मिठाई
टेम्पलेट:Infobox मिठाई भारत आ आसपास के इलाका में बने वाला कई किसिम के मीठा पकवान[१][२] हईं जे दूध, फल आ अनाज में से कौनों भी चीज से बनल हो सके लीं आ इनहन के सवाद मीठ होला, बहुत सारी मिठाई सभ में सुगंध आ रंग के भी इस्तेमाल होला। मिठाई घरेलू रूप से भी बनावल जालीं आ बड़ा पैमाना पर कौनों कार-परोज में भा दुकान पर बेचे खाती हलुआई लोग भी बनावे ला। भारत, पाकिस्तान, नेपाल, श्रीलंका, बांग्लादेस नियर देस सभ में हजारन गो दुकान खाली मिठाइए बनावे आ बेचे के बिजनेस करे लीं।
आमतौर पर मिठाई बनावे में इस्तेमाल सामान के आधार पर इनहन के बर्गीकरण कइल जा सके ला। दूध से बनल मिठाई, फल से बनल मिठाई भा अनाज से या फिर इनहन के मिलजुल रूप से बनल मिठाई हो सके लीं। मिठाई बनावे के तरीका के आधार पर भी ई कई किसिम के होखे लीं। कुछ के पकावल जाला (पानी में, चाहे बाहिरी भा खुदे सामग्री के आपन पानी में), कुछ के सेंक के पकावल जाला, कुछ के तेल-घीव में छानल (फ्राई कइल) जाला, कुछ भूज के बनावल जालीं आ कुल्फी नियर कुछ मिठाई जमा के भी बनावल जालीं।
मिठाई सभ के रूप-रंग आ सवाद में क्षेत्रीय बिबिधता आ हर इलाका के अलग-अलग खासियत भी देखल जाला। कौनों क्षेत्र बिसेस कौनों खास मिठाई खातिर परसिद्ध हो सके ला भा एकही मिठाई अलग-अलग क्षेत्र के हिसाब से अलग सवाद-सुगंध लिहले हो सके ले। भारतीय इलाका के बारे में एगो लेखक के कहनाम बा कि "साइदे दुनिया के कौनों अइसन हिस्सा होखी जहाँ अतना बिबिधता वाली आ अतना किसिम के मिठाई मिलें"।[३]
कुछ मिठाई बिसेस परब-तिहुआर से जुड़ल होलीं, जइसे कि गोझिया होली पर बनावल जाले[४][५] या माँठ (ठेकुआ)[६] भा पिठिया छठ पूजा खातिर बनावल जाला। बहुधा, मिठाई पहिले देवता लोग के परसाद के रूप में भी चढ़ावल जालीं।[७] अलग-अलग मिठाई सभ के खाए के समय भी अलग हो सके ला, जइसे कि जिलेबी आमतौर पर सबेरे खाइल जाले।[८]
भोजपुरी आ अउरी उत्तर भारतीय भाषा सभ में इनहन के मिठाई, मीठा, भा मिट्ठा कहल जाला जबकि भारतीय उपमहादीप के अलग-अलग हिस्सा में इनहन के (सामूहिक) नाँव अलग-अलग भी होला।
उत्तर भारतीय मिठाई सभ[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]
| नाम | चित्र | मुख्य सामग्री | श्रेणी | |
|---|---|---|---|---|
| पेठा | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | कठोर उज्जर कद्दू, चीनी, निम्बू, फिटकिरी पाउडर इत्यादि | चीनी के घोल पर आधारित | |
| बादाम हलवा | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Almonds, ghee | Halva | |
| बालूशाही | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Maida flour, yogurt, oil, sugar | Sugar syrup based | |
| बेसन के लड्डू | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Gram flour (besan), ghee, sugar | Laddu | |
| बूंदी | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Sugar syrup based | ||
| गाजर के हलुआ | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Carrots, milk, sugar, ghee, cashews and raisins | Halva | |
| गाजर के बरफी | Dried milk with ground cashews, pistachios or peanuts, often with edible silver foil as decoration[९] | बरफी | ||
| Ghevar | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Flour, ghee, kewra, milk, clarified butter, sugar, almonds, pistachio, saffron, green cardamom | Fried, sugar syrup based | |
| गुलाब जामुन | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Fried milk balls soaked in sweet syrup, such as rose syrup or honey.[१०] | Fried, sugar syrup based | |
| अमिरती | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Sugar syrup, lentil flour | Fried, sugar syrup based | |
| जिलेबी | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Dough fried in a coil shape dipped in sugar syrup, often taken with milk, tea, yogurt, or lassi.[११] | Fried, sugar syrup based | |
| कड़ा प्रसाद | Wheat flour, sugar, nuts, ghee | Halva | ||
| काजू कतली | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Cashews, ghee with cardamom and sugar.[१२] | Barfi | |
| काला जामुन | ||||
| कलाकंद | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Milk, cottage cheese | Burfi | |
| खीर | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | A rice pudding made with milk, rice, sugar and dried fruits[१३] | Dessert | |
| Khopra pak | Milk, coconut, sugar | Burfi | ||
| Kulfi[१४] | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | An ice cream made with milk and sugar, with a variety of flavours such as mango, saffron, or cardamom.[१५] | Ice cream | |
| मोतीचूर लड्डू | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Besan flour, sugar | लड्डू | |
| लस्सी | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Yogurt, milk, nuts, can be made with mango (mango lassi) | Yogurt drink | |
| Malai ki gilauri | Milk cream, chhena, khoya | |||
| Malai laddu | Milk cream | Laddu | ||
| Malai pan | Milk cream | |||
| मालपुआ | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | A type of pancake, made of wheat or rice flour, deep fried and dipped in sugar syrup.[१६] | ||
| Meetha lola | Wheat flour, Sugar, ghee | Sweet roti | ||
| मूंग के हलुआ | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Milk, mung bean, dal (lentil), dry fruits | Halva | |
| Nankhatai | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Refined flour (maida), gram flour (besan), ghee, powdered sugar, yogurt, green cardamom seeds | Flour based sweet | |
| पेड़ा | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Milk | ||
| फिरनी | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Rice, sugar, nuts | pudding | |
| राबड़ी | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | A sweet, condensed milk-based dish made by boiling the milk on low heat for a long time until it becomes dense and changes its color to pinkish. Sugar, spices and nuts are added for flavour. It is chilled and served as a dessert.[१७] | pudding | |
| रसमलाई | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Chhena, reduced milk, pistachio | Dessert | |
| Rava laddu | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Semolina, coconut, sugar, ghee | Laddu | |
| सेवई के खीर | Vermicelli, sugar, nuts | pudding | ||
| Sheera | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Semolina, ghee, nuts, milk | Pudding | |
| Singori | Milk, coconut, molu leaf | |||
| सोहन हलुआ | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Corn flour, ghee, dry fruits | Halva | |
| सोन पापड़ी | Error creating thumbnail: फाइल गायब बा | Besan flour | Barfi | |
| Teerangi barfi |
संदर्भ[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]
- ↑ मिठाई, ऑक्सफ़ोर्ड ऑनलाइन डिक्शनरी पर.
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Citation
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book
- ↑ टेम्पलेट:Cite book