Deprecated: Caller from MediaWiki\Cache\LinkCache::fetchPageRow ignored an error originally raised from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::updateMetadata: [1054] Unknown column 'scf_url' in 'SET' in /www/wwwroot/enwiki/w/includes/debug/MWDebug.php on line 385

Deprecated: Caller from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::selectOne ignored an error originally raised from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::updateMetadata: [1054] Unknown column 'scf_url' in 'SET' in /www/wwwroot/enwiki/w/includes/debug/MWDebug.php on line 385

Deprecated: Caller from MediaWiki\Page\PageProps::getProperties ignored an error originally raised from MediaWiki\Extension\SmartCommons\Store\MetadataStore::updateMetadata: [1054] Unknown column 'scf_url' in 'SET' in /www/wwwroot/enwiki/w/includes/debug/MWDebug.php on line 385
सौर समय - भोजपुरीपिडिया Jump to content

सौर समय

भोजपुरीपिडिया से
Error creating thumbnail: फाइल गायब बा
प्रोग्रेड ग्रह जइसे कि पृथ्वी पर साइडिरियल दिन सौर्य दिन से छोट होखेला। समय 1 पर, सूरज आ दूर के तारा दुनो सीधे कपार के ऊपर पड़त बा। समय 2 पर, ग्रह 360° चक्कर लगा चुकल बा आ दूर के तारा फिर से सीधे कपार पर पड़ रहल बा (1→2 = एक साइडरियल दिन भइल)। पर तनिक देर बाद तक इ शर्त लागु ना रही, समय 3 पर, सूरज फिर से कपार पर पड़ रहल बा (1→3 = एक सौर्य दिन)। साधारण रूप से कहल जाव त, 1-2 में पृथ्वी के घूर्णन पूर्ण हो रहल बा, पर काहे कि पृथ्वी चारों ओर से सूरज के चक्कर लगावेला त इ के चलते पृथ्वी के 360° पूरा कर के थोड़ा सा अउर घूमे के पड़ेला सूरज से पूर्ण रूप से आमना-सामना होखे खातिर,1-3 में दिखावल गइल बा कि सूरज से आमना-सामना करे खातिर अउर केतना समय लागि।

आसमान में सूरज के अवस्थिति के आधार पर समय के चले के लेखा जोखा के सौर्य समय कहल जायेला। सौर्य समय कि मुलभुत इकाई दिन होखेला। दु तरह के सौर्य समय आभासी सौर्य समय (सूरज के भांप के समय मालूम करल) आ सौर्य समय (घड़ी के आधार पर) बा।

परिचय[संपादन करीं | स्रोत संपादित करीं]

एगो लमहर स्तम्भ खम्भा जमीन पर कउनो घाम वाला दिन में क्षेत्रीय समय दुपहर 12:00 बजे खड़ कइला पर; छाँह उत्तर या दक्खिन ओर लउकेला (आ चाहे ना लउकेला जब सूरज सीधा कपार पर होखे) अगिला दिन ठीक 12:00 बजे छाँह फेर से ओहि स्थिति में लउकेला, अइसन लागेला जैसे सूरज 360 डिग्री अर्ध-वृत्त में धुरी के चक्कर कटेला। जब सूरज 15 डिग्री आगे बढ़ेला (वृत्त के 1/24 भाग), त उ समय ठिक समय 13:00 होखि; आ 15 डिग्री अउर आगे बढ़ला पर समय ठिक 14:00 होखि।

परेशानी इ बा कि सितम्बर में सूरज कम देर तक रहेला (जइसन कि एगो विशुद्ध घड़ी से मापल गइल बा) आ जब सूरज के परिक्रमा के दिसम्बर में मापल जायेला त 24 घंटा के समय में 21 सेकण्ड की कमी या 29 सेकण्ड कि अधिक्ता हो सकत बा। जैसन कि इक्वेशन ऑफ़ टाइम लेख में कहल गइल बा, कि अइसन इ खातिर होला काहे कि पृथ्वी के भ्रमण-पथ विकेन्द्रित बा। (उदाहरणार्थ: पृथ्वी के परिक्रमा-पथ पूर्णतः गोल नइखे, माने कि सूरज से पृथ्वी के दुरी हर जगह बराबर नइखे) आ पृथ्वी की धुरी आपन परिक्रमा-पथ पर सीधा नइखे (ग्रह कि तिरछापन)

इ से प्रभाव इ पड़ेला कि लगातार एक समान चले वाली घड़ी सूरज के अनुसरण नइखे कर सकत, बल्कि इ सिर्फ एक "मानक सूरज" कि अनुसरण कर सकेला जवन एक समान बराबर दर से चलेला जवन असली सूरज के सालाना औसत दर पर चलेला। इ "मानक सौर्य समय" ह जवन एक सदी से अगिला सदी तक पूर्णतः बराबर रूप से चलेला लेकिन कई उद्देश्यन खातिर इ बहुत हद तक ठीक बा। वर्तमान में एक मानक सौर्य दिन लगभ 86,400.002 SI सेकण्ड होखेला।

टेम्पलेट:Astronomy-stub