<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B8</id>
	<title>शताब्दी एक्सप्रेस - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B8"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B8&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-29T19:43:26Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B8&amp;diff=1357&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B8&amp;diff=1357&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-23T20:18:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[File:Indian Railways Rajdhani Shatabdi Lines.gif|thumb|265px|शताब्दी ट्रेनों के मार्ग नक्शा]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;शताब्दी एक्सप्रेस&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; रेलगाड़ी तेज चले वाली सवारी गाड़ीन क एगो शृंखला ह, जेकर परिचालन भारतीय रेल करेले, और इ  भारत की बड़, महत्वपूर्ण एवं व्यवसायिक शहरन के आपस में जोड़ेले। शताब्दी एक्सप्रेस क परिचालन दिन की समय होला एवं इ अपनी मूलस्थान पर ओही दिने लौट आवेले जौने दिन इ चलेले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
राजधानी एवं दुरन्तो की साथ शताब्दी देश की सबसे तेज चले वाली गाड़ी में से एगो ह और इ राजधानी की तरह रेलवे की खातिर एगो अति महत्वपूर्ण गाड़ी ह। राजधानी एक्सप्रेस की बाद शताब्दी के दूसरा नंबर क विशेष प्राथमिकता दिहल गईल बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==इतिहास==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
शताब्दी एक्सप्रेस 1988 में [[भारत]] की पहिला प्रधानमंत्री श्री जवाहर लाल नेहरू की जन्म शताब्दी की उपलक्ष्य मे शुरू कइल गईल। शताब्दी एक्सप्रेस तत्कालीन रेल मंत्री श्री माधवराव सिंधिया की सोच क नतीजा रहल। पहिला शताब्दी एक्सप्रेस के  [[नई दिल्ली]] से झांसी की बीच शुरु कइल गईल रहे जेके बाद मे बढा के  भोपाल  ले करा गईल। अब गाडी़ के [[भोपाल]] शताब्दी एक्सप्रेस की नांव से जानल जाला। &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==वाहन और रोलिंग स्टॉक==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
भोपाल शताब्दी भारत में दूसर सबसे तेज चले वाली गाड़ी ह और इ मूल और गंतव्य स्थान की बीच 84 किमी / घंटा (52 मील प्रति घंटा) की औसत गति से चलेले, हालांकि इ आगरा और नई दिल्ली स्टेशन&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://indiarailinfo.com/station/map/new-delhi-ndls-indianrail-indian-railway-irctc-enquiry/664 |title=नई दिल्ली रेलवे स्टेशन का नक्शा |publisher=इंडियारेलइन्फो.कॉम |date=|accessdate=4 अक्टूबर 2016}}&amp;lt;/ref&amp;gt; की बीच कुछ हिस्सन में 150 किमी / घंटा (93 मील प्रति घंटा) गति पर चलेले। अब ए गाड़ीन में नवीनतम एलएचबी डिब्बन क उपयोग कइल जाता ताकि यात्री लोगन के अतिरिक्त सुविधा मिल सके।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
सिकंदराबाद-पुणे शताब्दी डीजल से चले वाली सबसे तेजी शताब्दी ह।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
70.58 किलोमीटर प्रति घंटा की औसत गति से चलेले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==सेवाएँ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
शताब्दी दुगो स्टेशन की बीच सबसे तेज गति से आपन सफर तय करेले और मार्ग मे एकर रुके वाला स्टेशन क संख्या भी बहुत कम होला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
पूरी तरह से वातानुकूलित गाड़ी ह और अन्य भारतीय रेल डिब्बन की तुलना में एकर स्तर अधिक ऊँच बा। शताब्दी एक्सप्रेस मे यात्री लोगन के नाश्ता/ भोजन, कॉफी / चाय, फल का रस आदि परोसल जाला, साथ में पानी क बोतलो मिलेला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
शताब्दी गाड़ी के उतरले चढलहु की सुविधा की मामला में अन्य गाड़ीन की ऊपर तरजीह मिलेला, ज्यादातर स्टेशन पर इ गाड़ी प्लेटफार्म नंबर 1 पर रुकेले जहाँ से स्टेशन क इमारत चाहें प्रतीक्षालय नजदीक होला। एमें बिना रिजर्वेशन वाला सामान्य कोच नाहीं होला।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=https://www.cleartrip.com/trains/12010 |title=शताब्दी एक्सप्रेस मार्ग |publisher=क्लियरट्रिप.कॉम |date=|accessdate=4 अक्टूबर 2016}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
इ गाड़ी ओही दिनें जाके अपनी गंतव्य स्थान लौट आवेले जौने दिन इ चलेले, ओही से एमें खाली बैठले क इन्तेजाम होला, सुते खातिर बर्थ नाहीं होला, हालांकि बैठे वाला सीट काफी आरामदायक और पैर रखले की पर्याप्त जगह की साथ होला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
अब इ गाडी में से कुछ में मनोरंजन क सुविधा उपलब्ध करावल जाता, जहाँ सीटे प अदमी सेटेलाइट की मदद से टीवी सीरियल और फिल्म देख सकेला। ऐसन पहिला सर्विस अहमदाबाद शताब्दी एक्सप्रेस में शुरू कराईल बा।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://erail.in/12010-shatabdi-exp/route |title=अहमदाबाद से मुंबई के लिए शताब्दी एक्सप्रेस |publisher=इरेल.इन |date=|accessdate=4 अक्टूबर 2016}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ियाँ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{commons category}}&lt;br /&gt;
* [http://searchmytrain.com/list-of/shatabdi-trains/ शताब्दी ट्रेनों की पूरी सूची भारतीय रेल द्वारा संचालित]&lt;br /&gt;
* [http://www.indianrail.gov.in/shatabdi_trn_list.html शताब्दी एक्सप्रेस ट्रेनों की पूरी सूची]&lt;br /&gt;
* [http://etrain.info/in?PAGE=LIST--SHT-TRAINS--1 सभी शताब्दी एक्सप्रेस ट्रेनों की सूची]&lt;br /&gt;
*{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-09/india/39849234_1_domestic-travellers-shatabdi-express-indian-railways|title=&amp;#039;शताब्दी भारतीय रेल का दिल है&amp;#039; - टाइम्स ऑफ इंडिया|publisher=आर्टिकल्स.टाइम्सऑफ़इंडिया.इंडियाटाइम्स.कॉम|accessdate=30 मई 2014}}&lt;br /&gt;
*{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-11/chandigarh/36278935_1_shatabdi-express-chair-car-halts|title=नहीं रुकती है, नई शताब्दी एक्सप्रेस दिल्ली के लिए उड़ान भरने के लिए - टाइम्स ऑफ इंडिया|publisher=आर्टिकल्स.टाइम्सऑफ़इंडिया.इंडियाटाइम्स.कॉम|accessdate=30 मई 2014}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारतीय रेल के गाड़ी]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>