होम
अट्रेंडम
खाता में प्रवेश
सेटिंग्स
भोजपुरीपिडिया के बारे में
नामंजूरी
भोजपुरीपिडिया
खोजीं
बिहारी भाषा
के संपादन कइल जा रहल बा
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{Infobox language family |name=बिहारी |region=[[भारत]] आ [[नेपाल]] |familycolor=इंडो-यूरोपियन |fam2=[[इंडो-ईरानी भाषा|इंडो-ईरानी]] |fam3=[[इंडो-आर्यन भाषा|इंडो-आर्यन]] |fam4=पूरबी |child1 = [[अंगिका]] |child2 = [[भोजपुरी]] |child3 = [[फिजी हिंदी]] |child4 = [[कुरमाली भाषा|कुरमाली]] |child5 = [[मगही]] |child6 = [[मैथिली]] |child8 = [[माँझी भाषा|माँझी]] |child9 = [[मुससा भाषा|मुससा]] |child10 = [[पँचपरगनिया भाषा|पँचपरगनिया]] |child11 = [[सदरी भाषा|सदरी]] |child12 = [[सदरी भाषा|सदरी, ओराँव]] |child13 = [[सरनामी|सरनामी हिंदुस्तानी]] |child14 = [[सुरजपुरी भाषा|सुरजपुरी]] |child15 = [[थारू भाषा|थारु]] |child16 = [[पाली भाषा|पाली]]† |glotto = biha1245 |iso1=bh |iso2=bih }} '''बिहारी भाषा''' भारतीय राज्य [[बिहार]] आ एकरे लघ ओंघ के राज्यन में आ सटल [[नेपाल]] में बोलल जाए वाली [[इंडो-आर्यन भाषा|पुरबी इंडिक भाषावन]] सभ के समूह हऽ। एह भाषा सभ में [[भोजपुरी]], [[मगही]], [[मैथिली]] आ [[अंगिका]] मुख्य भाषा बाड़ी स। प्रमुख रूप से भारत के ई भाषा सभ के बोले बालन के संख्या नेपालो में 21% से भी अनघा बा। हालाँकि, एह भाषा सभ के बोले वालन के संख्या बहुते ढेर बा, तबो प मैथिली के अलावा भारत में इनहन के संबैधानिक रुप से भाषा के दर्जा नइखे आ इनहन के हिंदी के बोली के रूप में मानल जाला। मैथिली के 2003 में संविधान के 92वें संशोधन में संबैधानिक दर्जा मिलल। अहिजा तक कि बिहारे में, पढ़ाई-लिखाई आ कार्यालयी क्षेत्र में हिंदी भाषा इस्तमाल होखे ला। इ भाषावन के 1961 में कानूनी रुप से हिंदी के ब्यापक छत्रछाया में बोली मान लिहल गइल। इ तरिक से राज्य आ राष्ट्रिय राजनीति अइसन भाषावन के लोप होवे के अवस्था बना रहल बा लोग।<ref>{{cite conference | last = Verma | first = Mahandra K. | coauthors = | title = Language Endangerment and Indian languages : An exploration and a critique | booktitle = Linguistic Structure and Language Dynamics in South Asia | place = | date = | url = http://books.google.co.in/books?id=tcfJY7kANo8C&pg=PA5&lpg=PA5&dq=awadhi+and+magahi+languages&source=web&ots=CXhEbrAUH5&sig=e3GeSyfuGmTbRXtRK-vT100cFAQ&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=10&ct=result#PPA3,M1 | accessdate = }}</ref> [[नालंदा खुला विश्वविद्यालय]] बिहारी भाषावन (मगही, भोजपुरी, मैथिली) में कई तरह के कोर्स उपलब्ध करवले बा।<ref>[http://www.nalandaopenuniversity.com/courses.html Courses]. नालंदा खुला विश्वविद्यालय. Retrieved on 2013-07-18.</ref> आजादी के बाद हिंदी भाषा के बिहार के एकमात्र अधिकारिक भाषा के तौर पर बिहार अधिकारिक भाषा एक्ट, 1950 में जगह दिहल गइल।<ref>Brass Paul R., ''The Politics of India Since Independence'', Cambridge University Press, pp. 183</ref> 1981 में हिंदी एकही अधिकारिक भाषा के दर्जा से हट गइल आ एकरे संघे संघे [[उर्दू]] के दूसर अधिकारिक भाषा के दर्जा दिहल गइल। हिंदी आ उर्दू के एह लड़ाई में बहुत अधिक संख्या में बोले जाये वाल भाषावन मगही, भोजपुरी आ मैथिली के अनदेखा कर दिहल गइल। <!