Deprecated: Caller from MediaWiki\Cache\LinkCache::fetchPageRow ignored an error originally raised from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::updateMetadata: [1054] Unknown column 'scf_url' in 'SET' in /www/wwwroot/enwiki/w/includes/debug/MWDebug.php on line 385

Deprecated: Caller from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::selectOne ignored an error originally raised from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::updateMetadata: [1054] Unknown column 'scf_url' in 'SET' in /www/wwwroot/enwiki/w/includes/debug/MWDebug.php on line 385

Deprecated: Caller from MediaWiki\Page\PageProps::getProperties ignored an error originally raised from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::updateMetadata: [1054] Unknown column 'scf_url' in 'SET' in /www/wwwroot/enwiki/w/includes/debug/MWDebug.php on line 385
गोलार्ध - भोजपुरीपिडिया Jump to content

गोलार्ध

भोजपुरीपिडिया से
Error creating thumbnail: फाइल गायब बा
भूमध्य रेखाप्राइम मेरिडियन (प्रधान दुपहरिया रेखा) के आधार पर पृथिवी के बँटवारा।
Error creating thumbnail: फाइल गायब बा
एगो पुराना नक्शा में पूरबी आ पच्छिमी गोलार्ध

गोलार्ध (टेम्पलेट:Lang-en) चाहे पृथ्वी के गोलार्ध (hemispheres of Earth) पृथ्वी के ग्लोब के दू हिस्सा में बाँटला से बनेला;[][] शब्द के मतलब होला गोला के आधा हिस्सा। अंगरेजी भाषा के शब्द हेमिस्फियर मूल रूप से ग्रीक भाषा से आइल हवे आ एहू के मतलब होला कौनों गोला के आधा हिस्सा।

पृथिवी के आकृति पृथिव्याकार भा ज्याॅइड (geoid) हवे हालाँकि, आसानी खातिर एकरा के गोला के आकृति के कल्पना कइल जाला आ एकर छोट मॉडल ग्लोब कहालें। एह गोल आकृति के ग्लोब के कई आधारन पर दू हिस्सा में बाँटल जा सके ला। सभसे चलनसार तरीका बा कि अक्षांस आ देशांतर के हिसाब से दू हिस्सा में बाँट दिहल जाय। एकरे अलावा अउरियो कई तरीका आ आधार पर पृथिवी के दू हिस्सा में बाँटल जाला।

अक्षांस देशांतर अनुसार[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Main अक्षांस के आधार पर पृथ्वी के दू हिस्सा में बाँटल जाला तब बिसुवत रेखा भा भूमध्य रेखा एकरे बीचोबीच पड़े ले:

  • उत्तरी गोलार्ध अइसन सगरी इलाका हऽ जे भूमध्य रेखा के उत्तर में पड़े ला। एकरे सेंटर में उत्तरी ध्रुव होखे ला।
  • दक्खिनी गोलार्ध अइसन सगरी इलाका हऽ जे भूमध्य रेखा के दक्खिन में पड़े ला। एकरे सेंटर में दक्खिनी ध्रुव होखे ला।

देशांतर के आधार पर पृथिवी के दू हिस्सा में बाँटे पर प्रधान मध्याह्न रेखा (प्राइम मेरिडियन) आ अंतरराष्ट्रीय तिथि रेखा (इंटरनेशनल डेट लाइन) बीचोबीच पड़े लीं:

  • पूरबी गोलार्ध प्राइम मेरिडियन 0° देशांतर के पूरुब में आ 180° देशांतर के पच्छिम में पड़े ला।
  • पच्छिमी गोलार्ध प्राइम मेरिडियन 0° देशांतर के पच्छिम में आ 180° देशांतर के पूरुब में पड़े ला।

पूरुब-पच्छिम के ई बिभाजन धार्मिक आ सांस्कृतिक आधार पर भी कइल बँटवारा हवे। हालाँकि, चलन में ई एकदम सटीक तरीका से देशांतर आधारित नाहियो हो सके ला आ आमतौर पर पच्छिमी गोलार्ध के मतलब उत्तर अमेरिकादक्खिन अमेरिका महादीप के रूप में नई दुनियाँ के कहल जाला जबकि पूरबी गोलार्ध में अफिरका एशिया नियर महादीप शामिल कइल जालें।[]

जमीन आ समुंद्र[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

पृथ्वी के समुंद्री आ जमीनी भा महादीपीय हिस्सा के आधार पर दू हिस्सा में बाँटल जाला:[]

  • जमीनी गोलार्ध (स्थलीय गोलार्द्ध) अइसन आधा हिस्सा जेह में महादीप सभ के जमीनी एरिया बेसी बाटे।
  • पनिहा गोलार्ध (जलीय गोलार्द्ध) अइसन आधा हिस्सा जेह में महासागर, मने की पानी के हिस्सा बेसी बाटे।

गैलरी[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

संदर्भ[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Reflist

बाहरी कड़ी[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Commonscat-inline