Jump to content

सोलर इंपल्स

भोजपुरीपिडिया से

टेम्पलेट:Italictitle

टेम्पलेट:Infobox aircraft type

सोलर इंपल्स (टेम्पलेट:Lang-en) स्विट्जरलैंड के एक ठो प्रोजेक्ट बाटे जवन लंबी दूरी वाला प्रयोग खातिर बनल सौर उर्जा बिमान प्रोजेक्ट बाटे। इहे नाँव एह प्रोजेक्ट के तहत उड़े वाला जहाज के भी बाटे।[] ई प्रोजेक्ट के पइसा-रुपया के सगरी ब्यवस्था निजी रूप से दू लोग - स्विट्जरलैंड के इंजिनियर आ बिजनेसमैन आंद्रे ब्रोशबर्ग आ स्विट्ज़रेलैंड के बर्ट्रेंड पिकार्ड, जे एगो पाइलट बाड़ें, मिल के कइले बाटे।[] सोलर इंपल्स के मुख्य मकसद पुरा तरीका से खाली सौर उर्जा से उड़े वाला बिमान से पृथ्वी के चक्कर लगा के बिना प्रदूषण वाली उर्जा आ टेक्नालॉजी के ओर दुनिया भर के लोगन के धियान खींचल बाटे।[] एही मकसद के ऊपर आपन बिचार बतावत घरी, फ़ोर्ब्स पत्रिका में माइक स्कॉट लिखलें कि: "अगर हमनी खाली सौर उर्जा के प्रयोग आ उर्जा एफिशिएंसी बढ़ावे वाली टेक्नालॉजी के इस्तेमाल से पुरा बिस्व के चक्कर लगावे में सफल हॉट बानी जा, प्रदूषण रहित टेक्नालॉजी के अन्य क्षेत्र सभ में इस्तेमाल के असीम संभावना साबित हो जाई।"[]

फोटोवोल्टिक सेल से सुरुज के रौशनी से उर्जा पावे वाला ई एक सीट वाला जहाज अपने खुद के उर्जा से उड़ान के शुरुआत करे में सक्षम बाटे। एकर प्रोटोटाइप[नोट १], जवना के सोलर इंपल्स 1 नाँव दिहल गइल, 36 घंटा ले उड़ान भरे खातिर डिजाइन कइल गइल रहल।[] एकर पहिली टेस्ट उड़ान सन् 2009 में भइल। जुलाई 2010 में ई पुरा एक दिन-रात के उड़ान भरलस आ अपना 26 घंटा के एह उड़ान में लगभग 9 घंटा के रात के उड़ान पूरा कइलस।[] सन् 2012 में पिकार्ड आ ब्रोशबर्ग मिलके सफलता के साथ स्विट्जरलैंड से स्पेन ले आ ओकरे बाद मोरक्को ले के उड़ान पूरा कइल।[] सन् 2013 में अमेरिका के ऊपर से कई स्टेज के उड़ान भी भइल।[][]

एगो दूसर जहाज, सोलर इंपल्स 2, सन् 2014 में बन के पूरा भइल आ एह में अउरी ढेर सोलर सेल आ अधिका ताकत वाला मोटर लगावल गइल। मार्च 2015 में पिकार्ड आ ब्रोशबर्ग पुरा दुनिया के चक्कर लगावे के कोसिस सुरू कइल, ई उड़ान के सुरुआत अबु धाबी से सुरू भइल।[१०] बिमान के उड़ान के प्लान अगस्त 2015 में दुनिया के चक्कर (कई खंड में) पूरा करे के रहल।[११] जून 2015 ले, जहाज एशिया के पार कर लिहलस,[१२] आ जुलाई 2015 में, जापान से हवाई दीप ले के उड़ान, जवन एकर सभसे लमहर उड़ान रहल, उहो पूरा कर लिहलस।[१३] हालाँकि, एह उड़ान खंड में जहाज के बैटरी के कुछ नोकसान पहुँचल जवना के मरम्मत करे में महीन्नन लागि गइल।[१४] सोलर इंपल्स 2 आपन उड़ान के अप्रैल 2016 में दुबारा सुरू कइलस[१५] आ कैलिफोर्निया पहुँचल।[१६] मई आ जून भर में ई अमेरिका के क्रास कइलस आ 11 जून के न्यूयॉर्क पहुँचल[१७]

