Jump to content
Main menu
Main menu
move to sidebar
लुकवाईं
नेविगेशन
मुख्य पन्ना
हाल के बदलाव
अट्रेंडम पन्ना
मीडियाविकि के बारे में मदद
भोजपुरीपिडिया
खोज
खोजीं
Appearance
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
निजी औजार
खाता बनाईं
खाता में प्रवेश
Pages for logged out editors
learn more
योगदान
बातचीत
फगुआ
के संपादन कइल जा रहल बा
पन्ना
बातचीत
भोजपुरी
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
औजार
औजार
move to sidebar
लुकवाईं
Actions
पढ़ीं
संपादन करीं
स्रोत संपादित करीं
इतिहास देखीं
जनरल
इहाँ का जुड़ल बा
संबंधित बदलाव
खास पन्ना
पन्ना से जुड़ल जानकारी
Appearance
move to sidebar
लुकवाईं
चेतावनी:
रउआँ आपन खाता में प्रवेश नइखीं कइले। अगर रउआँ कौनों बदलाव करब त राउर आईपी पता सभके लउकी। अगर रउआ
खाता में प्रवेश करब
या
नया खाता बनाइब
तब, अउरी सुबिधा सब की संघे राउर संपादन के श्रेय भी राउर प्रयोगकर्तानाँव के मिली!
स्पैम-बिरोधी रोक (Anti-spam check) एके
मत
भरीं!
'''फगुआ''' [[भोजपुरी क्षेत्र|भोजपुरी इलाका]] में [[फागुन]] के महीना में, [[होली]] के मौसम में, गावल जाये वाला [[लोकगीत]] हवे।<ref name="NettlPorter1998">{{cite book|author1=Bruno Nettl|author2=James Porter|author3=Timothy Rice|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia : the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC&pg=PA665|year=1998|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=665–}}</ref> जाड़ा के बाद [[बसंत]] के आगमन के उछाह आ [[होली]] मनावे के तय्यारी फगुआ के गीतन से पता चले ला। [[बसंत पंचिमी]] के [[सम्मत]] गड़ा जाला आ एही दिन से फगुआ गवाये लागे ला जे लगभग चालीस दिन चले ला, [[होली]] के दिन ले।<ref>{{cite book|title=नवनीत (अंक-36)|url=https://books.google.com/books?id=MdIeAQAAMAAJ|year=1987}}</ref><ref name="Marālī1984">{{cite book|author=Kirana Marālī|title=Avadhī aura Bhojapurī lokagītoṃ meṃ Rāmakathā|url=https://books.google.com/books?id=8T8GAAAAMAAJ|year=1984|publisher=Bhāratī Bhaṇḍāra}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.holifestival.org/evening-of-bonfires.html |title=The Evening of Bonfires, Holi Bonfire, Holi Bonfire Celebrations |publisher=Holifestival.org |date= |accessdate=2017-03-08}}</ref> कुछ अन्य क्षेत्रन में एकरा के '''फाग''' भी कहल जाला। ''होरी'' आ ''रसिया'' गीत भी एही से मिलत जुलत भावना के गीत होलें। एक ठो खास अर्थ में, झुंड में फगुआ गावत समय अगर केहू कौनों भुलाइल फगुआ के गीत इयाद क के कढ़ा देला त ओकर फगुआ साथी लोग पर चढ़ गइल अइसन कहल जाला, एह तरह के उधारी के दूसर अइसने फगुआ सुना के उतारल जाला, जेकरा के ''फगुआ दिहल'' कहल जाला।<ref name="Siṃha2003">{{cite book|author=Vidyāvindu Siṃha|title=Sāla bhara parva|url=https://books.google.com/books?id=0a20oQGSgRgC&pg=PA105|year=2003|publisher=Vāṇī Prakāśana|isbn=978-81-7055-187-4|pages=105–}}</ref> फगुआ के गीत अक्सर शृंगार रस के या भक्ति के गीत होलें जेह में राधा-कृष्ण, राम-सीता या शिव पार्वती के बर्णन होला।