हीलियम
टेम्पलेट:Infobox helium हीलियम चाहे हिलियम (टेम्पलेट:Lang-en; ग्रीक शब्द हेलियोस से जेके मतलब सुरुज होला) एगो रसायनिक तत्व बाटे। एकर रासायनिक चीन्हा He हवे आ परमाणु नंबर 2 हवे। ई एगो बिनारंग, बेसवाद आ बिनागंध वाली; अक्रियाशील गैस हवे। ई मोनोएटामिक रूप में मिले ले आ बिसैला ना होखे ले। एह गैस के उबाल ताप सगरी रसायनिक तत्व सभ में सबसे कम हवे। हीलियम, हाइड्रोजन के बाद दुसरही सभसे हल्लुक गैस हवे आ ब्रह्मांड के जेतना हिस्सा के बारे में जानकारी बाटे ओह में ई हाड्रोजन के बाद दुसरा सभसे बेसी पावल जाए वाला तत्व भी बा। लगभग 24% तत्व द्रब्यमान एह गैस के रूप में बाटे। सगरी हैबी धातु सभ के मिला दिहल जाय तबो ई बारह गुना मात्रा में बा।
हीलियम के वर्तमान मात्रा में से ज्यादतर हिस्सा हीलियम-4 के बाटे जेकर अधिकतर हिस्सा बिग बैंग के समय के बनल हवे। एकरे अलावा तारा सभ में लगातार हीलियम के पैदाइश हो रहल बा काहें कि तारा सभ में परमाणु फ्यूजन होखत रहे ला। चित्र:HeNe Laser Build.webm पृथ्वी पर ई तत्व बहुत कम पावल जाय वाले तत्वन में से एक हवे—वायुमंडल में आयतन अनुसार बस 5.2 पीपीएम मात्रा मौजूद बा। वर्तमान में पृथ्वी पर जेतना भी हीलियम मौजूद बा ऊ लगभग सगरी हैभी रेडियोएक्टिव तत्व सभ (जइसे कि थोरियम आ यूरेनियम, हालाँकि अउरियो बाने) के प्राकृतिक रूप से रेडियोएक्टिव क्षय से निकलल हवे, काहें कि क्षय में निकले वाला अल्फा पार्टिकल सभ में हीलियम-4 के न्यूक्लिआइ होला। ई रेडियोजेनिक हीलियम बाकी प्राकृतिक गैस सभ के साथे मिलल बाटे आ एकर कंसंट्रेशन अधिकतम 7% (आयतन अनुसार) तक ले मिले ला, एही से एकरा के लो टेम्प्रेचर मेथड के कामर्शियल इस्तमाल खाती निकालल जाला, एह तरीका के फ्रैक्शनल डिस्टिलेशन कहल जाला। एकरे पहिले एकरा के नान-रिन्यूएबल संसाधन के रूप में देखल जाय काहें कि एक बेर एकरे वायुमंडल में प्रवेश के बाद एकरा के दोबारा इस्तेमाल खाती हासिल कइल संभव ना रहल-एकरा के बहुत कम सप्लाई वाली चीज मानल जाय।[१][२][३] हालाँकि, हाल के अध्ययन सभ में ई बात सोझा आइल बा कि पृथ्वी के अंदरूनी हिस्सा में रेडियोसक्रियता द्वारा पैदा होखे वाली गैस प्राकृतिक रिजर्वायर (वायुमंडल) में पहिले से बेसी मात्रा में भी कंसंट्रेट पावल जा सके ला,[४][५] कुछ दशा में ज्वालामुखी क्रिया द्वारा निकले के कारण।[६]
संदर्भ संपादन करीं
बाहरी कड़ी संपादन करीं
- U.S. Government's Bureau of Land Management: Sources, Refinement, and Shortage. With some history of helium.
- U.S. Geological Survey publications on helium beginning 1996: Helium
- Where is all the helium? Aga website
- It's Elemental – Helium
- Chemistry in its element podcast (MP3) from the Royal Society of Chemistry's Chemistry World: Helium
- International Chemical Safety Cards – Helium; includes health and safety information regarding accidental exposures to helium
टेम्पलेट:Compact periodic table टेम्पलेट:Authority control
- ↑ टेम्पलेट:Cite news
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ Witchalls, Clint (18 August 2010) Nobel prizewinner: We are running out of helium. New Scientist.टेम्पलेट:Subscription required
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite web
- ↑ टेम्पलेट:Cite news