हाल में, 20 जून के ई जहाज अपना उड़ान में अटलांटिक महासागर के पार करे खातिर न्यूयॉर्क से उड़ल[१८] आ 23 जून के स्पेन के सेविल में उतरल आ पहिला अइसन उड़ान पूरा करे वाला बिमान बनल।[१९]

टाइमलाइन[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

  • 2003: प्रोजेक्ट के सफलता से संबंधित अध्ययन शुरू भइल
  • 2004-2005: कंसेप्ट के बिकास
  • 2006: लंबी उड़ान के प्रयोग
  • 2006-09: पहिला बिमान के निर्माण शुरू भइल
  • 2009: सोलर इंपल्स 1 के पहिली उड़ान
  • 2009–2011: आदमी सहित टेस्ट उड़ान[२०]
  • 2011-12: यूरोप आ उत्तरी अफिरका में कई गो टेस्ट उड़ान
  • 2011-13: दुसरा बिमान के निर्माण सुरू (HB-SIB; सोलर इंपल्स 2)
  • 2013: सोलर इंपल्स1 के महादीपीय उड़ान, अमेरिका में[][][]
  • 2014: सोलर इंपल्स 2 के पहिली उड़ान
  • 2015-16: पृथ्वी के चक्कर लगावे के कोसिस सुरू, 16 खंड में 2 साल के दौरान, उड़ान चालू...[२१][२२]

सोलर इंपल्स 1 (HB-SIA)[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

Solar Impulse 1 – fuselage and motors
Solar Impulse 1 – wing structure

पहिला सोलर इंपल्स जहाज के रजिस्ट्रेशन HB-SIA के नाँव से भइल आ ई नमूना देखावे खातिर बनावल गइल रहल। एकर कॉकपिट बिना प्रेशर वाली रहल। एकर पाँख सिंगल रहल जवना के नीचे चार गो लिथियम आयन बैटरी एगो मोटर आ दू पंखा वाला प्रोपेलर लागल रहल। पाँख के हल्लुक बनावे खातिर कार्बन फाइबर के मधुमक्खी के छाता के डिजाइन में सजावट वाला बनावल गइल रहल।[२३] 11,628 फोटोवोल्टिक सेल सभ के पाँख के ऊपर आ साइड में लगावल गइल रहल जवन दिन में सुरुज के रोशनी से बिजली पैदा करें आ रात खातिर बैटरी के चार्ज करें, ई डिजाइन सिद्धांत रूप में अनंत काल खातिर जहाज के उड़े बदे बिजली पैदा करे वाली रहल।[२४][२५]

जहाज के सभसे बड़हन सीमा इहे बैटरी के छमता रहल। जहाज के एकरा दिन के उड़ान के समय हासिल ऊँचाई के भी फ़ायदा के रात में इस्तेमाल करे के प्लान कइल गइल रहल।[२६]

लच्छन जानकारी[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Aircraft specifications

उड़ान इतिहास[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

पहिली उड़ान आ अउरी सुरुआती उड़ान[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

सोलर इंपल्स 1, पहिली उड़ान, "flea hop" टेस्ट उड़ान में, ड्यूबेनडार्फ में 3 दिसंबर 2009

26 जून 2009 के सोलर इंपल्स के पहिली बेर पब्लिक के सोझा देखावल गइल। एगो छोट उड़ान 3 दिसंबर 2009 के टेस्ट कइल गइल[२७] जवना के मार्कस शेर्डल रहलें।[२८]

7 अप्रैल 2010 के, जहाज 87 मिनट के टेस्ट उड़ान भरलस, एहू के पाइलट मार्कस शेरडल रहलें। ई उड़ान में जहाज टेम्पलेट:Convert के ऊँचाई ले पहुँचल[२९] 28 मई 2010 के ई जहाज आपन पहिली अइसन उड़ान भरलस जवना में ई पुरा तरीका से सौर उर्जा से चलल आ साथे साथ बैटरी भी चार्ज कइलस।[३०]

पहिली रातभर के उड़ान[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

आठ जुलाई 2010 के सोलर इम्पल्स 1 आदमी के साथ आपन पहिली 26 घंटा के उड़ान कइलस जवन पुरा तरीका से सौर उर्जा पर निर्भर रहल।[३१][३२][३३] जहाज के ब्रोशबर्ग उड़ावत रहले आ ई सेन्ट्रल यूरोपीय टाइम के हिसाब से 7 जुलाई के सबेरे 06:51 पर स्विट्जरलैंड के एगो हवाई अड्डा से उड़ान भर के अगिला दिने सबेरे 09:00 बजे लैंडिंग कइलस।[३४] एह उड़ान में ई जहाज अधिकतम टेम्पलेट:Convert के ऊँचाई ले पहुँचल।[३५] कौनों सौर उर्जा से चले वाला जहाज खातिर ई ओह समय के सबसे देरी ले चले वाली आ सभसे ढेर ऊँचाई ले पहुँचे वाली आदमी सहित उड़ान रहल।[३६][३७]

