<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%9C%E0%A4%A8</id>
	<title>सीजन - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%9C%E0%A4%A8"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%9C%E0%A4%A8&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-20T09:26:08Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%9C%E0%A4%A8&amp;diff=3128&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%9C%E0%A4%A8&amp;diff=3128&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-04T11:48:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[File:Jahreszeiten Jahresringe.jpg|thumb|225px|पतझड़ वाला एक ठो [[फेड़]] पर पतई के स्थिति के आधार पर छह गो [[इकोलॉजी|इकोलॉजिकल]] सीजन]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;सीजन&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (हिंदी/संस्कृत: ऋतु) [[मौसम]] में होखे वाला बदलाव की आधार पर साल क बिभाजन होला। कौनों जगह की [[मौसम]] होखे वाला बदलाव जवन हर साल, साल की अलग-अलग हिस्सा में, एगो निश्चित क्रम में होला ओही की आधार पर एक बरिस के अलग-अलग सीजन में बाँट दिहल जाला। भारत में अधिकतर हिस्सा में तीन गो मुख्य सीजन होला [[गर्मी (सीजन)|गर्मी]], [[जाड़ा]] आ [[बरसात]]।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
पुरान भारतीय हिसाब से इहाँ साल के छह गो ऋतु में बाँटल जाला - बसंत, ग्रीष्म, वर्षा, शरद, हेमंत आ शिषिर (या शीत)। बाकी ई जगह की भूगोलीय स्थिति पर निर्भर बाटे, बहुत जगह ख़ाली दू गो सीजन होला जाड़ा आ बसंत। जबकि कुछ जगहन पर साल भर एक्के नियर मौसम रहेला आ कौनों सीजन ना पावल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
मौसम में सीजन की अनुसार बदलाव क मुख्य कारण पृथ्वी क अपनी धुरी पर झुकाव आ साल भर में सुरुज क चक्कर लगावत घरी ए झुकाव की दिशा क सुरुज से संबंध बाटे। साल की जेवना हिस्सा में उत्तरी गोलार्ध सुरुज की ओर झुकल रहेला, इहाँ गर्मी या बसंत क सीजन होला। जब उत्तरी गोलार्ध क झुकाव सुरुज की सम्मुख ना होके, एकरी बिपरीत होला, तब इहाँ जाड़ा क सीजन हो जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
एकरी ठीक बिपरीत, जब उत्तरी गोलार्ध में गर्मीं होला तब दक्खिनी गोलार्ध में जाड़ा क सीजन होला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==छह ऋतु==&lt;br /&gt;
दक्खिनी एशिया, यानी [[भारत]] के आसपास के इलाका में, साल के छह गो ऋतु में बाँटे के परंपरा हवे। एकर एगो आसान बिबरन नीचे दिहल जात बा:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! ऋतु&lt;br /&gt;
! सुरुआत&lt;br /&gt;
! अंत&lt;br /&gt;
! हिंदू महीना&lt;br /&gt;
! अंगरेजी नाँव से समानता&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| [[बसंत (ऋतु)|बसंत]]&lt;br /&gt;
| बीच-मार्च&lt;br /&gt;
| बीच-मई&lt;br /&gt;
| [[चइत]], [[बइसाख]]&lt;br /&gt;
| स्प्रिंग सीजन&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| ग्रीष्म&lt;br /&gt;
| बीच-मई&lt;br /&gt;
| बीच-जुलाई&lt;br /&gt;
| [[जेठ]], [[अषाढ़]]&lt;br /&gt;
| समर&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| वर्षा&lt;br /&gt;
| बीच-जुलाई&lt;br /&gt;
| बीच-सितंबर&lt;br /&gt;
| [[सावन]], [[भादो]]&lt;br /&gt;
| मानसून&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| शरद&lt;br /&gt;
| बीच-सितंबर&lt;br /&gt;
| बीच-नवंबर&lt;br /&gt;
| [[कुआर]], [[कातिक]]&lt;br /&gt;
| ऑटम&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| हेमंत&lt;br /&gt;
| बीच-नवंबर&lt;br /&gt;
| बीच-जनवरी&lt;br /&gt;
| [[अगहन]], [[पूस]]&lt;br /&gt;
| अर्ली विंटर&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| शिषिर&lt;br /&gt;
| बीच-जनवरी&lt;br /&gt;
| बीच-मार्च&lt;br /&gt;
| [[माघ]], [[फागुन]]&lt;br /&gt;
| लेट विंटर&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==इहो देखल जाय==&lt;br /&gt;
* [[मौसम आ जलवायु]]&lt;br /&gt;
* [[जलवायु बदलाव]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Authority control}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:जलवायु]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Geo-term-stub}}&lt;br /&gt;
{{जलवायु-आधार}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>