<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bho">
	<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%82%E0%A4%AA</id>
	<title>स्तूप - बदलाव इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%82%E0%A4%AA"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%82%E0%A4%AA&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-22T05:47:23Z</updated>
	<subtitle>विकि पर एह पन्ना के संशोधन के इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%82%E0%A4%AA&amp;diff=5474&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bho.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%82%E0%A4%AA&amp;diff=5474&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-04T22:29:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पन्ना&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{बौद्ध धर्म}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;स्तूप&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ढूह या टीला नियर आकृति के एगो रचना होला जवना में (आमतौर पर [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]]) भिक्षु या भिक्षुणी लोग के [[शरीर (बौद्ध धर्म)|शरीर]] के कौनों अवशेष गाड़ल गइल रहेला। एक तरह से ई भिक्षु लोग के समाधी भा यादगार होला। ई जगह धार्मिक रूप से पबित्र मानल जाले आ आसपास के जगह ध्यान लगावे खातिर इस्तेमाल होले।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
सभसे पुरान स्तूप मध्य प्रदेश में [[साँची]] स्तूप हवे। भारत के अलावा ई अउरी अइसन देस सभ में भी बनावल गइल बाने जहाँ [[बौद्ध धरम]] के परभाव बा।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==इतिहास==&lt;br /&gt;
[[चित्र:Sarnath1.jpg|thumb|260px|[[सारनाथ]] के [[धमेक स्तूप]], उत्तरपूर्वी भारत मे के सबसे पुरान स्तूप हवे।]]&lt;br /&gt;
स्तूप के निर्माण के सुरुआत [[बौद्ध धर्म के इतिहास|बुद्ध के समय]] से पहिले से हो चुकल रहे। [[श्रमण]] लोग के बइठल अवस्था में गाड़े खातिर चैत्य के निर्माण होखे। बुद्ध के निर्वाण के बाद उनुके जरा दिहल गइल आ राख के बाँट के आठ गो ढूह में समाधी बनावल गइल आ दू गो अउरी ढूह में अस्थि-अवशेष के समाधी दिहल गइल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
सभसे पुरान स्तूप सभ के पुरातत्व वाली जानकारी 4&amp;lt;sup&amp;gt;थी&amp;lt;/sup&amp;gt; सदी ईपू के मिलेला। बौद्ध ग्रंथ सब के मोताबिक स्तूप के निर्माण बुद्ध के मरले के एक सदी बाद शुरू भइल। इहो मानल जाला कि पहिले ई चीज लकड़ी के बनावल जाय या फिर खाली भर माटी के ढेर एकट्ठा करि के गोल टीला के आकार दे दिहल जाय। बाद में ई पक्का ईंटा के बनावल जाए लागल।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
अउरी बाद में, बौद्ध धर्म के बिस्तार के बाद, ई परंपरा भारत के बाहर के देसवन में पहुँचल। उदाहरण खातिर पूर्ब एशिया के देस सभ में बने वाला पैगोडा के एही स्तूप के निरखल रूप मानल जाला।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==प्रमुख स्तूप==&lt;br /&gt;
[[चित्र:Sanchi2.jpg|thumb|left|240px|(4&amp;lt;sup&amp;gt;थी&amp;lt;/sup&amp;gt;–1&amp;lt;sup&amp;gt;ली&amp;lt;/sup&amp;gt; सदी ईसापूर्व) में सम्राट [[अशोक|अशोक]] के बनवावल [[साँची स्तूप]]।]]&lt;br /&gt;
[[File:Borobudur temple panorama.jpg|thumb|right|260px|[[बोरोबुदुर]] के घंटी के आकार के स्तूप समूह।]] &lt;br /&gt;
भारत के प्रमुख स्तूप में [[सारनाथ]] में [[धमेक स्तूप]], [[साँची स्तूप]], [[भरहुत स्तूप]] आ [[अमरावती स्तूप]] के गिनल जाला। सभसे ऊँच स्तूप थाईलैंड में [[फ्रा पथोमाचेदी]] स्तूप बाटे जवन 127 मीटर ऊँच बाटे। एकरे अलावा पाकिस्तान के स्वात घाटी में, श्रीलंका में आ अउरी बहुत सारा देसवन में पुरान स्तूप बाड़ें। सभसे बिस्तार से बनल स्तूप [[बोरोबुदुर]] में मौजूद बाटे जवन यूनेस्को द्वारा बिस्व विरासत स्थल घोषित बाटे।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{clear}}&lt;br /&gt;
==गैलरी==&lt;br /&gt;
&amp;lt;center&amp;gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
File:Sanchi Stupa No Front view2.jpg|[[साँची स्तूप]]&lt;br /&gt;
File:General View of Shingardar Stupa - From Eastern Side.JPG|[[स्वात घाटी]] में मौजूद स्तूप।&lt;br /&gt;
File:Dro-dul_Chorten_-_Gangtok,_Sikkim.jpg|Dro-dul Chorten - [[गांतोक]], [[सिक्किम]]।&lt;br /&gt;
File:Nepal_Kathmandu_Boudhanath_1.jpg|बुद्धानाथ, [[काठमाडौं घाटी|काठमांडो घाटी]], [[नेपाल]]।&lt;br /&gt;
File:Jetavanaramaya Stupa.jpg|[[जेतवनारमाया]] स्तूप, [[अनुराधापुर]], [[श्री लंका]] दुनिया के सभसे बड़ा ईंटा से बनल संरचना बाटे।&amp;lt;ref name=&amp;quot;ANCIENT&amp;quot;&amp;gt;{{cite web | title=ANCIENT STUPAS IN SRI LANKA – LARGEST BRICK STRUCTURES IN THE WORLD | url=http://www.stupa.org.nz/imagine/CHSPaper.pdf | publisher=stupa.org | accessdate=2011-07-29}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
File:Stupa Borobudur.jpg|[[बोरोबुदुर]] के मुख्य स्तूप आ बुद्ध के मूर्ती।&lt;br /&gt;
File:Royal Palace, Phnom Penh Cambodia 25.jpg|[[नॉम पेन्ह]], [[कंबोडिया]] के रॉयल पैलेस में ख्मेर इस्टाइल में बनल स्तूप।&lt;br /&gt;
File:Eight great stupas.svg|[[तिब्बत में बौद्ध धर्म|तिब्बती परंपरा]] में आठ गो महा स्तूप&lt;br /&gt;
File:Ogoy Stupa 1 1600x1200.JPG|बुद्धत्व के स्तूप, [[ओगोय टापू]], [[रूस]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&amp;lt;/center&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Buddhism topics}}&lt;br /&gt;
{{Authority control}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:बौद्ध धर्म]]&lt;br /&gt;
[[श्रेणी:स्तूप]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Religious-struct-stub}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>