अंतर्राष्ट्रीय आ अंतराराष्ट्रीय उड़ान[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

बेल्जियम आ फ़्रांस (2011)[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

13 मई 2011 के लोकल समय 21:30 पर जहाज बेल्जियम के ब्रशेल्स में उतरल। स्विट्जरलैंड से ब्रेशेल्स के ई उड़ान 13 घंटा के रहल।[३८] एकर पाइलट ब्रोशबर्ग रहलें।

एगो अउरी अंतर्राष्ट्रीय उड़ान के कोशिस फ्रांस में 12 जून 2011 के भइल बाकी जहाज के खाराब मौसम के कारन वापस लवटे के पड़ल।[३९] दुसरा प्रयास में, 14 जून के, ब्रोशबर्ग, एगो 16 घंटा के उड़ान के बाद पेरिस में उतरलें।[४०]

पहिली अंतरार्राष्ट्रीय उड़ान (2012)[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

5 जून 2012 के सोलर इम्पल्स आपन पहिली अंतरमहादीपी उड़ान, 19 घंटा के, पूरा कइलस जब ई स्पेन के मैड्रिड से उड़ के मोरक्को के रबात में उतरल।[]

अमेरिका (2013)[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]
14 जुलाई 2013 के, न्यूयॉर्क के जॉन एफ केनेडी एअरपोर्ट पर प्रदर्शन खातिर खड़ा सोलर इम्पल्स 1

3 मई 2013 के सोलर इम्पल्स 1 आपन अमेरिका पार उड़ान के शुरुआत कइलस आ कैलिफोर्निया से उड़ के छह खंड में आपन ई उड़ान पूरा क के 7 जुलाई के न्यू यॉर्क पहुँचल।

ई सागरी खंड (leg) 14 से 22 घंटा के बीच के समय वाला रहलें।[][४१] दूसरा खंड, जवना में ई जहाज डलास पहुँचल, अपने समय के सौर उर्जा से चले वाला जहाज खातिर नया बिस्व रेकार्ड बनवलस।[४२] सोलर इम्पल्स के एह अमेरिकी उड़ान के बाद न्यूयॉर्क में प्रदर्शनी खातिर रखल गइल आ एकरा बाद अगस्त 2013 में एके खोल के (डी-असेम्बल क के) स्विट्जरलैंड में एकरे आपने मूल हवाई अड्डा पर ले जाइल गइल आ उहाँ एगो हैंगर में सुरक्षित रख दिहल गइल।

अमेरिकी उड़ान के बिस्तृत रास्ता
खंड (Leg) सुरू[४३] अंत सुरुआत के जगह अंत के जगह दूरी उड़ान समय औसत गति पाइलट
1  3 मई 14:12  4 मई 08:30 मोफेट फील्ड, कैलिफोर्निया फीनिक्स, एरिजोना  कि॰मी॰ 18 घंटा 18 मिनट  कि॰मी॰/घ॰ बर्ट्रेंड पिकार्ड
2 22 मई 12:47 23 मई 07:08 फीनिक्स, एरिजोना डलास, टेक्सास 1541 km 18 घंटा 21 मिनट 84 कि॰मी॰/घ॰ आंद्रे ब्रोशबर्ग
3  3 जून 10:06  4 जून 07:28 डलास, टेक्सास सेंट लुईस, मिसौरी 1040 कि॰मी॰ 21 घंटा 22 मिनट 49 कि॰मी॰/घ॰ बर्ट्रेंड पिकार्ड
4 14 जून 11:01 15 जून 02:15 सेंट लुईस, मिसौरी सिनसिनाटी, ओहायो 15 घंटा 14 मिनट आंद्रे ब्रोशबर्ग
5 15 जून 15:10 16 जून 05:15 सिनसिनाटी, ओहायो वाशिंगटन डी॰सी॰ 14 घंटा 5 मिनट बर्ट्रेंड पिकार्ड
6  6 जुल॰ 09:56  7 जुल॰ 05:15 वाशिंगटन डी॰सी॰ न्यूयॉर्क 19 घंटा 19 मिनट आंद्रे ब्रोशबर्ग