<ref name="Marālī1984">{{cite book|author=Kirana Marālī|title=Avadhī aura Bhojapurī lokagītoṃ meṃ Rāmakathā|url=https://books.google.com/books?id=8T8GAAAAMAAJ|year=1984|publisher=Bhāratī Bhaṇḍāra}}</ref><ref name="Vāsantī1993">{{cite book|author=Kumārī Vāsantī|title=Nāgapurī gītoṃ kī chanda-racanā: eka sāṃskr̥tika adhyayana|url=https://books.google.com/books?id=A-W5AAAAIAAJ|year=1993|publisher=Kiśora Vidyā Niketana}}</ref>फागुन में ''फगुआ मनावे'' के उल्लेख साहित्य में भी कई जगह मिले ला।<ref name="MiśraTulasīdāsa1969">{{cite book|author1=Rameśacandra Miśra|author2=Tulasīdāsa|title=Gītāvalī-vimarśa: Tulasī kī kāvyakr̥ti Gītāvalī kī sarvāṅgapūrṇa samīkshā|url=https://books.google.com/books?id=wrpHAAAAMAAJ|year=1969|publisher=Navanīta Prakāśana}}</ref> फगुआ मनावे के रिवाज भोजपुरी इलाका ले सीमित नइखे, भोजपुरी भाषा बोले वाला लोग जहाँ दूसरा देस जा के बस गइल उहाँ भी एकर महत्व बाटे।<ref name="Myers1998">{{cite book|author=Helen Myers|title=Music of Hindu Trinidad: Songs from the India Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=VcLuOyf6mLkC&pg=PA74|date=जनवरी 1998|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-55453-2|pages=74–}}</ref> फागुन आ होली के मौसम में फगुआ के महत्व अब घटत जात बा।<ref>{{cite web|url=http://www.dw.com/hi/changing-tradition-of-holi/a-16699816 |title=होली के बदलते रंग | मनोरंजन | DW.COM | 26.03.2013 |publisher=DW.COM |date=2013-03-26 |accessdate=2017-03-09}}</ref> {{clear}} == इहो देखल जाय == * [[भोजपुरी लोकगीत]] * [[चइता]] ==संदर्भ== {{Reflist|2}} ==बाहरी कड़ी== * कृष्णबिहारी मिश्र, [http://www.hindisamay.com/contentDetail.aspx?id=6765&pageno=1 फगुआ की तलाश में], हिन्दी समय पर। {{In lang|hi}} [[श्रेणी:भोजपुरी लोकगीत]] [[श्रेणी:भोजपुरी संस्कृति]] [[श्रेणी:होली]] {{संस्कृति-आधार}} {{हिंदू-आधार}}
सारांश:
ई नोट कर लीं कि भोजपुरीपिडिया पर सगरी योगदान के दुसरा योगदानकर्ता लोगन द्वारा संपादित कइल जा सकेला, बदलल या हटावल जा सकेला। अगर आप ई नइखीं चाहत की राउर लिखल चीज के केहू भी बे-मोहछोह के संपादित क दे, तब ए के इहाँ मत डालीं।
रउआँ इहो वादा करत बानी की आप ई खुद लिखले बानी या फिर पब्लिक पहुँच में मौजूद या अइसने कौनों फ्री स्रोत से नकल कइले बानी (ढेर जानकारी खातिर
भोजपुरीपिडिया:कापीराइट सब
देखीं)।
बिना परमीशन के कॉपीराइट वाली चीज इहाँ कब्बो मत डालीं!
कैंसिल
संपादन में मदद
(नया विंडो में खोलीं)
ए पन्ना पर इस्तेमाल टेम्पलेट कुल:
टेम्पलेट:Cite book
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Cite web
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Clear
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:In lang
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:Reflist
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:संस्कृति-आधार
(
संपादन करीं
)
टेम्पलेट:हिंदू-आधार
(
संपादन करीं
)