-- [[File:Bihari languages.png|alt=Bihari languages|thumb|left|लाल - [[भोजपुरी]] भाषी क्षेत्र <br> गुलाबी - [[मगही]] भाषी क्षेत्र <br> गहिरा मैरून - [[मैथिली]] भाषी क्षेत्र <br> मैरून - [[अंगिका]] भाषी क्षेत्र]] --> {{clear}} ==समूह में शामिल भाषा कुल== {| class="wikitable sortable" |- ! भाषा कुल<ref>[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=287-16 Bihari Languages]</ref> ! ISO 639-3 ! [[लिखाई]] ! बोले वाला लोग ! भूगोलीय बिस्तार |- | '''[[अंगिका]]''' || anp || पहिले अंग लिखाई; [[देवनागरी]] || 725,000 || पुरबी [[बिहार]], उत्तरी-पुरबी [[झारखंड]], [[पच्छिम बंगाल]] |- | '''[[बज्जिका]]''' || — || [[देवनागरी]] || 8,738,000 || उत्तरी-बिचला [[बिहार]] पुरबी [[तराई]] |- | '''[[भोजपुरी]]''' || bho || पहिले [[कैथी]]; [[देवनागरी]] || 38,546,000 || पच्छिमी [[बिहार]], पुरबी [[उत्तर प्रदेश]] आ मध्य [[तराई]], दक्खिनी [[नेपाल]] |- | '''[[फिजी हिंदी]] ||hif || [[लैटिन लिखाई|लैटिन]] आ [[देवनागरी]]|| 460,000 || [[फिजी|फिजी]] दीपसमूह |- | '''[[कुरमाली भाषा|कुरमाली]]''' || kyw || [[देवनागरी]], चिस (संभावित बतावल जाले) || 37,000 || पुरबी [[झारखंड]], [[पच्छिम बंगाल]] |- | '''[[मगही]]''' || mag || पहिले [[कैथी]]; [[देवनागरी]] || 20,362,000 || दक्खिनी-पच्छिमी [[बिहार]] |- | '''[[मैथिली]]''' || mai || [[मिथिलाक्षर]] <small>([[पुरबी नागरी लिखाई]] रूप)</small>, [[देवनागरी]] ||25,204,005 || उत्तर [[बिहार]], [[झारखंड]], मधेस, [[नेपाल]] में ऑफिशियल दर्जा |'''[[बिहारी हिन्दी]]''' || mai || [[दक्षिण, बिहार]] || [[देवनागरी]] ||25,204,005 || [[पटना]], [[गया]], [[औरंगाबाद, बिहार|औरंगाबाद]], [[नवादा जिला]], [[नालंदा जिला]], [[जहानाबाद जिला]] इत्यादि है। [[दक्षिण, बिहार]] में ऑफिशियल दर्जा |- | '''[[माँझी भाषा|माँझी]]''' ||mjz || N.A || 21,841 || पुरबी [[बिहार]], [[नेपाल]] |- | '''[[मुससा भाषा|मुससा]]''' ||smm|| N.A || 50,000|| पुरबी [[बिहार]], [[नेपाल]] |- | '''[[पँचपरगनिया भाषा|पँचपरगनिया]]''' || tdb || [[देवनागरी]], कबो-कबो बंगाली & [[कैथी]]|| 274,000 || [[पच्छिम बंगाल]] [[झारखंड]] [[आसाम]] |- | '''[[सदरी भाषा|सदरी]]''' || sck ||[[देवनागरी]]|| 165,683 || [[झारखंड]] [[बिहार]] आ [[बांग्लादेस]] |- | '''[[खोर्था भाषा|खोर्था भाषा]]''' || sdr || [[पुरबी नागरी लिखाई]], [[देवनागरी]] || 1,965,000 || उत्तरी [[झारखंड]] |- | '''[[सरनामी|सरनामी हिन्दुस्तानी]]''' || hns || [[लैटिन लिखाई|लैटिन]], [[देवनागरी]]|| 150,000 || [[सूरीनाम]] |- | '''[[सुरजपुरी भाषा|सुरजपुरी]]''' || sjp || [[देवनागरी]] || 273,000 || उत्तरी-पुरबी [[बिहार]] |} ==संदर्भ== {{reflist}} ==बाहरी कड़ी== {{interwiki|code=hif|फिजी हिंदी}} {{interwiki|code=mai|मैथिली}} *[https://books.google.com/books?id=NNMvAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''A Comparative dictionary of the Bihārī language, Volume 1'' By August Friedrich Rudolf Hoernle, Sir George Abraham Grierson (1885)] *[https://web.archive.org/web/20080703182855/http://www.nalandaopenuniversity.com/courses.html Nalanda Open University offers courses on Bihari languages (Magahi, Bhojpuri, Maithili)] {{Bihari languages}} {{Authority control}} [[श्रेणी:बिहारी भाषा| ]] [[श्रेणी:भारतीय भाषा]] [[श्रेणी:हिंदी समूह के भाषा]] [[श्रेणी:बिहार के संस्कृति]] {{lang-stub}}
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Authority control
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Bihari languages
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite conference
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Infobox language family
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Interwiki
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Lang-stub
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)