स्रोत:[४४]

सोलर इंपल्स 2[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

उड़ान के बिबरन[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

खंड सुरुआत[नोट २] सुरू के जगह अंत के जगह उड़ान समय टेम्पलेट:Tooltip औसत गति अधिकतम ऊँचाई पाइलट
1 9 मार्च 2015 03:12 टेम्पलेट:Flagicon अबू धाबी, UAE टेम्पलेट:Flagicon मस्कट, ओमान 13 घंटा 1 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert आं॰ ब्रोशबर्ग[४५]
2 10 मार्च 02:35 टेम्पलेट:Flagicon मस्कट, ओमान टेम्पलेट:Flagicon अहमदाबाद, भारत 15 घंटा 20 मिनट टेम्पलेट:Convert[४६] टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert पिकार्ड[४७]
3 18 मार्च 01:48 टेम्पलेट:Flagicon अहमदाबाद, भारत टेम्पलेट:Flagicon बनारस, भारत 13 घंटा 15 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert ब्रोशबर्ग[४८]
4 18 मार्च 23:52 टेम्पलेट:Flagicon बनारस, भारत (VIBN) टेम्पलेट:Flagicon मांडले, म्याँमार 13 घंटा 29 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert पिकार्ड[४९]
5 29 मार्च 21:06 टेम्पलेट:Flagicon मांडले, म्याँमार टेम्पलेट:Flagicon चोंगकिंग, चीन 20 घंटा 29 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Piccard[५०]
6 20 अप्रैल 22:06 टेम्पलेट:Flagicon चोंगकिंग, चीन टेम्पलेट:Flagicon नानजिंग, चीन 17 घंटा 22 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Piccard[५१]
7 30 मई 18:39 टेम्पलेट:Flagicon नानजिंग, चीन टेम्पलेट:Flagicon नागोया, जापानटेम्पलेट:Ref 44 घंटा 9 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Borschberg[१२][५२]
8 28 जून 18:03 टेम्पलेट:Flagicon नागोया, जापान टेम्पलेट:Flagicon Kalaeloa, Hawaii, USA 117 घंटा 52 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Borschberg[५३][५४]
9 21 अप्रैल 2016 16:15 टेम्पलेट:Flagicon Kalaeloa, Hawaii, USA टेम्पलेट:Flagicon Mountain View, CA, USA 62 घंटा 29 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Piccard[१५][५५]
10 2 मई 12:03 टेम्पलेट:Flagicon Mountain View, CA, USA टेम्पलेट:Flagicon Phoenix, AZ, USA 15 घंटा 52 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Borschberg[५६]
11 12 मई 11:05 टेम्पलेट:Flagicon Phoenix, AZ, USA टेम्पलेट:Flagicon Tulsa, OK, USA 18 घंटा 10 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Piccard[५७]
12 21 मई 09:22 टेम्पलेट:Flagicon Tulsa, OK, USA टेम्पलेट:Flagicon Dayton, OH, USA 16 घंटा 34 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Borschberg[५८]
13 25 मई 08:02 टेम्पलेट:Flagicon Dayton, OH, USA टेम्पलेट:Flagicon Lehigh Valley, PA, USA 16 घंटा 49 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Piccard[५९]
14 11 जून 03:18 टेम्पलेट:Flagicon Lehigh Valley, PA, USA टेम्पलेट:Flagicon न्यूयॉर्क 4 घंटा 41 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Borschberg[६०]
15 20 जून 06:30 टेम्पलेट:Flagicon न्यूयॉर्क टेम्पलेट:Flagicon सेविल, स्पेन 71 घंटा 8 मिनट टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert टेम्पलेट:Convert Piccard[६१]
16 टेम्पलेट:Flagicon Seville, Spain टेम्पलेट:Flagicon Abu Dhabi, UAE (OMAD) 120 घंटा (planned) टेम्पलेट:Convert (planned) [६२]

नोट[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

  1. मेन जहाज से पहिले नमूना के रूप में बनावल जहाज, एकरा के सोलर इंपल्स 1 नाँव दिहल गइल रहल।
  2. All start times are given as UTC. All start dates for legs 1 to 8 are 2015; start dates for legs 8 to 15 are 2016.
  • टेम्पलेट:Note — खंड 7 के उड़ान के योजना में 144-घंटा के लगातार उड़ान, चीन के नानजिंग से हवाई ले के (टेम्पलेट:Convert) के, रहल बाकिर खराब मौसम के चलते एकरा के जापान के नगोया में उतरे के पड़ल।[१२]

