Jump to content

बिहारी भाषा

भोजपुरीपिडिया से

टेम्पलेट:Infobox language family बिहारी भाषा भारतीय राज्य बिहार आ एकरे लघ ओंघ के राज्यन में आ सटल नेपाल में बोलल जाए वाली पुरबी इंडिक भाषावन सभ के समूह हऽ। एह भाषा सभ में भोजपुरी, मगही, मैथिलीअंगिका मुख्य भाषा बाड़ी स। प्रमुख रूप से भारत के ई भाषा सभ के बोले बालन के संख्या नेपालो में 21% से भी अनघा बा।

हालाँकि, एह भाषा सभ के बोले वालन के संख्या बहुते ढेर बा, तबो प मैथिली के अलावा भारत में इनहन के संबैधानिक रुप से भाषा के दर्जा नइखे आ इनहन के हिंदी के बोली के रूप में मानल जाला। मैथिली के 2003 में संविधान के 92वें संशोधन में संबैधानिक दर्जा मिलल। अहिजा तक कि बिहारे में, पढ़ाई-लिखाई आ कार्यालयी क्षेत्र में हिंदी भाषा इस्तमाल होखे ला। इ भाषावन के 1961 में कानूनी रुप से हिंदी के ब्यापक छत्रछाया में बोली मान लिहल गइल। इ तरिक से राज्य आ राष्ट्रिय राजनीति अइसन भाषावन के लोप होवे के अवस्था बना रहल बा लोग।[]

नालंदा खुला विश्वविद्यालय बिहारी भाषावन (मगही, भोजपुरी, मैथिली) में कई तरह के कोर्स उपलब्ध करवले बा।[] आजादी के बाद हिंदी भाषा के बिहार के एकमात्र अधिकारिक भाषा के तौर पर बिहार अधिकारिक भाषा एक्ट, 1950 में जगह दिहल गइल।[] 1981 में हिंदी एकही अधिकारिक भाषा के दर्जा से हट गइल आ एकरे संघे संघे उर्दू के दूसर अधिकारिक भाषा के दर्जा दिहल गइल। हिंदी आ उर्दू के एह लड़ाई में बहुत अधिक संख्या में बोले जाये वाल भाषावन मगही, भोजपुरी आ मैथिली के अनदेखा कर दिहल गइल।

टेम्पलेट:Clear

समूह में शामिल भाषा कुल[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

भाषा कुल[] ISO 639-3 लिखाई बोले वाला लोग भूगोलीय बिस्तार
अंगिका anp पहिले अंग लिखाई; देवनागरी 725,000 पुरबी बिहार, उत्तरी-पुरबी झारखंड, पच्छिम बंगाल
बज्जिका देवनागरी 8,738,000 उत्तरी-बिचला बिहार पुरबी तराई
भोजपुरी bho पहिले कैथी; देवनागरी 38,546,000 पच्छिमी बिहार, पुरबी उत्तर प्रदेश आ मध्य तराई, दक्खिनी नेपाल
फिजी हिंदी hif लैटिनदेवनागरी 460,000 फिजी दीपसमूह
कुरमाली kyw देवनागरी, चिस (संभावित बतावल जाले) 37,000 पुरबी झारखंड, पच्छिम बंगाल
मगही mag पहिले कैथी; देवनागरी 20,362,000 दक्खिनी-पच्छिमी बिहार
मैथिली mai मिथिलाक्षर (पुरबी नागरी लिखाई रूप), देवनागरी 25,204,005 उत्तर बिहार, झारखंड, मधेस, नेपाल में ऑफिशियल दर्जा बिहारी हिन्दी mai दक्षिण, बिहार देवनागरी 25,204,005 पटना, गया, औरंगाबाद, नवादा जिला, नालंदा जिला, जहानाबाद जिला इत्यादि है। दक्षिण, बिहार में ऑफिशियल दर्जा
माँझी mjz N.A 21,841 पुरबी बिहार, नेपाल
मुससा smm N.A 50,000 पुरबी बिहार, नेपाल
पँचपरगनिया tdb देवनागरी, कबो-कबो बंगाली & कैथी 274,000 पच्छिम बंगाल झारखंड आसाम
सदरी sck देवनागरी 165,683 झारखंड बिहारबांग्लादेस
खोर्था भाषा sdr पुरबी नागरी लिखाई, देवनागरी 1,965,000 उत्तरी झारखंड
सरनामी हिन्दुस्तानी hns लैटिन, देवनागरी 150,000 सूरीनाम
सुरजपुरी sjp देवनागरी 273,000 उत्तरी-पुरबी बिहार

संदर्भ[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Reflist

बाहरी कड़ी[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Interwiki टेम्पलेट:Interwiki

टेम्पलेट:Bihari languages

टेम्पलेट:Authority control

टेम्पलेट:Lang-stub

  1. टेम्पलेट:Cite conference
  2. Courses. नालंदा खुला विश्वविद्यालय. Retrieved on 2013-07-18.
  3. Brass Paul R., The Politics of India Since Independence, Cambridge University Press, pp. 183
  4. Bihari Languages