होम
अट्रेंडम
खाता में प्रवेश
सेटिंग्स
भोजपुरीपिडिया के बारे में
नामंजूरी
भोजपुरीपिडिया
खोजीं
साहिर लुधियानवी
के संपादन कइल जा रहल बा
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
{{Infobox writer | image = Sahir Ludhianvi Stamp.jpg | imagesize = 220 | alt = | caption = भारतीय डाक द्वारा 2013 में साहिर लुधियानवी पर जारी डाक टिकट | birth_name = अब्दुल हई | birth_date = {{Birth date |df=yes|1921|03|08}} | birth_place = [[लुधियाना]], पंजाब, भारत | death_date = {{Death date and age|df=yes|1980|10|25|1921|03|08}} | death_place = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]], भारत | occupation = [[कवी|शायर]], [[गीतकार]] | nationality = [[भारत के लोग|भारतीय]] | citizenship = भारत | education = | alma_mater = दयाल सिंह कॉलेज, लाहौर | period = 20वीं-सदी | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = <!-- बियाह ना --> | partner = [[अमृता प्रीतम]]<br>[[सुधा मल्होत्रा]] | children = | awards = [[पद्मश्री]] (1971) | signature = | signature_alt = }} '''साहिर लुधियानवी''' (जनम नाँव: अब्दुल हई; 8 मार्च 1921 – 25 अक्टूबर 1980) एगो भारतीय कवी आ गीतकार रहलें। [[हिंदी सिनेमा]] में गीतकार के रूप में '''साहिर''' के नाँव से परसिद्ध रहलें आ साहित्यिक शायरी मुख्य रूप से [[उर्दू]] भाषा में कइलेन। गीतकार के रूप में इनका के दू बेर फिल्मफेयर पुरस्कार मिलल आ भारत सरकार द्वारा इनके साहित्यिक शायरी आ गीत सभ खाती कला के क्षेत्र में, 1971 में [[पद्मश्री]] सम्मान दिहल गइल। ==जिनगी== साहिर लुधियानवी इनके शायर आ गीतकार के रूप में उपनाँव भा कलम के नाँव हवे। इनके जनम नाँव अब्दुल हयी रहल आ इनके जनम 8 मार्च 1921 के पंजाब राज्य (ब्रिटिश राज में अबिभाजित पंजाब) के लुधियाना में भइल। इनके जनम एगो धनी मुसलमान जमींदार फ़जल मोहम्मद के घरे भइल आ इनके महतारी के नाँव सरदार बेगम रहल जे एगो काश्मीरी परिवार से रहली। बाद में, 1934 में जब साहिर के उमिर 13 बरिस रहल इनके बाबूजी दुसरा बियाह कइलेन आ एकरे बाद इनके महतारी सरदारी बेग़म आ बाबूजी में अलगाव भ गइल। साहिर के पालन के जिम्मेदारी इनके महतारी के मिलल, हालाँकि इनके बाबूजी कोर्ट में केस भी दायर कइलें कि साहिर के उनुका के सौंपल जाय, बाकी केस हार गइलें। एकरे बाद के बचपन आर्थिक तंगी में बीतल। साहिर के सुरुआती पढ़ाई लुधियाना के खालसा हाई स्कूल में भइल आ कॉलेज के पढ़ाई खाती ई एस सी धवन कॉलेज लुधियाना में एडमीशन लिहलें। एह कालेज से इनके निकाल दिहल गइल आ ओकरे बाद ई लाहौर जा के 1943 में दयाल सिंह कॉलेज में एडमिशन लिहलें। एही दौर में इनके शेरो-शायरी भी शुरू भ गइल रहे आ राजनीतिक जुड़ाव भी। छात्र संघ के अध्यक्ष भी चुनल गइलें आ 1945 में इनके किताब ''तल्ख़ियाँ'' भी छपल। एही समय में इनके लगाव अमृता प्रीतम से भइल। 1947 में भारत-पाकिस्तान के बँटवारा भ चुकल रहल, साहिर एकरे बाद अपना साथे अपना माताजी के भी लुधियाना से लाहौर ले अइलें। उहाँ साहित्यिक पत्रिका सभ के संपादन करत रहलें जब इनके लेखन आ इनके पार्टी ह्यूमनिस्ट सोशलिस्ट पार्टी के बिचारधारा पाकिस्तानी सरकार के भल ना लागल आ इनके खिलाफ वारंट जारी भ गइल। एह बिबाद के बाद 1948 (भा 1949) में साहिर भारत आ गइलें,<ref name="RoyHuat2014">{{cite book|author1=Anjali Gera Roy|author2=Chua Beng Huat|title=Travels of Bollywood Cinema: From Bombay to LA|url=https://books.google.com/books?id=7vQtDwAAQBAJ&pg=PT84|date=10 November 2014|publisher=OUP India|isbn=978-0-19-908862-1|pages=84–}}</ref><ref name="Dawn2010">{{cite news|title=Festival for Sahir Ludhianvi|url=https://www.dawn.com/news/947704|accessdate=8 मार्च 2018|publisher=दि डॉन|date=11 मार्च 2010}}</ref> कुछ दिन दिल्ली में रहलें आ फिर बंबई चल गइलें। बंबई में इनके गीतकार के रूप में परसिद्धी मिलल आ अंत समय ले ओहिजे रहलें। 25 अक्टूबर 1980 के इनके हार्ट-अटैक आइल आ इनके निधन भ गइल। इनके जुहू कब्रिस्तान में दफन कइल गइल। साल 2010 में इनकर कब्र, कई अउरी परसिद्ध लोगे के साथ, ढहा दिहल गइल जवना से कि नया कब्र सभ बनावल जा सके।<ref name="trib2010">{{cite news|last1=Dhawan|first1=M. L.|title=Grave matter|url=http://www.tribuneindia.com/2010/20100328/spectrum/main9.htm|accessdate=8 मार्च 2018|publisher=दि ट्रिब्यून|date=28 मार्च 2010}}</ref><ref name="toi2010">{{cite news|title=Rafi, Madhubala don't rest in peace here|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Rafi-Madhubala-dont-rest-in-peace-here/articleshow/5558345.cms|accessdate=8 मार्च 2018|publisher=दि टाइम्स ऑफ इंडिया|date=11 फरवरी 2010}}</ref> {{clear}} ==संदर्भ== {{Reflist|35em}} <!-- <ref name="Abbas2014">{{cite book|author=Sadia Abbas|title=At Freedom's Limit: Islam and the Postcolonial Predicament|url=https://books.google.com/books?id=H4fnCwAAQBAJ&pg=PA234|year=2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-8232-5786-7|pages=234–}}</ref> --> <!-- https://www.bbc.com/hindi/india/2015/10/151023_sahir_ludhianvi_vevechana_rehan_fazal_sr --> <!-- https://www.bbc.com/hindi/india/2014/10/141024_amrita_pritam_imroz_vivechana_sdp --> {{Authority control}} [[श्रेणी:1921 में जनम]] [[श्रेणी:1980 में निधन]] [[श्रेणी:भारतीय मुस्लिम]] [[श्रेणी:पंजाब के लोग]] [[श्रेणी:लाहौर के लोग]] [[श्रेणी:मुंबई के लोग]] [[श्रेणी:भारतीय गीतकार]] [[श्रेणी:उर्दू शायर]] [[श्रेणी:पद्मश्री सम्मानित]]
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Authority control
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite news
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Infobox writer
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)