रेस इण्डिया&lt;br /&gt;
 | date = 2006-09-13&lt;br /&gt;
 | accessdate = 2009-01-23&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book&lt;br /&gt;
| first =  ओ॰पी॰&lt;br /&gt;
| last =  माथुर&lt;br /&gt;
| title = Indira Gandhi and the emergency as viewed in the Indian novel&lt;br /&gt;
| trans-title= इंदिरा गांधी आ इमरजेंसी जइसन भारतीय उपन्यास में देखल गइल बा&lt;br /&gt;
| publisher = सरुप &amp;amp; सन्स&lt;br /&gt;
| year = 2004&lt;br /&gt;
| isbn = 978-81-7625-461-8&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;/ref&amp;gt; उन्होंने कुछ अच्छे निबंधों की भी रचना की है।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book&lt;br /&gt;
| first = अमरेश दत्ता&lt;br /&gt;
| last = दत्ता&lt;br /&gt;
| title = Encyclopaedia of Indian literature vol. 2&lt;br /&gt;
|trans_title=भारतीय साहित्य का विश्वकोष भाग 2&lt;br /&gt;
| publisher = [[साहित्य अकादमी]]&lt;br /&gt;
| year = 1988&lt;br /&gt;
| pages = 914&lt;br /&gt;
| isbn = 978-81-260-1194-0&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
तारीख 22 नवंबर 2016 के उनके निधन हो गइल।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-notable-writer-dr-viveki-rai-passes-away-15078199.html |title=Notable Writer Dr. Viveki Rai Passes Away 15078199 |publisher=Jagran.com |date=2016-07-20 |accessdate=2016-11-22}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==साहित्यिक रचना कुल ==&lt;br /&gt;
===भोजपुरी===&lt;br /&gt;
====निबंध अउरी कविता====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;भोजपुरी निबंध निकुंज: भोजपुरी के तैन्तालिस गो चुनल निबंध&amp;#039;&amp;#039;, अखिल भारतीय भोजपुरी साहित्य सम्मेलन, 1977&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;गंगा, यमुना, सरवस्ती: भोजपुरी कहानी, निबंध, संस्मरण&amp;#039;&amp;#039;, भोजपुरी संस्थान, 1992&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;जनता के पोखरा: तीनि गो भोजपुरी कविता&amp;#039;&amp;#039;, भोजपुरी साहित्य संस्थान, 1984&lt;br /&gt;
* विवेकी राय... के व्याख्यान&amp;#039;&amp;#039;,&amp;#039;&amp;#039;भोजपुरी अकादमी, पटना, तिसरका वार्षिकोत्सव समारोहा, रविवारा, 2 मई 1982, पर आयोजित व्याख्यानमाला में भोजपुरी कथा साहित्य की विकास विषय पर दिहलें। भोजपुरी अकादमी, 1982&lt;br /&gt;
====उपन्यास====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;अमंगलहारी&amp;#039;&amp;#039;, [[भोजपुरी संस्थान]], 1998&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;के कहला चुनरी रंगा ला&amp;#039;&amp;#039;, [[भोजपुरी संसद]], 1968&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;गुरु-गृह गयौ पढ़न रघुराय&amp;#039;&amp;#039;, 1992&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===हिंदी===&lt;br /&gt;
{{Div col|3}}&lt;br /&gt;
====ललितनिबंध====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;मनबोध मास्टर की डायरी&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;गंवाई गंध गुलाब&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;फिर बैतलवा डाल पर&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;आस्था और चिंतन&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;जुलूस रुका है&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;उठ जाग मुसाफ़िर&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====कथा साहित्य====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;मंगल भवन&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;नममी ग्रामम्&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;देहरी के पार&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;सर्कस&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;सोना माटी&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;कलातीत&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;गूंगा जहाज&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;पुरुष पुरान&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;समर शेष है&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;आम रास्ता नहीं है&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;आंगन के बंधनवार&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;आस्था और चिंतन&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;अतिथि&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;बबूल&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;जीवन अज्ञान का गणित है&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;लौटकर देखना&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;लोकरिन&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;मेरे शुद्ध श्रद्धेय&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;मेरी तेरह कहानियाँ&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;सवालों के सामने&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;श्वेत पत्र&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;ये जो है गायत्री&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====काव्य====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;दीक्षा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====साहित्य समालोचना====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;कल्पना और हिंदी साहित्य&amp;#039;&amp;#039;, अनिल प्रकाशन, 1999&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;[[नरेन्द्र कोहली]] अप्रतिम कथा यात्री&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====अन्य====&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;मेरी श्रेष्ठ व्यंग्य रचनायें, 1984&lt;br /&gt;
{{Div col end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|35em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==अउरी पढ़े लायक==&lt;br /&gt;
* अमरेश दत्ता, मोहन लाल, &amp;#039;&amp;#039;Encyclopaedia of Indian Literature : Navaratri-Sarvasena (भारतीय साहित्य का विश्वकोश: नवरात्रि-सर्वसेना)&amp;#039;&amp;#039;, [[साहित्य अकादमी]], 1991&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Authority control}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भोजपुरी भाषा के लेखक]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:हिंदी-भाषा के लेखक]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय लेखक]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:1924 में जनम]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:2016 में निधन]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:गाजीपुर जिला के लोग]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>