इहो देखल जाय[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Columns-list

संदर्भ[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Reflist

बाहरी कड़ी[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

टेम्पलेट:Commons category

टेम्पलेट:टेक-आधार

  1. १.० १.१ टेम्पलेट:Cite news
  2. टेम्पलेट:Cite web
  3. Div, Stav. "Solar Impulse 2: The groundbreaking aircraft demonstrating the possibilities of clean energy", The Independent, June 2, 2016
  4. कोटेशन:If we can fly around the world using only the power of the sun and the optimisation of energy efficiency technologies, the potential of clean technologies in other applications is immense."; Scott, Mike. "Solar Plane Takes to the Skies Again to Display Clean Energy's Power Potential", Forbes, 21 अप्रैल 2016
  5. टेम्पलेट:Cite web
  6. "Swiss solar plane makes history with night flight". Swisster. 8 जुलाई 2010. पहुँच तिथि 22 जून 2016.
  7. ७.० ७.१ टेम्पलेट:Cite web
  8. ८.० ८.१ ८.२ टेम्पलेट:Cite web
  9. ९.० ९.१ टेम्पलेट:Cite web
  10. टेम्पलेट:Cite web
  11. टेम्पलेट:Cite news
  12. १२.० १२.१ १२.२ "Leg 7: Nanjing to Nagoya", Solar Impulse, accessed 29 July 2015; "Solar Impulse touches down on unscheduled Japan stop", The Sun Daily (Malaysia), 2 June 2015
  13. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named JapanHawaii
  14. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Resume2
  15. १५.० १५.१ टेम्पलेट:Cite web
  16. Berger, Noah. "Solar-powered plane completes journey across Pacific Ocean", The Charlotte Observer, 24 अप्रैल 2016
  17. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Crossing
  18. टेम्पलेट:Cite web
  19. टेम्पलेट:Cite web
  20. टेम्पलेट:Cite web
  21. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Amos1
  22. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Molko
  23. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named SIApdf
  24. टेम्पलेट:Cite news
  25. टेम्पलेट:Cite web
  26. टेम्पलेट:Cite web
  27. टेम्पलेट:Cite news
  28. टेम्पलेट:Cite web
  29. टेम्पलेट:Cite news
  30. टेम्पलेट:Cite web
  31. टेम्पलेट:Cite news
  32. टेम्पलेट:Cite news
  33. टेम्पलेट:Cite news
  34. टेम्पलेट:Cite news
  35. टेम्पलेट:Cite news
  36. टेम्पलेट:Cite news
  37. टेम्पलेट:Cite web
  38. टेम्पलेट:Cite web
  39. टेम्पलेट:Cite news
  40. टेम्पलेट:Cite news
  41. टेम्पलेट:Cite web
  42. टेम्पलेट:Cite web; टेम्पलेट:Cite web; टेम्पलेट:Cite web; टेम्पलेट:Cite web; and टेम्पलेट:Cite web
  43. सगरी सुरुआत के टाइम UTC में, सगरी तारीख साल 2013 के।
  44. टेम्पलेट:Cite web
  45. टेम्पलेट:Cite web
  46. Solar Impulse team records the distance as 1,593 km. The FAI website states that the "Straight Distance – pre-declared waypoints" was 1,468 km. FAI "Record ID #17429", Fédération Aéronautique Internationale, accessed 1 August 2015
  47. टेम्पलेट:Cite web
  48. टेम्पलेट:Cite web
  49. टेम्पलेट:Cite web
  50. टेम्पलेट:Cite web
  51. टेम्पलेट:Cite web
  52. The FAI website states that the "Free distance along course" was 2614.5 km. FAI "Record ID #17558", Fédération Aéronautique Internationale, accessed 29 July 2015
  53. उद्धरण खराबी:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named FAIHawaii
  54. "Leg 8: Nagoya to Hawaii", Solar Impulse, accessed 29 July 2015
  55. टेम्पलेट:Cite web
  56. टेम्पलेट:Cite web
  57. टेम्पलेट:Cite web
  58. टेम्पलेट:Cite web
  59. टेम्पलेट:Cite web
  60. टेम्पलेट:Cite web
  61. टेम्पलेट:Cite web
  62. टेम्पलेट:Cite web