<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81_%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%9D%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE</id>
	<title>सिंधु जल समझौता - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81_%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%9D%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81_%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%9D%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-26T20:22:51Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81_%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%9D%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE&amp;diff=78&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81_%E0%A4%9C%E0%A4%B2_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%9D%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE&amp;diff=78&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-24T13:11:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[File:Indus River basin map.svg|thumb|240px|alt=सिंधु नदी के थाला|सिंधु नदी के थाला के नक्सा।]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;सिंधु जल संधि&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; पानी के बँटवारा खातिर लिए [[भारत]] आ [[पाकिस्तान]] के बीच भइल एगो दू पक्ष वाली अंतर्राष्ट्रीय संधि (समझौता) हवे। एह संधि में [[बिस्व बैंक]] (ओह समय &amp;quot;पुनर्निर्माण आ विकास खाती अंतर्राष्ट्रीय बैंक&amp;quot;) बीचा में मध्यस्थता कइलस।&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=http://wrmin.nic.in/index3.asp?subsublinkid=287&amp;amp;langid=1&amp;amp;sslid=443|title=Text of &amp;#039;Indus Water Treaty&amp;#039;, Ministry of water resources, Govt. of India|date=|accessdate=2013-02-01|accessdate=2013-02-01}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;guardian&amp;quot;&amp;gt;[http://www.guardian.co.uk/world/2002/jun/03/kashmir.india1 War over water] द गार्डियन, Monday 3 June 2002 01.06 BST&amp;lt;/ref&amp;gt; एह संधि पर [[कराची]] में 19 सितंबर 1960 के भारत के प्रधान भारत के प्रधानमंत्री [[जवाहरलाल नेहरू]] आ पाकिस्तान के राष्ट्रपति अयूब खान दस्खत कइल लोग।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एह समझौता के हिसाब से तीन ठे &amp;quot;पूरबी&amp;quot; नदी सभ — [[ब्यास नदी|ब्यास]], [[रावी नदी|रावी]] आ [[सतलज नदी|सतलज]] — के कंट्रोल भारत के, आ तीन &amp;quot;पच्छिमी&amp;quot; नदी सभ — [[सिंधु नदी|सिंधु]], [[चेनाब नदी|चेनाब]] आ [[झेलम नदी|झेलम]] — के कंट्रोल पाकिस्तान के मिलल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
जब 1960 ई लागू भइल तबसे ले अबतक ले भारत आ पाकिस्तान कौनों पानी संबंधी संघर्ष में ना अझुरइलन सऽ। अगर कौनों असहमती चाहे बिबाद भइल तब उहो ओही लीगल फ्रेमवर्क के तहत सलटा लिहल गइल जेकर बेवस्था एह समझौते में बाटे।&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf|title=Indus Water Treaty: Options for India |accessdate=28 October 2017}}&amp;lt;/ref&amp;gt; एह तरीका से देखल जाय तब ई समझौता दुनिया के सभसे सफल जल समझौता सभ में गिनल जा सके ला, हालाँकि कुछ बिस्लेष्ण करे वाला लोग एह बात पर जोर देले बा कि एकरे परबिधान में कुछ टेकनीकल चीज अपडेट करे के जरूरति बा आ एकरे स्कोप के बिस्तार कइल चाहत बा जवना से कि [[जलवायु बदलाव]] के सामिल कइल जा सके।&amp;lt;ref name=indus&amp;gt;{{cite web|url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|title=The Indus Equation Report|publisher=Strategic Foresight Group|accessdate=28 October 2014}}&amp;lt;/ref&amp;gt; एह संधि के परबिधान के अनुसार, भारत द्वारा सिंधु नदी सिस्टम क्र कुल पानी के (घरेलू इस्तेमाल, उद्योगिक आ अउरी अइसन इस्तेमाल जेह में पानी खरच न होखे अइसन इस्तेमाल के पच्छिमी नदी सभ में सीमित छोड़ के) लगभग 20% इस्तेमाल क सके ला आ बाक़ी पानी पाकिस्तान खाती हवे।&amp;lt;ref name=&amp;quot;Brebbia2013&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|author=C.A. Brebbia|title=Water and Society II|url=https://books.google.com/books?id=IBNj9hPrOXQC&amp;amp;pg=PA103|date=4 September 2013|publisher=WIT Press|isbn=978-1-84564-742-1|pages=103–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book|title=Map Workbook|url=https://books.google.com/books?id=M9OCPZDkWOEC&amp;amp;pg=PA27|publisher=FK Publications|isbn=978-81-89611-79-8|pages=27–}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Chowdhury&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=_ETdsSfra9YC&amp;amp;pg=PA148|title=Memory Unlimited|first=बिश्वरूप|publisher=डायमंड पाकेट बुक्स (प्रा) लि.|year=|isbn=978-81-8419-017-5|location=|pages=148–|last=रॉय चौधुरी}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist|33em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बाहरी कड़ी ==&lt;br /&gt;
* [https://web.archive.org/web/20110719175147/ 1], [http://jia.sipa.columbia.edu/files/jia/167-182_ali.pdf 2]; Ali, Saleem H. &amp;quot;Water Politics in South Asia: Technocratic Cooperation in the Indus basin and beyond.&amp;quot; Journal of International Affairs, Spring, 2008.&lt;br /&gt;
* [http://go.worldbank.org/WHGZVDDCB0 Indus Waters Treaty:The World Bank] The actual brokers of the Treaty &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;World Bank&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; and the detailed website.&lt;br /&gt;
* [http://www.thetoppersway.com/indus-water-treaty/ Indus Water Treaty Importance]  Analysis and Indo pak relation.&lt;br /&gt;
* [http://www.ppl.nl/bibliographies/all/?bibliography=water Bibliography Water Resources and International Law] See &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Indus River&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Peace Palace Libray&lt;br /&gt;
* [http://www.stimson.org/research-pages/the-indus-waters-treaty-a-history/ The Indus Waters Treaty: A History].  Henry L. Stimson Center.&lt;br /&gt;
* [http://www.youngbhartiya.com/article/the-politics-of-indo-pak-water-sharing-a-review-of-the-indus-water-treaty-1 The Politics of Indo-Pak Water-Sharing]. Young Bhartiya.&lt;br /&gt;
* {{cite book|author=A. Misra|title=India-Pakistan: Coming Terms|url=https://books.google.com/books?id=Yk7JAAAAQBAJ&amp;amp;pg=PA63|date=19 July 2010|publisher=Palgrave Macmillan US|isbn=978-0-230-10978-0|pages=63–}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:भारत के जलभंडार]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:अंतर्राष्ट्रीय संधि आ समझौता]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{India-hist-stub}}&lt;br /&gt;
{{Pakistan-stub}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>